《瓦夫蘇魯德尼爾之歌》原典
Vafþrúðnismál
本頁提供作品原文與譯文,可用上方按鈕切換。網站會記住你的選擇,並套用到所有原典頁面。
古諾爾斯語原文採用冰島學者 Guðni Jónsson 版本的標準化拼寫。
"Ráð þú mér nú, Frigg,
alls mik fara tíðir
at vitja Vafþrúðnis;
forvitni mikla
kveð ek mér á fornum stöfum
við þann inn alsvinna jötun."
Frigg kvað:
"Heima letja
ek mynda Herjaföðr
í görðum goða;
því at engi jötun
ek hugða jafnramman
sem Vafþrúðni vera."
Óðinn kvað:
"Fjölð ek fór,
fjölð ek freistaða,
fjölð ek reynda regin;
hitt vil ek vita,
hvé Vafþrúðnis
salakynni sé."
Frigg kvað:
"Heill þú farir!
heill þú aftr komir!
heill þú á sinnum sér!
æði þér dugi,
hvars þú skalt, Aldaföðr,
orðum mæla jötun.
Fór þá Óðinn
at freista orðspeki
þess ins alsvinna jötuns;
at höllu hann kom,
ok átti Íms faðir;
inn gekk Yggr þegar.
Óðinn kvað:
"Heill þú nú, Vafþrúðnir,
nú em ek í höll kominn
á þik sjalfan sjá;
hitt vil ek fyrst vita,
ef þú fróðr sér
eða alsviðr jötunn."
Vafþrúðnir kvað:
"Hvat er þat manna
er í mínum sal
verpumk orði á?
Út þú né komir
órum höllum frá,
nema þú inn snotrari sér."
Óðinn kvað:
"Gagnráðr ek heiti,
nú emk af göngu kominn,
þyrstr til þinna sala;
laðar þurfi -
hef ek lengi farit -
ok þinna andfanga, jötunn."
Vafþrúðnir kvað:
"Hví þú þá, Gagnráðr,
mælisk af golfi fyr?
Far þú í sess í sal!
Þá skal freista,
hvárr fleira viti,
gestr eða inn gamli þulr."
Óðinn kvað:
"Óauðigr maðr,
er til auðigs kemr,
mæli þarft eða þegi;
ofrmælgi mikil,
hygg ek, at illa geti
hveim er við kaldrifjaðan kemr."
Vafþrúðnir kvað:
"Seg þú mér, Gagnráðr,
alls þú á golfi vill
þíns of freista frama,
hvé sá hestr heitir,
er hverjan dregr
dag of dróttmögu."
Óðinn kvað:
"Skinfaxi heitir,
er inn skíra dregr
dag of dróttmögu;
hesta beztr
þykkir hann með Hreiðgotum;
ey lýsir mön af mari."
Vafþrúðnir kvað:
"Seg þú þat, Gagnráðr,
alls þú á golfi vill
þíns of freista frama,
hvé sá jór heitir,
er austan dregr
nótt of nýt regin."
Óðinn kvað:
"Hrímfaxi heitir,
er hverja dregr
nótt of nýt regin;
méldropa fellir hann
morgin hvern;
þaðan kemr dögg um dala."
Vafþrúðnir kvað:
Seg þú þat, Gagnráðr,
alls þú á golfi vill
þíns of freista frama,
hvé sú á heitir,
er deilir með jötna sonum
grund ok með goðum."
Óðinn kvað:
"Ífing heitir á,
er deilir með jötna sonum
grund ok með goðum;
opin renna
hon skal of aldrdaga;
verðr-at íss á á."
Vafþrúðnir kvað:
Seg þú þat, Gagnráðr,
alls þú á golfi vill
þíns of freista frama,
hvé sá völlr heitir,
er finnask vígi at
Surtr ok in svásu goð."
Óðinn kvað:
"Vígriðr heitir völlr,
er finnask vígi at
Surtr ok in svásu goð;
hundrað rasta
hann er á hverjan veg;
sá er þeim völlr vitaðr."
