《西格爾德之歌殘篇》原典
Brot af Sigurðarkviðu
本頁提供作品原文與譯文,可用上方按鈕切換。網站會記住你的選擇,並套用到所有原典頁面。
古諾爾斯語原文採用冰島學者 Guðni Jónsson 版本的標準化拼寫。
Eldr nam at æsask
en jörð at skjalfa
ok hár logi
við himni gnæfa;
fár treystisk þar
fylkis rekka
eld at ríða
né yfir stíga.
Sigurðr Grana
sverði keyrði;
eldr sloknaði
fyrir öðlingi,
logi allr lægðisk
fyrir lofgjörnum,
bliku reiði
er Reginn átti
-- -- --
Brynhildr kvað:
"Sigurðr vá at ormi,
en þat síðan mun
engum fyrnask,
meðan öld lifir;
en hlýri þinn
hvárki þorði
eld at ríða
né yfir stíga."
-- -- --
Út gekk Sigurðr
andspjalli frá,
hollvinr lofða,
ok hnipnaði,
svá at ganga nam
gunnarfúsum
sundr of síður
serkr járnofinn.
-- -- --
Högni kvað:
"[hvat hefir Sigurðr
til] saka unnit,
er þú fræknan vill
fjörvi næma?"
Gunnar kvað:
"Mér hefir Sigurðr
selda eiða,
eiða selda,
alla logna;
þá vélti hann mik,
er hann vera skyldi
allra eiða
einn fulltrúi."
Högni kvað:
"Þik hefir Brynhildr
böl at gerva
heiftar hvattan
harm at vinna;
fyrman hon Guðrúnu
góðra ráða,
en síðan þér
sín at njóta."
Sumir ulf sviðu,
sumir orm sniðu,
sumir Gotþormi
af gera deildu;
áðr þeir mætti
meins of lystir
á horskum hal
hendr of leggja.
Soltinn varð Sigurðr
sunnan Rínar;
hrafn af meiði
hátt kallaði:
"Ykkr mun Atli
eggjar rjóða,
munu vígskáum
of viða eiðar."
Úti stóð Guðrún
Gjúka dóttir,
ok hon þat orða
alls fyrst of kvað:
"Hvar er nú Sigurðr,
seggja dróttinn,
er frændr mínir
fyrri ríða?"
Einn því Högni
andsvör veitti:
"Sundr höfum Sigurð
sverði höggvinn;
gnapir æ grár jór
yfir gram dauðum."
Þá kvað þat Brynhildr
Buðla dóttir:
"Vel skuluð njóta
vápna ok landa;
einn mundi Sigurðr
öllu ráða,
ef hann lengr litlu
lífi heldi.
Væri-a þat sæmt,
at hann svá réði
Gjúka arfi
ok Gota mengi,
er hann fimm sonu
at folkræði,
gunnarfúsa,
getna hafði."
Hló þá Brynhildr
- bær allr dunði -
einu sinni
af öllum hug:
"Lengi skuluð njóta
landa ok þegna,
er þér fræknan gram
falla létuð."
Þá kvað þat Guðrún
Gjúka dóttir:
"Mjök mælir þú
miklar firnar;
gramir hafi Gunnar,
götvað Sigurðar;
heiftgjarns hugar
hefnt skal verða."
Fram var kvelda,
fjölð var drukkit,
þá var hvívetna
vilmál talið,
sofnuðu allir,
er i sæing kómu,
einn vakði Gunnarr
öllum lengr.
Fót nam-at hræra,
fjölð nam-at spjalla,
hitt herglötuðr
hyggja téði,
hvat þeir í bölvi
báðir sögðu
hrafn ey ok örn,
er þeir heim riðu.
Vaknaði Brynhildr
Buðla dóttir,
dís skjöldunga,
fyr dag litlu:
"Hvetið mik eða letið mik
- harmr er unninn -
sorg at segja
eða svá láta."
Þögðu allir
við því orði,
fár kunni þeim
fljóða látum,
er hon grátandi
gerðisk at segja
þat er hlæjandi
hölða beiddi:
"Hugða ek mér, Gunnarr,
grimmt í svefni,
svalt allt í sal,
ætta sæing kalda;
enn þú, gramr, riðir
glaums andvani,
fjötri fatlaðr,
í fjánda lið;
svá mun öll yður
ætt Niflunga
afli gengin,
eruð eiðrofa.
