《古德倫之歌 2》原典
Guðrúnarkviða II
本頁提供作品原文與譯文,可用上方按鈕切換。網站會記住你的選擇,並套用到所有原典頁面。
古諾爾斯語原文採用冰島學者 Guðni Jónsson 版本的標準化拼寫。
Mær var ek meyja,
- móðir mik fæddi, -
björt í búri,
unna ek vel bræðrum, -
unz mik Gjúki
gulli reifði,
gulli reifði,
gaf Sigurði.
Svá var Sigurðr
of sonum Gjúka
sem væri grænn laukr
ór grasi vaxinn
eða hjörtr hábeinn
of hvössum dýrum
eða gull glóðrautt
af gráu silfri.
Unz mér fyrmunðu
mínir bræðr,
at ek ætta ver
öllum fremra;
sofa þeir né máttu-t
né of sakar dæma,
áðr þeir Sigurð
svelta létu.
Grani rann at þingi,
- gnýr var at heyra, -
en þá Sigurðr
sjalfr eigi kom;
öll váru söðuldýr
sveita stokkin
ok of vanið vási
und vegöndum.
Gekk ek grátandi
við Grana ræða,
úrughlýra
jó frá ek spjalla;
hnipnaði Grani þá,
drap í gras höfði,
jór þat vissi,
eigendr né lifðu-t.
Lengi hvarfaðak,
lengi hugir deildusk,
áðr ek of frægak
folkvörð at gram.
Hnipnaði Gunnarr,
sagði mér Högni
frá Sigurðar
sárum dauða:
"Liggr of höggvinn
fyr handan ver
Gothorms bani
of gefinn ulfum.
Líttu þar Sigurð
á suðrvega;
þá heyrir þú
hrafna gjalla,
örnu gjalla
æzli fegna,
varga þjóta
of veri þínum."
"Hví þú mér, Högni,
harma slíka
viljalaussi
vill of segja?
Þitt skyli hjarta
hrafnar slíta
við lönd yfir
en þú vitir manna!"
Svaraði Högni
sinni einu,
trauðr góðs hugar,
af trega stórum:
"Þess áttu, Guðrún,
græti at fleiri,
at hjarta mitt
hrafnar slíti."
Hvarf ek ein þaðan
annspilli frá
á við lesa
varga leifar;
gerðig-a ek hjúfra
né höndum slá
né kveina um
sem konur aðrar,
þá er sat soltin
of Sigurði.
Nótt þótti mér
niðmyrkr vera,
er ek sárla satk
yfir Sigurði;
ulfar þóttumk
öllu betri,
ef þeir léti mik
lífi týna
eða brenndi mik
sem birkinn við.
Fór ek af fjalli
fimm dægr talið,
unz ek höll Halfs
háva þekkðak.
Sat ek með Þóru
sjau misseri,
dætr Hákonar
í Danmörku;
hon mér at gamni
gullbókaði
sali suðræna
ok svani danska.
Hafðu vit á skriftum
þat er skatar léku,
ok á hannyrðum
hilmis þegna,
randir rauðar,
rekka Húna,
hjördrótt, hjalmdrótt,
hilmis fylgju.
Skip Sigmundar
skriðu frá landi,
gylltar grímur,
grafnir stafnar;
byrðu vit á borða,
þat er þeir börðusk
Sigarr ok Siggeirr
suðr á Fjóni.
Þá frá Grimildr,
gotnesk kona,
hvat ek væra
hyggjuð -- --;
hon brá borða
ok buri heimti
þrágjarnliga
þess at spyrja,
hverr vildi son
systur bæta
eða ver veginn
vildi gjalda.
Görr lézk Gunnarr
gull at bjóða
sakar at bæta,
ok it sama Högni.
Hon frétti at því,
hverr fara vildi
vigg at söðla
vagn at beita,
hesti ríða,
hauki fleygja,
öðrum at skjóta
af ýboga.
Valdarr Dönum
með Jarizleifi,
Eymóðr þriði
með Jarizskári
inn gengu þá,
jöfrum líkir,
Langbarðs liðar,
höfðu loða rauða,
stuttar brynjur,
steypða hjalma,
skalmum gyrðir,
höfðu skarar jarpar.