Vafþrúðnir kvað:
"Fróðr ertu nú, gestr,
far þú á bekk jötuns,
ok mælumk í sessi saman;
höfði veðja
vit skulum höllu í,
gestr, of geðspeki.
Óðinn kvað:
"Seg þú þat it eina,
ef þitt æði dugir
ok þú, Vafþrúðnir, vitir,
hvaðan jörð of kom
eða upphiminn
fyrst, inn fróði jötunn."
Vafþrúðnir kvað:
"Ór Ymis holdi
var jörð of sköpuð,
en ór beinum björg,
himinn ór hausi
ins hrímkalda jötuns,
en ór sveita sær."
Óðinn kvað:
"Seg þú þat annat,
ef þitt æði dugir
ok þú, Vafþrúðnir, vitir,
hvaðan máni kom,
sá er ferr menn yfir,
eða sól it sama."
Vafþrúðnir kvað:
"Mundilfari heitir,
hann er mána faðir
ok svá Sólar it sama;
himin hverfa
þau skulu hverjan dag
öldum at ártali."
Óðinn kvað:
"Seg þú þat it þriðja,
alls þik svinnan kveða
ok þú, Vafþrúðnir, vitir,
hvaðan dagr of kom,
sá er ferr drótt yfir,
eða nótt með niðum."
Vafþrúðnir kvað:
"Dellingr heitir,
hann er Dags faðir,
en Nótt var Nörvi borin;
ný ok nið
skópu nýt regin
öldum at ártali."
Óðinn kvað:
"Seg þú þat it fjórða,
alls þik fróðan kveða,
ok þú, Vafþrúðnir, vitir,
hvaðan vetr of kom
eða varmt sumar
fyrst með fróð regin."
Vafþrúðnir kvað:
"Vindsvalr heitir,
hann er Vetrar faðir,
en Svásuðr sumars."
Óðinn kvað:
"Seg þú þat it fimmta,
alls þik fróðan kveða,
ok þú, Vafþrúðnir, vitir,
hverr ása ellztr
eða Ymis niðja
yrði í árdaga."
Vafþrúðnir kvað:
"Örófi vetra
áðr væri jörð of sköpuð,
þá var Bergelmir borinn,
Þrúðgelmir
var þess faðir,
en Aurgelmir afi."
Óðinn kvað:
"Seg þú þat it sétta,
alls þik svinnan kveða,
ok þú, Vafþrúðnir, vitir,
hvaðan Aurgelmir kom
með jötna sonum
fyrst, inn fróði jötunn."
Vafþrúðnir kvað:
"Ór Élivágum
stukku eitrdropar,
svá óx, unz varð jötunn;
þar eru órar ættir
komnar allar saman;
því er þat æ allt til atalt."
Óðinn kvað:
"Seg þú þat it sjaunda,
alls þik svinnan kveða,
ok þú, Vafþrúðnir, vitir,
hvé sá börn gat,
inn baldni jötunn,
er hann hafði-t gýgjar gaman."
Vafþrúðnir kvað:
"Undir hendi vaxa
kváðu hrímþursi
mey ok mög saman;
fótr við fæti
gat ins fróða jötuns
sexhöfðaðan son."
Óðinn kvað:
"Seg þú þat it átta,
alls þik svinnan kveða,
ok þú, Vafþrúðnir, vitir,
hvat þú fyrst of mant
eða fremst of veizt,
þú ert alsviðr, jötunn."
Vafþrúðnir kvað:
Örófi vetra
áðr væri jörð of sköpuð,
þá var Bergelmir borinn;
þat ek fyrst of man,
er sá inn fróði jötunn
á var lúðr of lagiðr."
Óðinn kvað:
"Seg þú þat it níunda,
alls þik svinnan kveða,
ok þú, Vafþrúðnir, vitir,
hvaðan vindr of kemr,
svá at ferr vág yfir;
æ menn han sjalfan of sjá."
Vafþrúðnir kvað:
"Hræsvelgr heitir,
er sitr á himins enda,
jötunn í arnar ham;
af hans vængjum
kvæða vind koma
alla menn yfir."
