《希密爾之歌》原典
Hymiskviða
本頁提供作品原文與譯文,可用上方按鈕切換。網站會記住你的選擇,並套用到所有原典頁面。
古諾爾斯語原文採用冰島學者 Guðni Jónsson 版本的標準化拼寫。
Ár valtívar
veiðar námu
ok sumblsamir,
áðr saðir yrði,
hristu teina
ok á hlaut sáu;
fundu þeir at Ægis
örkost hvera.
Sat bergbúi
barnteitr fyr
mjök glíkr megi
miskorblinda;
leit í augu
Yggs barn í þrá:
"Þú skalt ásum
oft sumbl gera."
Önn fekk jötni
orðbæginn halr,
hugði at hefndum
hann næst við goð,
bað hann Sifjar ver
sér færa hver, -
"þanns ek öllum öl
yðr of heita."
Né þat máttu
mærir tívar
ok ginnregin
of geta hvergi,
unz af tryggðum
Týr Hlórriða
ástráð mikit
einum sagði:
"Býr fyr austan
Élivága
hundvíss Hymir
at himins enda;
á minn faðir
móðugr ketil,
rúmbrugðinn hver,
rastar djúpan."
Þórr kvað:
"Veiztu ef þiggjum
þann lögvelli?"
Týr kvað:
"Ef, vinr, vélar
vit gervum til."
Fóru drjúgum
dag þann fram
Ásgarði frá,
unz til Egils kvámu;
hirði hann hafra
horngöfgasta;
hurfu at höllu,
er Hymir átti.
Mögr fann ömmu
mjök leiða sér,
hafði höfða
hundruð níu,
en önnur gekk
algullin fram
brúnhvít bera
bjórveig syni:
9. "Áttniðr jötna,
ek viljak ykkr
hugfulla tvá
und hvera setja;
er minn fríi
mörgu sinni
glöggr við gesti,
görr ills hugar."
En váskapaðr
varð síðbúinn
harðráðr Hymir
heim af veiðum,
gekk inn í sal,
glumðu jöklar,
var karls, en kom,
kinnskógr frörinn.
Frilla kvað:
"Ver þú heill, Hymir,
í hugum góðum,
nú er sonr kominn
til sala þinna,
sá er vit vættum
af vegi löngum;
fylgir hánum
hróðrs andskoti,
vinr verliða;
Véurr heitir sá.
Sé þú, hvar sitja
und salar gafli,
svá forða sér,
stendr súl fyrir."
Sundr stökk súla
fyr sjón jötuns,
en áðr í tvau
áss brotnaði.
Stukku átta,
en einn af þeim
hverr harðsleginn
heill af þolli;
fram gengu þeir,
en forn jötunn
sjónum leiddi
sinn andskota.
Sagði-t hánum
hugr vel þá,
er hann sá gýgjar græti
á golf kominn,
þar váru þjórar
þrír of teknir,
bað senn jötunn
sjóða ganga.
Hvern létu þeir
höfði skemmra
ok á seyði
síðan báru;
át Sifjar verr,
áðr sofa gengi,
einn með öllu
öxn tvá Hymis.
Þótti hárum
Hrungnis spjalla
verðr Hlórriða
vel fullmikill:
"Munum at aftni
öðrum verða
við veiðimat
vér þrír lifa."
Véurr kvaðzk vilja
á vág róa,
ef ballr jötunn
beitr gæfi.
Hymir kvað:
"Hverf þú til hjarðar,
ef þú hug trúir,
brjótr berg - Dana,
beitur sækja.
Þess vænti ek,
at þér myni-t
ögn af oxa
auðfeng vera."
Sveinn sýsliga
sveif til skógar,
þar er uxi stóð
alsvartr fyrir.
Braut af þjóri
þurs ráðbani
hátún ofan
horna tveggja.
Hymir kvað:
"Verk þykkja þín
verri miklu
kjóla valdi
en þú kyrr sitir."
Bað hlunngota
hafra dróttinn
áttrunn apa
útar færa,
en sá jötunn
sína talði
lítla fýsi
at róa lengra.
Dró meir Hymir
móðugr hvali
einn á öngli
upp senn tváa,
en aftr í skut
Óðni sifjaðr
Véurr við vélar
vað gerði sér.
Egndi á öngul,
sá er öldum bergr,
orms einbani
uxa höfði;
gein við agni,
sú er goð fía,
umgjörð neðan
allra landa.
