《埃達殘篇》原典
Eddubrot
本頁提供作品原文與譯文,可用上方按鈕切換。網站會記住你的選擇,並套用到所有原典頁面。
古諾爾斯語原文採用冰島學者 Guðni Jónsson 版本的標準化拼寫。
Eddubrot 1 Hár segir, at hann (Gylfi) kom eigi heill út, nema hann sé fróðari, ok "Stattu fram, meðan þú fregn, sitja skal sá, er segir."
Njörðr á þá konu, er Skaði heitir, dóttir Þjaza jötuns. Skaði vill hafa bústað þann, er átt hafði faðir hennar, - þat er á fjöllum nökkurum, þar sem heitir Þrymheimr, - en Njörðr vill vera nær sæ. Þau sættust á þat, at þau skyldu vera níu nætr í Þrymheimi, en þá aðrar níu at Nóatúnum. En er Njörðr kom aftr til Nóatúna af fjallinu, þá kvað hann þetta: "Leið erumk fjöll, vark-a ek lengi á, nætr einar níu; ulfa þytr mér þótti illr vera hjá söngvi svana." Þá kvað Skaði þetta: "Sofa ek né máttak sævar beðjum á fugls jamri fyrir, sá mik vekr, er af víði kemr, morgun hverjan már."
Ok enn segir hann (Heimdallr) sjálfr í Heimdallargaldri: "Níu em ek mæðra mögr, níu em ek systra sonr."
(In fjórtánda ásynja er) Gná. Hana sendir Frigg í ýmsa heima at erindum sínum. Hon á þann hest, er renn loft ok lög ok heitir Hófvarpnir. Þat var eitt sinn, er hon reið; at Vanir nökkurir sáu reið hennar í loftinu. Þá mælti einn: "Hvat þar flýgr, hvat þat ferr eða at lofti líðr?" Hon svarar: "Né ek flýg þó ek ferk ok at lofti líðk á Hófvarpni, þeim er Hamskerpir gat við Garðrofu."
Því næst sendu æsir um allan heim erindreka at biðja, at Baldr væri grátinn ór helju, en allir gerðu þat; mennirnir ok kykvendin ok jörðin ok steinarnir ok tré ok allr málmr . . . . Þá er sendimenn fóru heim ok höfðu vel rekit sín erindi, finna þeir í helli nökkurum, hvar gýgr sat. Hon nefndist Þökk. Þeir biðja hana gráta Baldr ór Helju. Hon svarar: "Þökk mun gráta þurrum tárum Baldrs bálfarar; kyks né dauðs nautk-a ek karls sonar, haldi Hel því, er hefir." En þess geta menn, at þar hafi verit Loki Laufeyjarson, er flest hefir illt gert með ásum.
Þá fór Þórr til ár þeirar, er Vimur heitir, allra áa mest. Þá spennti hann sik megingjörðum ok studdi forstreymis Gríðarvöl, en Loki helt undir megingjarðar. Ok þá er Þórr kom í miðja ána, þá óx svá mjök áin, at uppi braut á öxl honum. Þá kvað Þórr þetta: "Vax-at-tu nú, Vimr, alls mik þik vaða tíðir jötna garða í; veiztu, ef þú vex, at þá vex mér ásmegin jafnhátt upp sem himin."
En er Þórr kom til Geirröðar, þá var þeim félögum vísat fyrst í geitahús til herbergis, ok var þar einn stóll til sætis, og sat þar Þórr. Þá varð hann þess varr, at stóllinn fór undan honum upp at ræfri. Hann stakk Gríðarveli upp í raftana og lét sígast fast á stólinn. Varð þá brestr mikill, og fylgði skrækr. Þar höfðu verit undir stólinum dætr Geirröðar, Gjálp ok Greip, ok hafði hann brotit hrygginn í báðum. Þá kvað Þórr: "Einu sinni neyttak ásmegins jötna görðum í, þá er Gjalp ok Greip, dætr Geirröðar, vildu hefja mik til himins."
Í Ásgarði fyrir dyrum Valhallar stendr lundr, sá er glasi er kallaðr, en lauf hans allt er gull rautt, svá sem hér er kveðit, at: Glasir stendr með gullnu laufi fyrir Sigtýs sölum. Sá er viðr fegrstr með goðum ok mönnum.
Þessi eru hestaheiti í Þorgrímsþulu: Hrafn ok Sleipnir hestar ágætir, Valr ok Léttfeti, var þar Tjaldari, Gulltoppr ok Goti, getit heyrðak Sóta, Mór ok Lungr með Mari. Vigg ok Stúfr var með Skævaði, þegn knátti Blakkr bera, Silfrintoppr ok Sinir, svá heyrðak Fáks of getit, Gullfaxi ok Jór með goðum. Blóðughófi hét hestr, er bera kváðu öflgan Atriða; Gils ok Falhófnir, Glær ok Skeiðbrimir þar var ok Gyllis of getit.