Óðinn kvað:
"Seg þú þat it tíunda,
alls þú tíva rök
öll, Vafþrúðnir, vitir,
hvaðan Njörðr of kom
með ása sonum -
hofum ok hörgum
hann ræðr hundmörgum -
ok varð-at hann ásum alinn."
Vafþrúðnir kvað:
"Í Vanaheimi
skópu hann vís regin
ok seldu at gíslingu goðum,
í aldar rök
hann mun aftr koma
heim með vísum vönum."
Óðinn kvað:
"Seg þú þat et ellifta,
hvar ýtar túnum í
höggvask hverjan dag;
val þeir kjósa
ok ríða vígi frá,
sitja meir of sáttir saman."
Vafþrúðnir kvað:
"Allir einherjar
Óðins túnum í
höggvask hverjan dag,
val þeir kjósa
ok ríða vígi frá,
sitja meirr of sáttir saman."
Óðinn kvað:
"Seg þú þat it tolfta,
hví þú tíva rök
öll, Vafþrúðnir, vitir,
frá jötna rúnum
ok allra goða
segir þú it sannasta,
inn alsvinni jötunn."
Vafþrúðnir kvað:
"Frá jötna rúnum
ok allra goða
ek kann segja satt,
því at hvern hef ek
heim of komit;
níu kom ek heima
fyr Niflhel neðan;
hinig deyja ór helju halir."
Óðinn kvað:
"Fjölð ek fór,
fjölð ek freistaðak,
fjölð ek of reynda regin:
Hvat lifir manna,
þá er inn mæra líðr
fimbulvetr með firum?"
Vafþrúðnir kvað:
"Líf ok Lifþrasir,
en þau leynask munu
í holti Hoddmímis;
morgindöggvar
þau sér at mat hafa,
en þaðan af aldir alask."
Óðinn kvað:
"Fjölð ek fór,
fjölð ek freistaðak,
fjölð ek of reynda regin:
Hvaðan kemr sól
á inn slétta himin,
er þessa hefr fenrir farit?"
Vafþrúðnir kvað:
"Eina dóttur
berr alfröðull,
áðr hana fenrir fari;
sú skal ríða,
þá er regin deyja,
móður brautir, mær."
Óðinn kvað:
"Fjölð ek fór,
fjölð ek freistaðak,
fjölð ek of reynda regin:
Hverjar ro þær meyjar,
er líða mar yfir,
fróðgeðjaðar fara?"
Vafþrúðnir kvað:
"Þríar þjóðár
falla þorp yfir
meyja Mögþrasis;
hamingjur einar
þær er í heimi eru,
þó þær með jötnum alask."
Óðinn kvað:
"Fjölð ek fór,
fjölð ek freistaðak,
fjölð ek of reynda regin:
Hverir ráða æsir
eignum goða,
þá er sloknar Surta logi?"
Vafþrúðnir kvað:
"Víðarr ok Váli
byggja vé goða,
þá er sloknar Surta logi,
Móði ok Magni
skulu Mjöllni hafa
Vingnis at vígþroti."
Óðinn kvað:
"Fjölð ek fór,
fjölð ek freistaðak,
fjölð ek of reynda regin;
Hvat verðr Óðni
at aldrlagi,
þá er of rjúfask regin?"
Vafþrúðnir kvað:
"Ulfr gleypa
mun Aldaföðr,
þess mun Víðarr vreka;
kalda kjafta
hann klyfja mun
vitnis vígi at."
Óðinn kvað:
"Fjölð ek fór,
fjölð ek freistaðak,
fjölð ek of reynda regin;
Hvat mælti Óðinn,
áðr á bál stigi,
sjalfr í eyra syni?"
Vafþrúðnir kvað:
"Ey manni þat veit,
hvat þú í árdaga
sagðir í eyra syni;
feigum munni
mælta ek mína forna stafi
ok of ragnarök.
Nú ek við Óðin
deildak mína orðspeki;
þú ert æ vísastr vera."
英譯採用 Henry Adams Bellows 的1923年譯本,已屬公有領域;詩節編號可能與原文不同。
Othin spake: 1.
"Counsel me, Frigg, for I long to fare,
And Vafthruthnir fain would find;
In wisdom old with the giant wise
Myself would I seek to match."