Hverr vildi mér
hnossir velja,
hnossir velja
ok hugat mæla,
ef þeir mætti mér
margra súta
tryggðir vinna, -
né ek trúa gerða.
Færði mér Grímhildr
full at drekka
svalt ok sárligt,
né ek sakar munðak;
þat var of aukit
jarðar magni,
svalköldum sæ
ok sónum dreyra.
Váru í horni
hvers kyns stafir
ristnir ok roðnir,
- ráða ek né máttak, -
lyngfiskr langr,
lands Haddingja
ax óskorit,
innleið dyra.
Váru þeim bjóri
böl mörg saman,
urt alls viðar
ok akarn brunnin,
umdögg arins,
iðrar blótnar,
svíns lifr soðin,
því at hon sakar deyfði.
En þá gleymðu,
er getit höfðu,
öll jöfurs
jórbjúg í sal;
kómu konungar
fyr kné þrennir,
áðr hon sjalfa mik
sótti at máli.
Grímhildr kvað:
"Gef ek þér, Guðrún,
gull at þiggja,
fjölð alls féar,
at þinn föður dauðan,
hringa rauða,
Hlöðvés sali,
ársal allan
at jöfur fallinn.
Húnskar meyjar,
þær er hlaða spjöldum
ok gera gull fagrt,
svá at þér gaman þykki;
ein skaltu ráða
auði Buðla,
gulli göfguð
ok gefin Atla."
Guðrún kvað:
"Vilk eigi ek
með veri ganga
né Brynhildar
bróður eiga;
samir eigi mér
við son Buðla
ætt at auka
né una lífi."
Grímhildr kvað:
"Hirð-a-ðu hölðum
heiftir gjalda,
því at vér höfum
valdit fyrri;
svá skaltu láta,
sem þeir lifi báðir
Sigurðr ok Sigmundr,
ef þú sonu fæðir."
Guðrún kvað:
"Mák-a ek, Grímhildr,
glaumi bella
né vígrisins
vánir telja,
siz Sigurðar
sárla drukku
hrægífr, huginn
hjartblóð saman."
Grímhildr kvað:
"Þann hefi ek allra
ættgöfgastan
fylki fundit
ok framast nökkvi;
hann skaltu eiga,
unz þik aldr viðr,
verlaus vera,
nema þú vilir þenna."
Guðrún kvað:
"Hirð-a-ðu bjóða
bölvafullar
þrágjarnliga
þær kindir mér;
hann mun Gunnar
grandi beita
ok ór Högna
hjarta slíta;
munk-at ek létta,
áðr lífshvatan
eggleiks hvötuð
aldri næmik."
Grátandi Grímhildr
greip við orði,
er burum sínum
bölva vætti
ok mögum sínum
meina stórra.
Grímhildr kvað:
"Lönd gef ek enn þér,
lýða sinni,
Vinbjörg, Valbjörg,
ef þú vill þiggja;
eigðu um aldr þat
ok uni, dóttir."
Guðrún kvað:
"Þann mun ek kjósa
af konungum
ok þó af niðjum
nauðig hafa;
verðr eigi mér
verr at ynði
né böl bræðra
at bura skjóli."
Senn var á hesti
hverr drengr litinn,
en víf valnesk
hafið í vagna;
vér sjau daga
svalt land riðum,
en aðra sjau
unnir kníðum,
en ina þriðju sjau
þurrt land stigum.
Þar hliðverðir
hárar borgar
grind upp luku,
áðr í garð riðum.
Vakði mik Atli,
en ek vera þóttumk
full ills hugar
at frændr dauða.
Atli kvað:
"Svá mik nýliga
nornir vekja," -
vílsinnis spá
vildi, at ek réða, -
"hugða ek þik, Guðrún
Gjúka dóttir,
læblöndnum hjör
leggja mik í gögnum."
Guðrún kvað:
"Þat er fyr eldi,
er éarn dreyma,
fyr dul ok vil
drósar reiði;
mun ek þik við bölvi
brenna ganga,
líkna ok lækna,
þótt mér leiðir séir."
Atli kvað:
"Hugða ek hér í túni
teina fallna,
þá er ek vildak
vaxna láta,
rifnir með rótum,
roðnir í blóði,
bornir á bekki,
beðit mik at tyggva.
Hugða ek mér af hendi
hauka fljúga
bráðalausa
bölranna til;
hjörtu hugða ek þeira
við hunang tuggin,
sorgmóðs sefa,
sollin blóði.