Dró djarfliga
dáðrakkr Þórr
orm eitrfáan
upp at borði;
hamri kníði
háfjall skarar
ofljótt ofan
ulfs hnitbróður.
Hraungalkn hlumðu,
en hölkn þutu,
fór in forna
fold öll saman;
sökkðisk síðan
sá fiskr í mar.
Óteitr jötunn,
er aftr reru,
svá at ár Hymir
ekki mælti,
veifði hann ræði
veðrs annars til.
Hymir kvað:
"Mundu of vinna
verk halft við mik,
at þú heim hvali
haf til bæjar
eða flotbrúsa
festir okkarn."
Gekk Hlórriði,
greip á stafni
vatt með austri
upp lögfáki,
einn með árum
ok með austskotu
bar hann til bæjar
brimsvín jötuns
ok holtriða
hver í gegnum.
Ok enn jötunn
um afrendi,
þrágirni vanr,
við Þór sennti,
kvað-at mann ramman,
þótt róa kynni
kröfturligan,
nema kálk bryti.
En Hlórriði,
er at höndum kom,
brátt lét bresta
brattstein gleri;
sló hann sitjandi
súlur í gögnum;
báru þó heilan
fyr Hymi síðan.
Unz þat in fríða
frilla kenndi
ástráð mikit,
eitt er vissi:
"Drep við haus Hymis,
hann er harðari,
kostmóðs jötuns
kálki hverjum."
Harðr reis á kné
hafra dróttinn,
færðisk allra
í ásmegin;
heill var karli
hjalmstofn ofan,
en vínferill
valr rifnaði.
"Mörg veit ek mæti
mér gengin frá,
er ek kálki sé
ór knéum hrundit;"
karl orð of kvað:
"knákat ek segja
aftr ævagi,
þú ert, ölðr, of heitt.
Þat er til kostar,
ef koma mættið
út ór óru
ölkjól hofi."
Týr leitaði
tysvar hræra;
stóð at hváru
hverr kyrr fyrir.
Faðir Móða
fekk á þremi
ok í gegnum steig
golf niðr í sal;
hóf sér á höfuð upp
hver Sifjar verr,
en á hælum
hringar skullu.
Fóru-t lengi,
áðr líta nam
aftr Óðins sonr
einu sinni;
sá hann ór hreysum
með Hymi austan
folkdrótt fara
fjölhöfðaða.
Hóf hann sér af herðum
hver standanda,
veifði hann Mjöllni
morðgjörnum fram,
ok hraunhvala
hann alla drap.
Fóru-t lengi,
áðr liggja nam
hafr Hlórriða
halfdauðr fyrir;
var skær skökuls
skakkr á beini,
en því inn lævísi
Loki of olli.
En ér heyrt hafið, -
hverr kann of þat
goðmálugra
görr at skilja? -
hver af hraunbúa
hann laun of fekk,
er hann bæði galt
börn sín fyrir.
Þróttöflugr kom
á þing goða
ok hafði hver,
þanns Hymir átti;
en véar hverjan
vel skulu drekka
ölðr at Ægis
eitt hörmeitið.
英譯採用 Henry Adams Bellows 的1923年譯本,已屬公有領域;詩節編號可能與原文不同。
Of old the gods made feast together,
And drink they sought ere sated they were;
Twigs they shook, and blood they tried:
Rich fare in Ægir's hall they found.
The mountain-dweller sat merry as boyhood,
But soon like a blinded man he seemed;
The son of Ygg gazed in his eyes:
"For the gods a feast shalt thou forthwith get."
The word-wielder toil for the giant worked,
And so revenge on the gods he sought;
He bade Sif's mate the kettle bring:
"Therein for ye all much ale shall I brew."
The far-famed ones could find it not,
And the holy gods could get it nowhere;
Till in truthful wise did Tyr speak forth,
And helpful counsel to Hlorrithi gave.
"There dwells to the east of Elivagar
Hymir the wise at the end of heaven;
A kettle my father fierce doth own,
A mighty vessel a mile in depth."
Thor spake: 6.
“May we win, dost thou think, this whirler of water?”
Tyr spake:
“Aye, friend, we can, if cunning we are.”
Forward that day with speed they fared,
From Asgarth came they to Egil's home;
The goats with horns bedecked he guarded;
Then they sped to the hall where Hymir dwelt.