Frigg spake: 2.
"Heerfather here at home would I keep,
Where the gods together dwell;
Amid all the giants an equal in might
To Vafthruthnir know I none."
Othin spake: 3.
"Much have I fared, much have I found,
Much have I got from the gods;
And fain would I know how Vafthruthnir now
Lives in his lofty hall."
Frigg spake: 4.
"Safe mayst thou go, safe come again,
And safe be the way thou wendest!
Father of men, let thy mind be keen
When speech with the giant thou seekest."
The wisdom then of the giant wise Forth did he fare to try;
He found the hall of the father of Im,
And in forthwith went Ygg.
Othin spake: 6.
"Vafthruthnir, hail! to thy hall am I come,
For thyself I fain would see;
And first would I ask if wise thou art,
Or, giant, all wisdom hast won."
Vafthruthnir spake: 7.
"Who is the man that speaks to me,
Here in my lofty hall?
Forth from our dwelling thou never shalt fare,
Unless wiser than I thou art."
Othin spake: 8.
"Gagnrath they call me, and thirsty I come
From a journey hard to thy hall;
Welcome I look for, for long have I fared,
And gentle greeting, giant."
Vafthruthnir spake: 9.
"Why standest thou there on the floor whilst thou speakest?
A seat shalt thou have in my hall; Then soon shall we know whose knowledge is more,
The guest's or the sage's gray."
Othin spake: 10.
"If a poor man reaches the home of the rich,
Let him wisely speak or be still;
For to him who speaks with the hard of heart
Will chattering ever work ill."
Vafthruthnir spake: 11.
"Speak forth now, Gagnrath, if there from the floor
Thou wouldst thy wisdom make known:
What name has the steed that each morn anew
The day for mankind doth draw?"
Othin spake: 12.
"Skinfaxi is he, the steed who for men
The glittering day doth draw;
The best of horses to heroes he seems,
And brightly his mane doth burn."
Vafthruthnir spake: 13.
"Speak forth now, Gagnrath, if there from the floor Thou wouldst thy wisdom make known:
What name has the steed that from East anew
Brings night for the noble gods?"
Othin spake: 14.
"Hrimfaxi name they the steed that anew
Brings night for the noble gods;
Each morning foam from his bit there falls,
And thence come the dews in the dales."
Vafthruthnir spake: 15.
"Speak forth now, Gagnrath, if there from the floor
Thou wouldst thy wisdom make known:
What name has the river that 'twixt the realms
Of the gods and the giants goes?"
Othin spake: 16.
"Ifing is the river that 'twixt the realms
Of the gods and the giants goes;
For all time ever open it flows,
No ice on the river there is."
Vafthruthnir spake: 17.
"Speak forth now, Gagnrath, if there from the floor Thou wouldst thy wisdom make known:
What name has the field where in fight shall meet
Surt and the gracious gods?"
Othin spake: 18.
"Vigrith is the field where in fight shall meet
Surt and the gracious gods;
A hundred miles each way does it measure.
And so are its boundaries set."
Vafthruthnir spake: 19.
"Wise art thou, guest! To my bench shalt thou go,
In our seats let us speak together;
Here in the hall our heads, O guest,
Shall we wager our wisdom upon."
Othin spake: 20.
"First answer me well, if thy wisdom avails,
And thou knowest it, Vafthruthnir, now:
In earliest time whence came the earth,
Or the sky, thou giant sage?"
Vafthruthnir spake: 21.
"Out of Ymir's flesh was fashioned the earth,
And the mountains were made of his bones;
The sky from the frost-cold giant's skull,
And the ocean out of his blood."
Othin spake: 22.
"Next answer me well, if thy wisdom avails,
And thou knowest it, Vafthruthnir, now:
Whence came the moon, o'er the world of men
That fares, and the flaming sun?"
Vafthruthnir spake: 23.
"Mundilferi is he who begat the moon,
And fathered the flaming sun;
The round of heaven each day they run,
To tell the time for men."
Othin spake: 24.
"Third answer me well, if wise thou art called,
If thou knowest it, Vafthruthnir, now:
Whence came the day, o'er mankind that fares,
Or night with the narrowing moon?"