Hugða ek mér af hendi
hvelpa losna,
glaums andvana,
gylli báðir;
hold hugða ek þeira
at hræum orðit,
nauðigr nái
nýta ek skyldak."
Guðrún kvað:
"Þar munu seggir
of sæing dæma
ok hvítinga
höfði næma;
þeir munu feigir
fára nátta
fyrir dag litlu,
drótt of bergja."
Atli kvað:
"Lægja ek síðan,
né ek sofa vildak,
þrágjarn í kör;
þat man ek görva."
英譯採用 Henry Adams Bellows 的1923年譯本,已屬公有領域;詩節編號可能與原文不同。
King Thjothrek was with Atli, and had lost most of his men. Thjothrek and Guthrun lamented their griefs together. She spoke to him, saying:
A maid of maids my mother bore me,
Bright in my bower, my brothers I loved,
Till Gjuki dowered me with gold,
Dowered with gold, and to Sigurth gave me.
So Sigurth rose o'er Gjuki's sons
As the leek grows green above the grass,
Or the stag o'er all the beasts doth stand,
Or as glow-red gold above silver gray.
Till my brothers let me no longer have
The best of heroes my husband to be;
Sleep they could not, or quarrels settle,
Till Sigurth they at last had slain.
From the Thing ran Grani with thundering feet,
But thence did Sigurth himself come never;
Covered with sweat was the saddle-bearer,
Wont the warrior's weight to bear.
Weeping I sought with Grani to speak,
With tear-wet cheeks for the tale I asked;
The head of Grani was bowed to the grass,
The steed knew well his master was slain.
Long I waited and pondered well
Ere ever the king for tidings I asked.
..................
His head bowed Gunnar, but Hogni told
The news full sore of Sigurth slain:
"Hewed to death at our hands he lies,
Gotthorm's slayer, given to wolves.
"On the southern road thou shalt Sigurth see,
Where hear thou canst the ravens cry;
The eagles cry as food they crave,
And about thy husband wolves are howling."
"Why dost thou, Hogni, such a horror
Let me hear, all joyless left?
Ravens yet thy heart shall rend
In a land that never thou hast known."
Few the words of Hogni were,
Bitter his heart from heavy sorrow:
"Greater, Guthrun, thy grief shall be
If the ravens so my heart shall rend."
From him who spake I turned me soon,
In the woods to find what the wolves had left;
Tears I had not, nor wrung my hands, Nor wailing went, as other women,
(When by Sigurth slain I sat).
Never so black had seemed the night
As when in sorrow by Sigurth I sat;
The wolves...........
..............
..............
Best of all methought 'twould be
If I my life could only lose,
Or like to birch-wood burned might be.
From the mountain forth five days I fared,
Till Hoalf's hall so high I saw; Seven half-years with Thora I stayed,
Hokon's daughter, in Denmark then.
With gold she broidered, to bring me joy,
Southern halls and Danish swans;
On the tapestry wove we warrior's deeds,
And the hero's thanes on our handiwork;
(Flashing shields and fighters armed,
Sword-throng, helm-throng, the host of the king).
Sigmund's ship by the land was sailing,
Golden the figure-head, gay the beaks;
On board we wove the warriors faring,
Sigar and Siggeir, south to Fjon.
Then Grimhild asked, the Gothic queen,
Whether willingly would I......
..................
Her needlework cast she aside, and called
Her sons to ask, with stern resolve,
Who amends to their sister would make for her son,
Or the wife requite for her husband killed.
Ready was Gunnar gold to give,
Amends for my hurt, and Hogni too;
Then would she know who now would go,
The horse to saddle, the wagon to harness,
(The horse to ride, the hawk to fly,
And shafts from bows of yew to shoot).
(Valdar, king of the Danes, was come,
With Jarizleif, Eymoth, and Jarizskar). In like princes came they all,
The long-beard men, with mantles red,
Short their mail-coats, mighty their helms,
Swords at their belts, and brown their hair.
Each to give me gifts was fain,
Gifts to give, and goodly speech,
Comfort so for my sorrows great
To bring they tried, but I trusted them not.
A draught did Grimhild give me to drink,
Bitter and cold; I forgot my cares; For mingled therein was magic earth,
Ice-cold sea, and the blood of swine.