Þessi öxnaheiti eru í Þorgrímsþulu: Gamalla öxna nöfn hefik gerla fregit, þeira Rauðs ok Hæfis; Rekinn ok Kyrr, Himinhrjótr ok Apli, Arfr ok Arfuni.
Þessir hestar eru enn talðir í Kálfsvísu: Dagr reið Drösli, en Dvalinn Móðni, Hjálmþér Háfeta, en Haki Fáki; reið bani Belja Blóðughófa, en Skævaði skati Haddingja. Vésteinn Vali, en Vifill Stúfi, Meinþjófr Mói, en Morginn Vakri, Áli Hrafni, er til íss riðu, en annarr austr und Aðilsi grár hvarfaði geiri undaðr. Björn reið Blakki, en Bjárr Kerti, Atli Glaumi, en Aðils Slungni, Högni Hölkvi, en Haraldr Fölkvi, Gunnarr Gota, en Grana Sigurðr.
Sægr heitir sár, en Simul stöng, Bil ok Hjúki bera hann. Þat er kallat, at þau sé í tungli.
Fjöturrinn heitir Gleipnir, er honum (Fenrisúlfi) heldr. Gervir váru tveir fjötrar til hans, fyrst þeir Drómi ok Læðingr, ok helt hvárgi. Þá var Gleipnir síðan gerr ór sex hlutum: Ór kattar dyn ok ór konu skeggi, ór fisks anda ok ór fugla mjólk, ór bergs rótum ok ór bjarnar sinum, ór því var hann Gleipnir gerr.
Flugu hrafnar tveir af Hnikars öxlum, Huginn til hanga, en á hræ Muninn.
Sigmundr tekr nú blóðrefilinn, ok ristu nú í milli sín helluna ok létta eigi fyrr en lokit er at rista, sem kveðit er: Ristu af magni mikla hellu Sigmundr hjörvi ok Sinfjötli.
英文譯文由 AI 根據古諾爾斯語原文翻譯。
Edda Fragment 1 Har says that he (Gylfi) will not get out unharmed unless he is wiser, and:
“Stand forward while you ask;
the one who speaks shall sit.”
Njord has a wife called Skadi, daughter of the giant Thjazi. Skadi wishes to live where her father lived—among certain mountains, in a place called Thrymheim—but Njord wishes to be near the sea. They agreed to spend nine nights in Thrymheim and then another nine at Noatun. But when Njord returned to Noatun from the mountains, he spoke this verse:
“Loathsome to me are the mountains;
I was not long upon them,
only nine nights;
the howling of wolves
seemed foul to me
beside the singing of swans.”
Then Skadi spoke this verse:
“I could not sleep
on the beds of the sea
for the bird’s clamour;
it wakes me,
coming from the sea
each morning, the gull.”
And he (Heimdall) himself also says in Heimdall’s Chant:
“I am the child of nine mothers,
I am the son of nine sisters.”
(The fourteenth goddess is) Gna. Frigg sends her into various worlds on her errands. She has a horse that runs through air and over water, called Hofvarpnir. Once, as she rode, some Vanir saw her riding through the air. Then one said:
“What flies there,
what travels there
or glides through the air?”
She answers:
“I do not fly,
though I travel
and glide through the air
on Hofvarpnir,
whom Hamskerpir sired
with Gardrofa.”
Next the Aesir sent messengers throughout the world to ask that Baldr be wept out of Hel, and all did so: people and living creatures, the earth and stones, trees and every metal . . . . As the messengers were going home, having carried out their errand well, they found a giantess sitting in a cave. She called herself Thokk. They asked her to weep Baldr out of Hel. She answers:
“Thokk will weep
with dry tears
for Baldr’s journey to the pyre;
living or dead,
the man’s son brought me no joy;
let Hel keep what she has.”
But people suppose that this was Loki, Laufey’s son, who has done the most evil among the Aesir.
Then Thor came to the river called Vimur, the greatest of all rivers. He buckled on his belt of strength and braced Grid’s staff against the current, while Loki held on beneath the belt. When Thor reached the middle of the river, it rose so high that it broke over his shoulders. Then Thor spoke this verse:
“Do not rise now, Vimur,
since I must wade through you
to the giants’ dwellings;
know that if you rise,
then my divine strength will rise
as high as heaven.”