Vafthruthnir spake: 25.
"The father of day is Delling called,
And the night was begotten by Nor;
Full moon and old by the gods were fashioned,
To tell the time for men."
Othin spake: 26.
"Fourth answer me well, if wise thou art called,
If thou knowest it, Vafthruthnir, now:
Whence did winter come, or the summer warm,
First with the gracious gods?"
Vafthruthnir spake: 27.
"Vindsval he was who was winter's father,
And Svosuth summer begat;"
................
..............
Othin spake: 28.
"Fifth answer me well, if wise thou art called,
If thou knowest it, Vafthruthnir, now:
What giant first was fashioned of old,
And the eldest of Ymir's kin?"
Vafthruthnir spake: 29.
"Winters unmeasured ere earth was made
Was the birth of Bergelmir;
Thruthgelmir's son was the giant strong,
And Aurgelmir's grandson of old."
Othin spake: 30.
"Sixth answer me well, if wise thou art called,
If thou knowest it, Vafthruthnir, now:
Whence did Aurgelmir come with the giants' kin,
Long since, thou giant sage?"
Vafthruthnir spake: 31.
"Down from Elivagar did venom drop,
And waxed till a giant it was; And thence arose our giants' race,
And thus so fierce are we found."
Othin spake: 32.
"Seventh answer me well, if wise thou art called,
If thou knowest it, Vafthruthnir, now:
How begat he children, the giant grim,
Who never a giantess knew?"
Vafthruthnir spake: 33.
"They say 'neath the arms of the giant of ice
Grew man-child and maid together;
And foot with foot did the wise one fashion
A son that six heads bore."
Othin spake: 34.
"Eighth answer me well, if wise thou art called,
If thou knowest it, Vafthruthnir, now:
What farthest back dost thou bear in mind?
For wide is thy wisdom, giant!"
Vafthruthnir spake: 35.
"Winters unmeasured ere earth was made
Was the birth of Bergelmir;
This first knew I well, when the giant wise
In a boat of old was borne."
Othin spake: 36.
"Ninth answer me well, if wise thou art called,
If thou knowest it, Vafthruthnir, now:
Whence comes the wind that fares o'er the waves
Yet never itself is seen?"
Vafthruthnir spake: 37.
"In an eagle's guise at the end of heaven
Hræsvelg sits, they say;
And from his wings does the wind come forth
To move o'er the world of men."
Othin spake: 38.
"Tenth answer me now, if thou knowest all
The fate that is fixed for the gods: Whence came up Njorth to the kin of the gods,—
(Rich in temples and shrines he rules,—)
Though of gods he was never begot?"
Vafthruthnir spake: 39.
"In the home of the Wanes did the wise ones create him,
And gave him as pledge to the gods;
At the fall of the world shall he fare once more
Home to the Wanes so wise."
Othin spake: 40.
"Eleventh answer me well, .......
............
What men...... in......home
Each day to fight go forth?"
Vafthruthnir spake: 41.
"The heroes all in Othin's hall
Each day to fight go forth; They fell each other, and fare from the fight
All healed full soon to sit."
Othin spake: 42.
"Twelfth answer me now how all thou knowest
Of the fate that is fixed for the gods;
Of the runes of the gods and the giants' race
The truth indeed dost thou tell,
(And wide is thy wisdom, giant!)"
Vafthruthnir spake: 43.
"Of the runes of the gods and the giants' race
The truth indeed can I tell,
(For to every world have I won;)
To nine worlds came I, to Niflhel beneath,
The home where dead men dwell."
Othin spake: 44.
"Much have I fared, much have I found,
Much have I got of the gods:
What shall live of mankind when at last there comes
The mighty winter to men?"
Vafthruthnir spake: 45.
"In Hoddmimir's wood shall hide themselves
Lif and Lifthrasir then; The morning dews for meat shall they have,
Such food shall men then find."
Othin spake: 46.
"Much have I fared, much have I found,
Much have I got of the gods:
Whence comes the sun to the smooth sky back,
When Fenrir has snatched it forth?"
Vafthruthnir spake: 47.