In the cup were runes of every kind,
Written and reddened, I could not read them;
A heather-fish from the Haddings' land,
An ear uncut, and the entrails of beasts.
Much evil was brewed within the beer,
Blossoms of trees, and acorns burned,
Dew of the hearth, and holy entrails,
The liver of swine,— all grief to allay.
Then I forgot, when the draught they gave me,
There in the hall, my husband's slaying;
On their knees the kings all three did kneel,
Ere she herself to speak began:
"Guthrun, gold to thee I give,
The wealth that once thy father's was,
Rings to have, and Hlothver's halls,
And the hangings all that the monarch had.
"Hunnish women, skilled in weaving,
Who gold make fair to give thee joy,
And the wealth of Buthli thine shall be,
Gold-decked one, as Atli's wife."
Guthrun spake: 28.
"A husband now I will not have,
Nor wife of Brynhild's brother be;
It beseems me not with Buthli's son
Happy to be, and heirs to bear."
Grimhild spake: 29.
"Seek not on men to avenge thy sorrows,
Though the blame at first with us hath been;
Happy shalt be as if both still lived,
Sigurth and Sigmund, if sons thou bearest."
Guthrun spake: 30.
"Grimhild, I may not gladness find,
Nor hold forth hopes to heroes now,
Since once the raven and ravening wolf
Sigurth's heart's-blood hungrily lapped."
Grimhild spake: 31.
"Noblest of birth is the ruler now
I have found for thee, and foremost of all;
Him shalt thou have while life thou hast,
Or husbandless be if him thou wilt choose not.
Guthrun spake: 32.
"Seek not so eagerly me to send
To be a bride of yon baneful race;
On Gunnar first his wrath shall fall,
And the heart will he tear from Hogni's breast."
Weeping Grimhild heard the words
That fate full sore for her sons foretold,
(And mighty woe for them should work;)
"Lands I give thee, with all that live there,
(Vinbjorg is thine, and Valbjorg too,)
Have them forever, but hear me, daughter."
So must I do as the kings besought,
And against my will for my kinsmen wed;
Ne'er with my husband joy I had,
And my sons by my brothers' fate were saved not.
..............
I could not rest till of life I had robbed
The warrior bold, the maker of battles.
Soon on horseback each hero was, And the foreign women in wagons faring;
A week through lands so cold we went,
And a second week the waves we smote,
(And a third through lands that water lacked).
The warders now on the lofty walls
Opened the gates, and in we rode.
******
Atli woke me, for ever I seemed
Of bitterness full for my brothers' death.
Atli spake: 39.
"Now from sleep the Norns have waked me
With visions of terror,— to thee will I tell them;
Methought thou, Guthrun, Gjuki's daughter,
With poisoned blade didst pierce my body."
Guthrun spake: 40.
"Fire a dream of steel shall follow
And willful pride one of woman's wrath;
A baneful sore I shall burn from thee,
And tend and heal thee, though hated thou art."
Atli spake: 41.
"Of plants I dreamed, in the garden drooping,
That fain would I have full high to grow;
Plucked by the roots, and red with blood,
They brought them hither, and bade me eat.
"I dreamed my hawks from my hand had flown,
Eager for food, to an evil house;
I dreamed their hearts with honey I ate,
Soaked in blood, and heavy my sorrow.
"Hounds I dreamed from my hand I loosed,
Loud in hunger and pain they howled;
Their flesh methought was eagles' food,
And their bodies now I needs must eat."
Guthrun spake: 44.
"Men shall soon of sacrifice speak, And off the heads of beasts shall hew;
Die they shall ere day has dawned,
A few nights hence, and the folk shall have them."
Atli spake: 45.
"On my bed I sank, nor slumber sought,
Weary with woe,— full well I remember."
..............