When Thor came to Geirrod’s, he and his companions were first shown to a goat-house for lodging. There was one chair to sit on, and Thor sat there. Then he noticed that the chair was rising beneath him towards the roof. He thrust Grid’s staff up against the rafters and pressed down hard on the chair. There was a great crack, followed by a scream. Geirrod’s daughters, Gjalp and Greip, had been beneath the chair, and he had broken both their backs. Then Thor said:
“Once I used
my divine strength
in the giants’ dwellings,
when Gjalp and Greip,
Geirrod’s daughters,
wanted to lift me to heaven.”
In Asgard, before the doors of Valhalla, stands a grove called Glasir, and all its leaves are red gold, as is said here in verse:
Glasir stands
with golden leaves
before Sigtyr’s halls.
It is the fairest woodland among gods and men.
These are horse names in Thorgrim’s Lay:
Hrafn and Sleipnir,
excellent horses,
Val and Lettfeti;
Tjaldari was there,
Gulltopp and Goti;
I heard Soti named,
Mor and Lung with Mar.
Vigg and Stuf
were with Skeidvad;
Blakk could carry a warrior,
Silfrintopp and Sinir;
so I heard Fak mentioned,
Gullfaxi and Jor among the gods.
Blodughofi was the horse’s name
that they said carried
mighty Atridi;
Gils and Falhofnir,
Gler and Skeidbrimir;
Gyllir was also mentioned there.
These ox names are in Thorgrim’s Lay:
The names of ancient oxen
I have learned thoroughly,
those of Raud and Haefir;
Rekinn and Kyrr,
Himinhrjot and Apli,
Arf and Arfuni.
These horses are also listed in Kalf’s Verse:
Day rode Drosul,
and Dvalin Modnir,
Hjalmther Hafeti,
and Haki Fak;
Beli’s slayer rode
Blodughofi,
and the Haddingar’s prince
rode Skeidvad.
Vestein rode Val,
and Vifil Stuf,
Meinthjof Mor,
and Morgin Vakr,
Ali Hrafn,
when they rode onto the ice,
while another, a grey horse,
turned east beneath Adils,
wounded by a spear.
Bjorn rode Blakk,
and Bjar Kert,
Atli Glaum,
and Adils Slungnir,
Hogni Holkvir,
and Harald Folkvir,
Gunnar Goti,
and Sigurd Grani.
The tub is called Saeg,
and the pole Simul;
Bil and Hjuki carry it.
It is said that they are in the moon.
The fetter that holds him (Fenrir) is called Gleipnir. Two fetters were made for him first, Dromi and Laeding, and neither held. Then Gleipnir was made from six things:
From a cat’s footfall
and a woman’s beard,
from a fish’s breath
and birds’ milk,
from a mountain’s roots