"A daughter bright Alfrothul bears
Ere Fenrir snatches her forth;
Her mother's paths shall the maiden tread
When the gods to death have gone."
Othin spake: 48.
"Much have I fared, much have I found,
Much have I got of the gods:
What maidens are they, so wise of mind.
That forth o'er the sea shall fare?"
Vafthruthnir spake: 49.
"O'er Mogthrasir's hill shall the maidens pass,
And three are their throngs that come;
They all shall protect the dwellers on earth,
Though they come of the giants' kin."
Othin spake: 50.
"Much have I fared, much have I found,
Much have I got of the gods:
Who then shall rule the realm of the gods,
When the fires of Surt have sunk?"
Vafthruthnir spake: 51.
"In the gods' home Vithar and Vali shall dwell,
When the fires of Surt have sunk;
Mothi and Magni shall Mjollnir have
When Vingnir falls in fight."
Othin spake: 52.
"Much have I fared, much have I found,
Much have I got of the gods: What shall bring the doom of death to Othin,
When the gods to destruction go?"
Vafthruthnir spake: 53.
"The wolf shall fell the father of men,
And this shall Vithar avenge;
The terrible jaws shall he tear apart,
And so the wolf shall he slay."
Othin spake: 54.
"Much have I fared, much have I found,
Much have I got from the gods:
What spake Othin himself in the ears of his son,
Ere in the bale-fire he burned?"
Vafthruthnir spake: 55.
"No man can tell what in olden time
Thou spak'st in the ears of thy son;
With fated mouth the fall of the gods
And mine olden tales have I told;
With Othin in knowledge now have I striven,
And ever the wiser thou art."
繁體中文譯文由 AI 根據古諾爾斯語原文翻譯,並參考英文譯文。
「弗麗嘉,如今請為我出個主意,
因為我渴望動身,
去拜訪瓦夫蘇魯德尼爾;
我滿懷好奇,
想就古老的學識,
請教那位無所不知的巨人。」
弗麗嘉說:
「我寧願勸軍旅之父
留在家中,
留在諸神的庭院;
因為我想,沒有哪個巨人
能與瓦夫蘇魯德尼爾
同樣強大。」
奧丁說:
「我走過許多地方,
經歷過許多考驗,
也曾多次試探諸神;
如今我想知道,
瓦夫蘇魯德尼爾的
殿中生活是何模樣。」
弗麗嘉說:
「願你平安前去!
願你平安歸來!
願你一路平安!
人類之父啊,無論何處,
當你要與巨人
交談時,願才智助你。」
於是奧丁動身,
要去試試那位無所不知的巨人
言辭中的智慧;
他來到一座殿堂,
那是伊姆之父所有;
伊格隨即走了進去。
奧丁說:
「你好,瓦夫蘇魯德尼爾,
如今我來到殿中,
為的是親眼見你;
我首先想知道,
你是否博學,
或是無所不知的巨人。」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「是什麼人,
在我的殿堂裡,
向我開口說話?
你休想走出
我們的殿堂,
除非你比我更有智慧。」
奧丁說:
「我名叫蓋格拉德,
如今遠行而來,
口渴地來到你的殿堂;
我需要款待——
我已走了很久——
也需要你的接待,巨人啊。」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「蓋格拉德,那你為何
站在堂前地上說話?
到殿裡的座位坐下吧!