繁體中文譯文由 AI 根據古諾爾斯語原文翻譯,並參考英文譯文。
我曾是少女中的姣姣者,
——母親將我養育成人——
在閨房中光彩照人,
我深愛我的兄弟,
直到吉烏基
以黃金裝點我,
以黃金裝點我,
將我許配給西格爾德。
西格爾德之於
吉烏基的兒子們,
猶如青翠的韭蔥
從草叢中挺立,
猶如長腿雄鹿
高踞群獸之上,
猶如熾紅的黃金
映著灰白的銀。
直到我的兄弟
妒恨起我,
只因我的丈夫
勝過所有人;
他們無法安睡,
也無法裁斷爭訟,
直到他們讓西格爾德
喪了性命。
格拉尼奔向集會之處,
——蹄聲轟然可聞——
然而西格爾德
本人卻沒有來;
所有的鞍馬
都汗水淋漓,
牠們慣於承受艱辛,
馱著戰士奔馳。
我哭著走去,
要與格拉尼說話,
雙頰濕透,
向馬兒詢問消息;
格拉尼隨即垂下頭,
將頭低向草地,
馬兒知道,
主人已不在人世。
我徘徊許久,
心緒紛擾許久,
才向軍旅的守護者
問起那位君王。
貢納爾垂下頭,
霍格尼向我訴說
西格爾德
悲慘的死訊:
「他遭刀劍砍殺,
倒在水域彼岸,
殺死古托姆的人,
如今任群狼吞噬。
去南方的路上,
找西格爾德吧;
你會在那裡聽見
烏鴉啼叫,
老鷹啼叫,
為食物而歡喜,
群狼嚎叫,
圍著你的丈夫。」
「霍格尼,你為何
偏要將這般悲痛
告訴我這個
已無歡樂的人?
願烏鴉撕裂
你的心,
在你所知的人間
疆土之外!」
霍格尼只回答了
這麼一次,
懷著深重悲痛,
難有半點歡心:
「古德倫,你將有
更多淚水要流,
倘若烏鴉
撕裂我的心。」
我獨自轉身離去,
離開那與我說話的人,
到林中收拾
群狼吃剩的遺骸;
我沒有啜泣,
也沒有捶打雙手,
更沒有像別的女人
那樣哀號,
只是如死人般坐著,
守在西格爾德身旁。
那一夜在我眼中
漆黑如晦朔,
當我悲痛地坐著,
守在西格爾德身旁;
我覺得群狼
會更加仁慈,
若牠們讓我
失去性命,
或將我焚燒,
如焚燒白樺木一般。
我離開山中,
行了整整五日,
才望見哈爾夫
高聳的殿堂。
我與索拉同住,
度過七個寒暑之季,
她是哈康的女兒,
住在丹麥;
她為使我歡喜,
用金線繡出
南方的廳堂
與丹麥的天鵝。
我們在繡畫上描出
勇士的比武,
又以雙手繡出
君王的臣屬,
赤紅的盾牌,
匈人的戰士,
佩劍的軍旅、戴盔的軍旅,
君王的隨從。
西格蒙德的船隻
滑行離岸,
船首獸面鍍著金,
船艏刻著雕紋;
我們在繡幅上繡出
他們交戰的情景:
西加爾與西格蓋爾,
在南方的菲英島。
那時格里姆希爾德,
那位哥德婦人,
聽說了我
心中所想—— ——;
她拋下繡幅,
召來兒子,
執意
問個明白,
誰願為姊妹
賠償喪子之痛,
誰願為她被殺的丈夫
付出補償。
貢納爾說自己願意
拿出黃金,
賠償罪過,
霍格尼也同樣答應。
她又問起,
誰願動身,
替駿馬備鞍,
替車輛套馬,
騎上馬背,
放出獵鷹,
另有人搭箭
射出紫杉木弓。
丹麥人的瓦爾達爾,
與雅里茲萊夫,
第三位是埃莫德,
與雅里茲斯卡爾,
那時一同走進來,
宛如君王,
這些倫巴底的戰士,
身披赤紅裘衣,
穿著短身鎖甲,
戴著鑄造的頭盔,
腰間佩劍,
留著栗褐色的頭髮。
人人都願替我
挑選珍寶,
挑選珍寶,
說些貼心話,
盼能使我
在重重憂傷中
重獲安慰,
——我卻不肯相信。
格里姆希爾德端來
滿杯的飲料給我,
冰涼而苦澀,
使我不再記得仇怨;
其中摻入了
大地的力量、
冰冷的海水,
以及祭豬的鮮血。
角杯之中有
各式各樣的符文,
刻出後染成紅色,