and a bear’s sinews:
from these
Gleipnir was made.
Two ravens flew
from Hnikar’s shoulders,
Huginn to the hanged,
and Munin to the slain.
Sigmund now takes the sword, and they saw through the stone slab between them, never stopping until they have cut through it, as is said in verse:
With strength they cut
the mighty slab,
Sigmund with the sword
and Sinfjotli.
繁體中文譯文由 AI 根據古諾爾斯語原文翻譯,並參考英文譯文。
埃達殘篇 1 哈爾說,他(吉爾菲)若不增長見識,就休想安然離去,並說:
「你發問時,站到前面來;
講述的人應當坐著。」
尼約德的妻子名叫絲卡蒂,是巨人夏基的女兒。絲卡蒂想住在她父親從前的居所——那地方在群山之中,名叫索列姆海姆——尼約德卻想住在海邊。他們議定,在索列姆海姆住九夜,再到諾阿通住九夜。然而,尼約德從山上回到諾阿通後,便吟道:
「群山令我厭憎,
我在那裡住得不久,
不過區區九夜;
群狼的嚎叫,
比起天鵝的歌聲,
在我聽來實在刺耳。」
絲卡蒂於是吟道:
「我無法安睡
在海邊的臥榻上,
只因鳥兒的哀鳴;
每天清晨,
那從海上飛來的
海鷗都將我喚醒。」
他(海姆達爾)自己也在《海姆達爾之歌》中說:
「我是九位母親的孩子,
我是九姊妹的兒子。」
(第十四位女神是)格娜。弗麗嘉派她前往各個世界辦事。她有一匹馬,名叫霍夫瓦爾普尼爾,能在空中與水面奔馳。有一次她騎馬出行,幾位華納神族看見她在空中馳騁。其中一位說:
「那裡飛的是什麼,
行進的是什麼,
又是什麼在空中掠過?」
她答道:
「我並未飛翔,
雖然我正在前行,
在空中掠過,
騎著霍夫瓦爾普尼爾,
牠是哈姆斯凱爾皮爾
與加爾德羅法所生。」
隨後,阿薩神族派遣使者走遍世界,請求萬物為巴德爾哭泣,好讓他離開冥界。萬物都照做了:人、走獸、大地、石頭、樹木,以及一切金屬……使者們順利辦妥差事,踏上歸途時,發現一處洞穴裡坐著一名女巨人。她自稱索克。他們請她為巴德爾哭泣,讓他離開冥界。她答道:
「索克將為
巴德爾的火葬
流下乾涸的淚;
那男子之子,無論生死,
我都未曾受過他的恩惠;
讓赫爾留住所擁有的吧。」
人們猜想,那其實是勞菲之子洛基,他在阿薩神族之中做過最多壞事。
索爾接著來到一條名叫維穆爾的河,那是所有河流中最大的一條。他繫緊力量腰帶,將格里德之杖抵住上游來水,洛基則抓著力量腰帶。索爾走到河中央時,河水暴漲,波浪直拍到他的肩膀。他於是吟道:
「維穆爾,如今別再上漲,
因為我急欲涉過你,
前往巨人的居所;
你要知道,你若上漲,
我的神力也將隨之高漲,
直與蒼天齊高。」
索爾抵達蓋爾斯羅德的居所時,他與同伴先被領進羊舍住宿。裡頭有一張椅子,索爾便坐了上去。隨即,他察覺身下的椅子正向屋頂升去。他把格里德之杖頂住椽木,用力將身子壓向椅子。接著傳來一聲巨響,隨後響起尖叫。原來椅子下藏著蓋爾斯羅德的兩個女兒,吉亞爾普與格蕾普,他把她們兩人的脊背都壓斷了。索爾於是吟道:
「有一回,我施展了
神明的力量,
在巨人的居所裡;
那時吉亞爾普與格蕾普,
蓋爾斯羅德的女兒們,
想把我抬上天去。」
在阿斯嘉,英靈殿門前,有一片名叫格拉希爾的樹林,葉子全是赤金,正如此處所吟:
格拉希爾挺立,
滿樹金葉,
在勝利之神的殿堂前。
在神與人之間,這是最美的樹木。
《索爾格里姆名錄歌》中有以下馬名:
赫拉夫恩與斯雷普尼爾,
都是名馬,
瓦爾與雷特費蒂,
還有夏爾達里,
古爾托普與戈蒂,
我也聽人提起索蒂,
莫爾、隆格與馬爾。
維格與斯圖夫,
還有斯凱瓦德,
布拉克能馱載勇士,
西爾弗林托普與西尼爾,
我也曾聽人提起法克,
還有眾神之中的古爾法克西與約爾。
有匹馬名叫布洛杜格霍菲,
據說牠曾馱載
強大的阿特里迪;
吉爾斯與法爾霍夫尼爾,
格萊爾與斯凱德布里米爾,
其中也提到了吉利爾。
《索爾格里姆名錄歌》中有以下公牛名:
老公牛的名字,
我已詳加聽聞,
有勞德與海菲爾,
雷肯與居爾,
希敏赫里約特與阿普利,
阿爾夫與阿爾富尼。
《卡爾夫之歌》又列出以下馬匹:
達格騎德羅斯爾,
德瓦林騎莫德尼爾,
希亞爾姆瑟爾騎哈費蒂,
哈基騎法克;
貝利的殺戮者
騎布洛杜格霍菲,
哈丁族的君王
騎斯凱瓦德。
維斯坦騎瓦爾,
維菲爾騎斯圖夫,
梅恩休夫騎莫爾,
摩爾金騎瓦克爾,
阿利騎赫拉夫恩,
當他們騎上冰面時;
另一匹灰馬在東方,
馱著阿迪爾斯奔走,
身受矛傷。
比約恩騎布拉克,
比亞爾騎凱爾特,
阿特利騎格勞姆,
阿迪爾斯騎斯隆格尼爾,
霍格尼騎赫爾克維爾,
哈拉爾騎弗爾克維爾,
貢納爾騎戈蒂,
西格爾德騎格拉尼。
桶名叫塞格爾,扁擔名叫西穆爾,比爾與休基抬著那只桶。據說他們就在月亮裡。
縛住牠(巨狼芬里爾)的繩索名叫格萊普尼爾。起初曾為牠打造兩副鐐銬,分別是德羅米與萊丁,卻都未能縛住牠。後來,才用六樣東西製成格萊普尼爾:
取自貓的腳步聲,
取自女人的鬍鬚,
取自魚的氣息,
取自鳥的乳汁,
取自山的根,
取自熊的筋,
格萊普尼爾便由這些製成。
兩隻烏鴉飛起,
離開赫尼卡爾的肩頭,
福金飛向絞死者,
穆寧飛向屍骸。
西格蒙德這時抓住劍尖,兩人便鋸割隔在彼此之間的石板,直到鋸開才停手,正如詩中所吟:
他們奮力鋸開
那巨大的石板,
西格蒙德持劍,
與辛菲約特利一道。