6-12„Háttatal“

At nema hætti skáldskapar

Hvaða reglur gilda um hljóð í kvæðum?

Í „Háttatali“ eru reglur bragforma skýrðar með spurningum ok svörum. Fyrst er talit, hversu margir hættir skáldskapar eru. Þá er kannat, hversu mörg vísuorð eru í einni vísu. Einnig skal gæta at tölu samstafna í hverju vísuorði.

Í þeim hætti, er fyrst er sýndr vandliga, eru 6 samstöfur í hverju vísuorði. Samstafa er ein hljóðeining orðs. Einnig eru reglur um at láta upphafshljóð orða falla saman. Sé stuðlat með samhljóðum, skal hafa sama samhljóð. Sé stuðlat með sjálfhljóðum, er sagt fegra at hafa ólík sjálfhljóð.

Reglur eru einnig um hljóm inni í vísuorðum. Sýndr er háttr, þar sem samhljóð eptir sjálfhljóð falla saman, þótt sjálfhljóðin séu ólík. Í öðrum hætti falla bæði sjálfhljóð ok hljóðin eptir þeim saman. Þá er skýrð kenning, þar sem sverði er líkt við orm. Í henni er slíðrit kallat gata ormsins. Sagt er, at þat spilli kvæðinu, ef líkingunni er í miðju breytt í fisk eða annat slíkt.

Mynd: At nema hætti skáldskapar