——我無法解讀——
還有細長的石楠魚,
哈丁兄弟國土上
未割下的穀穗,
獸體內的腸道。
那啤酒之中
混合了種種毒物:
各種林木的草根,
燒焦的橡實,
爐邊的露水,
祭獻的內臟,
煮熟的豬肝,
因為她要平息仇怨。
於是,飲過的人
便都忘卻了
君王在殿中
遭受的種種摧折;
三位君王
來到我的膝前,
隨後她親自
前來與我說話。
格里姆希爾德說:
「古德倫,我給你
黃金,讓你收下,
各種財寶,為數眾多,
由你死去的父親傳下,
赤金的指環,
赫洛德韋的廳堂,
所有的床帳,
作為君王殞命的補償。
還有匈人的少女,
她們善用織板編織,
製作精美的金飾,
讓你看了歡喜;
你將獨掌
布德利的財富,
以黃金增添尊榮,
許配給阿特利。」
古德倫說:
「我不願
再與丈夫同行,
也不願嫁給
布倫希爾德的兄弟;
我不宜
與布德利的兒子
繁衍子嗣,
安享人生。」
格里姆希爾德說:
「別想向那些男人
報復你的仇恨,
因為從前是我們
造下了禍端;
若你生下兒子,
便可當作他們仍活著,
西格爾德與西格蒙德,
兩人都還在世。」
古德倫說:
「格里姆希爾德,我無法
讓自己歡喜,
也無法懷抱
對戰士的期望,
自從食屍的惡獸
與福金一同
痛飲西格爾德
心中的鮮血。」
格里姆希爾德說:
「我已找到了
所有人中
血統最高貴、
遠勝他人的君王;
你當嫁給他,
與他共度餘生,
若你不願嫁他,
便終身無夫。」
古德倫說:
「別再把
那充滿災禍的
家族執意
推到我面前;
他必將使貢納爾
遭受毀滅,
並從霍格尼胸中
扯出心臟;
我絕不罷休,
直到將那生氣勃勃、
鼓動刀劍之戲的人
奪去性命。」
格里姆希爾德哭著
接過話頭,
她預見自己的兒子們
將遭災禍,
自己的孩子們
將受深重苦難。
格里姆希爾德說:
「我再給你土地,
以及成群的隨從,
溫比約格、瓦爾比約格,
只要你肯接受;
終身擁有這一切,
安心生活吧,女兒。」
古德倫說:
「我將從君王之中
選擇那個人,
卻是受親族逼迫,
違心嫁給他;
丈夫不會
帶給我歡樂,
兄弟們的災禍
也不會庇護我的兒子。」
不久便看見
每位勇士都已上馬,
異邦的女子
也被扶上車;
我們用了七日
騎過寒冷的土地,
又用了七日
劈波前行,
再用了七日
踏過乾燥的陸地。
那裡的守門人
將高聳城堡的
大門打開,
我們隨即騎馬入城。
阿特利將我喚醒,
我自覺心中
滿是悲憤,
為了死去的親人。
阿特利說:
「方才,諾恩
如此將我喚醒,」
——他要我解讀
這苦難之行的預兆——
「古德倫,吉烏基
的女兒,我夢見你
用一把藏著惡意的劍
刺穿我的身體。」
古德倫說:
「夢見鐵器,
便是火的預兆;
女人發怒,預示
自欺與縱欲;
我將為你燒灼,
驅除病痛,
撫慰你、醫治你,
縱使你令我厭惡。」
阿特利說:
「我夢見庭院裡
嫩枝倒下,
那些我本想
讓它們長大的嫩枝,
被連根拔起,
染滿鮮血,
被端到長凳前,
要我咀嚼。
我夢見獵鷹
從我的手上飛走,
沒有獵物可吃,
飛往災禍的屋舍;
我夢見牠們的心
和著蜂蜜被咀嚼,
我心中悲傷,
那心臟浸滿鮮血。
我夢見幼犬
掙脫我的手,
失了歡欣,
兩隻一同哀嚎;
我夢見牠們的肉
變成了腐屍,
我不得不違心
吃下牠們的屍身。」
古德倫說:
「那預示人們
將商議獻祭,
將白色的牲畜
斬下頭顱;
牠們將在
幾夜之內喪命,
天亮前不久,
由眾人分食。」
阿特利說:
「後來我躺下,
卻不願入睡,
在床上愁苦難遣;
那情景我記得清清楚楚。」