The youth found his grandam, that greatly he loathed, And full nine hundred heads she had;
But the other fair with gold came forth,
And the bright-browed one brought beer to her son.
"Kinsman of giants, beneath the kettle
Will I set ye both, ye heroes bold;
For many a time my dear-loved mate
To guests is wrathful and grim of mind."
Late to his home the misshapen Hymir,
The giant harsh, from his hunting came;
The icicles rattled as in he came,
For the fellow's chin-forest frozen was.
"Hail to thee, Hymir! good thoughts mayst thou have;
Here has thy son to thine hall now come;
(For him have we waited, his way was long;)
And with him fares the foeman of Hroth,
The friend of mankind, and Veur they call him.
"See where under the gable they sit!
Behind the beam do they hide themselves."
The beam at the glance of the giant broke,
And the mighty pillar in pieces fell.
Eight fell from the ledge, and one alone,
The hard-hammered kettle, of all was whole;
Forth came they then, and his foes he sought,
The giant old, and held with his eyes.
Much sorrow his heart foretold when he saw
The giantess' foeman come forth on the floor;
Then of the steers did they bring in three;
Their flesh to boil did the giant bid.
By a head was each the shorter hewed,
And the beasts to the fire straight they bore;
The husband of Sif, ere to sleep he went,
Alone two oxen of Hymir's ate.
To the comrade hoary of Hrungnir then
Did Hlorrithi's meal full mighty seem;
"Next time at eve we three must eat
The food we have s the hunting's spoil."
...............
Fain to row on the sea was Veur, he said,
If the giant bold would give him bait.
Hymir spake: 18.
"Go to the herd, if thou hast it in mind,
Thou slayer of giants, thy bait to seek;
For there thou soon mayst find, methinks,
Bait from the oxen easy to get."
Swift to the wood the hero went,
Till before him an ox all black he found;
From the beast the slayer of giants broke
The fortress high of his double horns.
Hymir spake: 20.
"Thy works, methinks, are worse by far, Thou steerer of ships, than when still thou sittest."
................
................
The lord of the goats bade the ape-begotten
Farther to steer the steed of the rollers;
But the giant said that his will, forsooth,
Longer to row was little enough.
Two whales on his hook did the mighty Hymir
Soon pull up on a single cast;
In the stern the kinsman of Othin sat,
And Veur with cunning his cast prepared.
The warder of men, the worm's destroyer,
Fixed on his hook the head of the ox;
There gaped at the bait the foe of the gods,
The girdler of all the earth beneath.
The venomous serpent swiftly up
To the boat did Thor, the bold one, pull;
With his hammer the loathly hill of the hair
Of the brother of Fenrir he smote from above.
The monsters roared, and the rocks resounded,
And all the earth so old was shaken;
................
Then sank the fish in the sea forthwith.
................
Joyless as back they rowed was the giant;
Speechless did Hymir sit at the oars,
With the rudder he sought a second wind.
Hymir spake: 27.
"The half of our toil wilt thou have with me, And now make fast our goat of the flood;
Or home wilt thou bear the whales to the house,
Across the gorge of the wooded glen?"
Hlorrithi stood and the stem he gripped,
And the sea-horse with water awash he lifted;
Oars and bailer and all he bore
With the surf-swine home to the giant's house.
His might the giant again would match,
For stubborn he was, with the strength of Thor;
None truly strong, though stoutly he rowed,
Would he call save one who could break the cup.
Hlorrithi then, when the cup he held,
Struck with the glass the pillars of stone;
As he sat the posts in pieces he shattered,
Yet the glass to Hymir whole they brought.
But the loved one fair of the giant found
A counsel true, and told her thought: Smite the skull of Hymir, heavy with food,
For harder it is than ever was glass."
The goats' mighty ruler then rose on his knee,
And with all the strength of a god he struck;
Whole was the fellow's helmet-stem,
But shattered the wine-cup rounded was.
Hymir spake: 33.
"Fair is the treasure that from me is gone,
Since now the cup on my knees lies shattered;"
So spake the giant: "No more can I say
In days to be, 'Thou art brewed, mine ale.'
"Enough shall it be if out ye can bring
Forth from our house the kettle here."
Tyr then twice to move it tried,
But before him the kettle twice stood fast.