接著就來試試,
究竟誰知道得更多,
是客人,還是年老的智者。」
奧丁說:
「窮人
來到富人家中,
該說有用的話,否則就沉默;
我想,太過多嘴,
對遇上冷酷之人的人,
只會招來禍害。」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「蓋格拉德,告訴我,
既然你想站在地上,
試試自己的本領,
那匹馬叫什麼名字,
牠每日拉著白晝,
從人類上方經過?」
奧丁說:
「牠名叫斯金法克西,
拉著明亮的白晝,
從人類上方經過;
赫雷德哥德人認為,
牠是群馬之冠;
那駿馬的鬃毛永遠閃耀。」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「蓋格拉德,告訴我,
既然你想站在地上,
試試自己的本領,
那匹馬叫什麼名字,
牠從東方拉來黑夜,
從仁惠的諸神上方經過?」
奧丁說:
「牠名叫赫里姆法克西,
每夜拉著黑暗,
從仁惠的諸神上方經過;
牠的馬銜滴下泡沫,
每天清晨都是如此;
山谷中的露水便由此而來。」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「蓋格拉德,告訴我,
既然你想站在地上,
試試自己的本領,
那條河叫什麼名字,
將巨人子孫與諸神
各自的土地隔開?」
奧丁說:
「那條河名叫伊芬河,
將巨人子孫與諸神
各自的土地隔開;
河水將永遠
暢流不息;
河上不會結冰。」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「蓋格拉德,告訴我,
既然你想站在地上,
試試自己的本領,
那片原野叫什麼名字,
史爾特與親愛的諸神
將在那裡交戰?」
奧丁說:
「那片原野名叫維格利德,
史爾特與親愛的諸神
將在那裡交戰;
它向每個方向
都延伸一百拉斯特(古北歐長度單位);
那是為他們指定的戰場。」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「客人,如今可知你學識淵博,
到巨人的長凳上來吧,
讓我們並坐交談;
客人啊,就在這殿堂裡,
讓我們拿頭顱作賭注,
較量才智。
奧丁說:
「告訴我第一件事,
若你才智足夠,
瓦夫蘇魯德尼爾,若你知道,
大地從何而來,
高天又最初起於何處,
博學的巨人啊?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「大地是用
尤彌爾的血肉造就,
山巒則由他的骨頭形成,
天空來自那霜寒巨人的
頭顱,
大海則來自他的鮮血。」
奧丁說:
「告訴我第二件事,
若你才智足夠,
瓦夫蘇魯德尼爾,若你知道,
那從人類上方
行過的月亮從何而來,
太陽又從何而來?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「有一位名叫蒙迪爾法利,
他是瑪尼的父親,
也同樣是蘇爾的父親;
他們每天
都要繞行天空,
好讓人們計算年歲。」
奧丁說:
「告訴我第三件事,
既然人們稱你睿智,
瓦夫蘇魯德尼爾,若你知道,
那從人群上方
行過的白晝從何而來,
黑夜與晦月又從何而來?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「有一位名叫德林,
他是達格的父親,
而諾特是諾爾維所生;
盈月與虧月,
是仁惠的諸神所造,
好讓人們計算年歲。」
奧丁說:
「告訴我第四件事,
既然人們稱你博學,
瓦夫蘇魯德尼爾,若你知道,
寒冬從何而來,
溫暖的夏日又最初如何
來到博學的諸神之間?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「有一位名叫溫德斯瓦爾,
他是寒冬之父,
而斯瓦蘇德是夏日之父。」
奧丁說:
「告訴我第五件事,
既然人們稱你博學,
瓦夫蘇魯德尼爾,若你知道,
在太初之時,
阿薩神族或尤彌爾的後裔之中,
誰是最早出生的?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「在大地尚未造成的
無數歲月以前,
貝爾格爾米爾就已出生,
斯魯德格爾米爾
是他的父親,
奧爾格爾米爾是他的祖父。」
奧丁說:
「告訴我第六件事,
既然人們稱你睿智,
瓦夫蘇魯德尼爾,若你知道,
奧爾格爾米爾最初
如何來到巨人的子孫之間,
博學的巨人啊?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「毒液的水滴
從埃利伐加爾迸出,
就這樣滋長,直到成了巨人;
我們所有的族裔,
全都由此而來;
因此我們始終如此凶悍。」
奧丁說:
「告訴我第七件事,
既然人們稱你睿智,
瓦夫蘇魯德尼爾,若你知道,
那勇悍的巨人
不曾與女巨人歡好,
又如何生下孩子?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「據說在那霜巨人的
腋下,一同長出了
一個女孩與一個男孩;
那博學巨人的
雙腳相合,生下了
一個六頭的兒子。」
奧丁說:
「告訴我第八件事,
既然人們稱你睿智,
瓦夫蘇魯德尼爾,若你知道,
你最初記得什麼,
或你所知最久遠的是什麼,
你這無所不知的巨人啊?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「在大地尚未造成的
無數歲月以前,
貝爾格爾米爾就已出生;
我最初記得的,
是那博學的巨人
被安放在木槽上。」
奧丁說:
「告訴我第九件事,
既然人們稱你睿智,
瓦夫蘇魯德尼爾,若你知道,
風從何而來,
如此掠過海浪;
人們卻從未看見風本身。」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「他名叫赫拉斯瓦爾格,
坐在天空的盡頭,
是個披著鷹形的巨人;
據說風從他的
翅膀間吹出,
掠過所有人的上方。」
奧丁說:
「告訴我第十件事,
瓦夫蘇魯德尼爾,既然你知道
諸神的一切命運,
尼約德從何而來,
來到阿薩神族的子孫之間——
他掌管的神廟與祭壇,
數以百計——
他卻並非生於阿薩神族。」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「在華納海姆,
睿智的神祇造就了他,
把他交給諸神作人質;
到了世界的終末,
他將重返家園,
回到睿智的華納神族之間。」
奧丁說:
「告訴我第十一件事,
勇士們在哪片庭園裡,
每天相互廝殺;
他們選出陣亡者,
騎馬離開戰場,
隨後又和睦地坐在一起?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「所有英靈戰士,
都在奧丁的庭園裡,
每天相互廝殺;
他們選出陣亡者,
騎馬離開戰場,
隨後又和睦地坐在一起。」
奧丁說:
「告訴我第十二件事,
瓦夫蘇魯德尼爾,你為何知道
諸神的一切命運?
關於巨人與
所有神祇的祕密,
你所說的最為真切,
無所不知的巨人啊。」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「關於巨人與
所有神祇的祕密,
我能說出真相,
因為每一個世界,
我都曾去過;
我到過九個世界,
直至下方的尼福爾赫爾;
人們從赫爾再死一次,便到那裡。」
奧丁說:
「我走過許多地方,
經歷過許多考驗,
也曾多次試探諸神:
當那聲名遠播的
芬布爾嚴冬降臨人間,
人類之中有誰能倖存?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「利夫與利夫斯拉希爾,
他們將藏身在
霍德密米爾的樹林裡;
清晨的露水,
將是他們的食糧,
人類將從他們繁衍而生。」
奧丁說:
「我走過許多地方,
經歷過許多考驗,
也曾多次試探諸神:
當芬里爾吞噬了這輪太陽,
又將有太陽從何而來,
升上那平展的天空?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「精靈之光
會生下一個女兒,
在芬里爾吞噬她以前;
當諸神死去時,
那少女將駕車,
循著母親的道路前行。」
奧丁說:
「我走過許多地方,
經歷過許多考驗,
也曾多次試探諸神:
那些少女是誰,
她們越過大海,
懷著睿智的心前行?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「三條大河
流過莫格斯拉希爾的
少女們的聚落;
她們是世間
僅有的命運守護靈,
雖然她們在巨人之間長大。」
奧丁說:
「我走過許多地方,
經歷過許多考驗,
也曾多次試探諸神:
當史爾特的烈焰熄滅,
阿薩神族之中,將由誰
掌管諸神的產業?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「維達與瓦利
將住在諸神的聖所,
當史爾特的烈焰熄滅;
莫迪與曼尼
將擁有妙爾尼爾,
在溫格尼爾戰死之後。」
奧丁說:
「我走過許多地方,
經歷過許多考驗,
也曾多次試探諸神;
當諸神毀滅之時,
什麼將成為
奧丁的死因?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「狼將吞下
人類之父,
維達將為此復仇;
牠冰冷的雙顎,
他將劈開,
就此殺死那狼。」
奧丁說:
「我走過許多地方,
經歷過許多考驗,
也曾多次試探諸神;
在兒子登上火葬柴堆以前,
奧丁親自在他耳邊
說了什麼?」
瓦夫蘇魯德尼爾說:
「沒有人知道,
你在往昔
向兒子耳語了什麼;
我以注定一死的嘴,
述說了我的古老學識,
也述說了諸神黃昏。
如今我竟與奧丁
較量了言辭中的智慧;
你永遠是眾生之中最睿智的。」