The father of Mothi the rim seized firm,
And before it stood on the floor below;
Up on his head Sif's husband raised it,
And about his heels the handles clattered.
Not long had they fared, ere backwards looked
The son of Othin, once more to see;
From their caves in the east beheld he coming
With Hymir the throng of the many-headed.
He stood and cast from his back the kettle,
And Mjollnir, the lover of murder, he wielded;
................
So all the whales of the waste he slew.
Not long had they fared ere one there lay
Of Hlorrithi's goats half-dead on the ground;
In his leg the pole-horse there was lame;
The deed the evil Loki had done.
But ye all have heard,— for of them who have
The tales of the gods, who better can tell?—
What prize he won from the wilderness-dweller,
Who both his children gave him to boot.
The mighty one came to the council of gods,
And the kettle he had that Hymir's was;
So gladly their ale the gods could drink
In Ægir's hall at the autumn-time.
繁體中文譯文由 AI 根據古諾爾斯語原文翻譯,並參考英文譯文。
昔日,戰歿者之神
獵取了野味,
眾神渴盼宴飲,
尚未飽足之時,
便搖動卜枝,
察看祭血;
他們發現埃吉爾家
有豐足的鍋釜。
山居者先前坐著,
歡喜得像個孩子,
十足像是
米斯科爾布林迪之子;
伊格之子直視
他的雙眼,堅決說道:
「你須為阿薩神族
時常設宴。」
善以言語逼人的男子
使巨人陷入愁苦,
他隨即思量
如何報復眾神,
便要希芙的丈夫
替他帶來一口鍋——
「好讓我在裡頭
為你們所有人釀啤酒。」
聲名遠播的神祇
無能為力,
威赫的眾神
遍尋也無所得,
直到提爾出於忠誠,
私下向赫洛里迪
說出一個
大有助益的良策:
「在埃利伐加爾
以東的地方,
極富智慧的希密爾
住在天涯盡頭;
我那勇悍的父親
擁有一口大鍋,
那鍋寬廣無比,
深達一拉斯特(古北歐長度單位)。」
索爾說:
「你可知道,我們能否取得
那口煮沸水液的鍋?」
提爾說:
「朋友,只要我們
設法用些計謀。」
那一天,他們
飛快地趕路,
離開阿斯嘉,
來到埃吉爾家;
他替他們看守
角最華美的山羊;
兩人轉往
希密爾所有的殿堂。
兒子見到了祖母,
她令他極其厭惡,
她長著的頭顱
共有九百個,
另一名女子卻走上前,
渾身金飾燦爛,
眉目皎潔,
為兒子端來啤酒:
9.「巨人的後裔啊,
我要把你們
兩位勇士
藏到鍋釜底下;
我的愛人
往往
對賓客吝嗇,
滿懷惡意。」
形貌醜怪、
心腸冷硬的希密爾
打獵歸來,
回到家時已晚,
他走進廳堂,
冰柱鏗然作響,
這老漢回來時,
兩頰的鬚林已結了霜。
他的情婦說:
「希密爾,願你安好,
願你心懷善意,
如今你的兒子
已來到你的廳堂,
他遠道而來,
我們一直盼他歸返;
與他同行的,
是赫羅德的仇敵、
世人的朋友;
那位名叫維烏爾。
看,他們坐在
廳堂山牆下,
躲在柱子後頭,
以此藏身。」
巨人目光一掃,
柱子便迸裂,
在那之前,橫梁
已斷成兩截。
八口鍋摔得粉碎,
其中只有一口
堅實鍛成的大鍋
自梁上落下仍完好;
兩人走了出來,
那年老的巨人
以目光追隨
自己的仇敵。
他的心頭
頓生不祥之感,
因為看見令女巨人哭泣者
來到了廳堂地上,
他們牽來
三頭公牛,
巨人吩咐
立即下鍋烹煮。
他們把每頭牛
都砍去了腦袋,
隨後送上
炊煮的火堆;
希芙的丈夫
在就寢之前,
獨自把希密爾的兩頭牛
吃得一乾二淨。
白髮蒼蒼的
赫朗格尼爾之友
覺得赫洛里迪這頓飯
吃得實在太多:
「到了明晚,
我們三個
就得靠獵來的食物
過活了。」
維烏爾說,他願意
划船出海,
只要那勇悍的巨人
給他釣餌。
希密爾說:
「你若自信有膽量,
就到牛群那裡去,
山中丹人的摧折者啊,
找些釣餌來。
我想,
你可不會
輕易從牛身上
取得釣餌。」
那年輕人立刻
奔向樹林,
那裡有一頭公牛,
通體漆黑,立在眼前。
那使巨人喪命者
從公牛身上
扭斷了雙角
高踞的堡壘。
希密爾說:
「在船主看來,
你動手做事,
比起安坐不動,
可要糟糕得多。」
山羊之主
吩咐猿猴的後裔,
把滾木上的駿馬
駛向更遠處,
但那巨人
說自己
不大願意
再往遠處划。
勇悍的希密爾
接著釣起鯨魚,
僅憑一枚釣鉤,
便同時拉起兩頭,
船尾那邊,
與奧丁有親緣的
維烏爾巧妙地
為自己備好釣索。
那庇護世人者、
巨蛇唯一的誅殺者,
把公牛的頭
裝到釣鉤上作餌;
那眾神憎惡的巨蛇,
從下方環繞
所有陸地的腰帶,
張口咬向釣餌。
功業英勇的索爾
奮勇拉起
那條斑斕的毒蛇,
直到船舷邊;
他揮鎚由上而下,
擊向巨狼親兄弟
那醜惡無比的
髮林高山。
荒岩間的怪物咆哮,
群石轟然作響,
古老的大地
全都震顫起來;
隨後那尾魚
沉入海中。
他們划船回返時,
巨人悶悶不樂,
希密爾執槳,
一句話也不說,
他搖動船舵,
直到風向轉變。
希密爾說:
「你該和我
各分一半活計,
要不把鯨魚
帶回家去,
要不就繫好
我們這隻浮水山羊。」
赫洛里迪上前,
抓住船首,
將那匹水上駿馬
連積水一起提起,
獨自連同船槳
以及汲水勺,
把巨人的浪中野豬
扛回家去,
穿過林嶺間
每一道幽谷。
那巨人依然
就力氣大小,
一如往常地固執,
與索爾爭辯,
說縱使一個人
能奮力划船,
若不能打碎酒杯,
也算不上強者。
赫洛里迪
拿到杯子之後,
立刻用那玻璃杯
擊裂陡峭的岩石;
他坐著將杯擲出,
擊穿一根根柱子;
可他們送回希密爾面前時,
杯子仍完好無缺。
直到那美麗的
情婦指點了他,
說出大有助益的良策,
只有她一人知曉:
「拿去砸希密爾的頭,
那貪食巨人的頭顱
比任何酒杯
都更加堅硬。」
強悍的山羊之主
挺起身,單膝跪立,
使出全副
阿薩神族的神力;
老漢頭頂上
承戴頭盔的柱座依然完好,
那圓圓的盛酒之器
卻碎裂了。
「我知道,許多珍寶
都已離我而去,
如今又見酒杯
從膝上摔落;」
老漢如此說道:
「我再也不能
說出這句話了:
啤酒啊,你已釀好。
只要你們能把
這艘啤酒之舟
搬出我們的屋子,
就可以拿去。」
提爾試了兩次,
想要挪動它;
可那口大鍋
兩次都紋風不動。
莫迪的父親
抓住鍋緣,
雙腳向下一踏,
穿破了廳堂地板;
希芙的丈夫
把大鍋舉上頭頂,
鍋上的環柄
在他腳跟旁鏗然碰響。
他們走了不久,
奧丁之子
便回過頭去,
望了一眼;
他看見東邊的岩穴裡,
一群多頭的軍旅
跟著希密爾
蜂擁而來。
他站定,從肩上
卸下大鍋,
揮起嗜殺的
妙爾尼爾,
將那些荒岩中的鯨魚
全數殺盡。
他們走了不久,
赫洛里迪的一頭山羊
便倒在前方,
奄奄一息;
那匹轅桿駿馬
一條腿瘸了,
這都是狡詐的
洛基所造成。
你們都已聽過——
熟諳神話的人當中,
誰能把這件事
說得更加詳盡?——
他從那荒岩居者手中
得到了什麼賠償,
那人為此交出了
自己的兩個孩子。
神力強盛者來到
眾神的集會,
帶著那口
希密爾曾擁有的大鍋;
從此眾神每逢
收割亞麻的時節,
都能在埃吉爾家
暢飲啤酒。