Mant-at-tu, Gunnarr,
til görva þat,
er þit blóði í spor
báðir rennduð;
nú hefir þú hánum þat allt
illu launat,
er hann fremstan þik
finna vildi.
Þá reyndi þat,
er riðit hafði
móðigr á vit
mín at biðja,
hvé herglötuðr
hafði fyrri
eiðum haldit
við inn unga gram.
Benvönd of lét,
brugðinn gulli,
margdýrr konungr
á meðal okkar;
eldi váru eggjar
útan görvar,
en eitrdropum
innan fáðar."
Frá dauða Sigurðar
Hér er sagt í þessi kviðu frá dauða Sigurðar, ok víkr hér svá til sem þeir dræpi hann úti, en sumir segja svá, at þeir dræpi hann inni í rekkju sinni sofanda. En þýðverskir menn segja svá, at þeir dræpi hann úti í skógi, ok svá segir í Guðrúnarkviðu inni fornu, at Sigurðr ok Gjúkasynir hefði til þings riðit, þá er hann var drepinn. En þat segja allir einnig, at þeir sviku hann í tryggð ok vógu at hánum liggjanda ok óbúnum.
英譯採用 Henry Adams Bellows 的1923年譯本,已屬公有領域;詩節編號可能與原文不同。
The fire raged, the earth was rocked,
The flames leaped high to heaven itself;
Few were the hardy heroes would dare
To ride or leap the raging flames.
Sigurth urged Grani then with his sword,
The fire slackened before the hero,
The flames sank low for the greedy of fame,
The armor flashed that Regin had fashioned.
After Sigurth has spent three nights with Brynhild, laying his sword between them (cf. Gripisspo, 41 and note), he and Gunnar return home, while Brynhild goes to the dwelling of her brother-in-law, Heimir, and makes ready for her marriage with Gunnar, directing Heimir to care for her daughter by Sigurth, Aslaug. The wedding takes place, to be followed soon after by the quarrel between Guthrun and Brynhild, in which the former betrays the fact that it was Sigurth, and not Gunnar, who rode through the flames. Brynhild speaks with contempt of Guthrun and her whole family, and the following stanza, which presumably belongs to the same Sigurth lay as the Brot, is quoted at this point:
Sigurth the dragon slew, and that
Will men recall while the world remains;
But little boldness thy brother had
To ride or leap the raging flames.
Gunnar and Sigurth alike try to appease the angry Brynhild, but in vain. After Sigurth has talked with her, his leaving her hall is described in the following stanza, introduced by the specific phrase: "as is said in the Lay of Sigurth":
Forth went Sigurth, and speech he sought not,
The friend of heroes, his head bowed down;
Such was his grief that asunder burst
His mail-coat all of iron wrought.
Brynhild then tells Gunnar that she had given herself wholly to Sigurth before she had become Gunnar's wife (the confusion between the two stories is commented on in the note to Gripisspo, 47), and Gunnar discusses plans of vengance with his brother, Hogni. It is at this point that the action of the Brot begins.
Beginning with this poem, and thence to the end of the cycle, the German features of the narrative predominate (cf. introductory note to Gripisspo).
Hogni spake: 1.
"(What evil deed has Sigurth) done,
That the hero's life thou fain wouldst have?"
Gunnar spake: 2.
"Sigurth oaths to me hath sworn,
Oaths hath sworn, and all hath broken;
He betrayed me there where truest all
His oaths, methinks, he ought to have kept."
Hogni spake: 3.
"Thy heart hath Brynhild whetted to hate,
Evil to work and harm to win;
She grudges the honor that Guthrun has,
And that joy of herself thou still dost have."
They cooked a wolf, they cut up a snake,
They gave to Gotthorm the greedy one's flesh,
Before the men, to murder minded,
Laid their hands on the hero bold.
Slain was Sigurth south of the Rhine;
From a limb a raven called full loud: "Your blood shall redden Atli's blade,
And your oaths shall bind you both in chains."
Without stood Guthrun, Gjuki's daughter,
Hear now the speech that first she spake:
"Where is Sigurth now, the noble king,
That my kinsmen riding before him come?"
Only this did Hogni answer:
"Sigurth we with our swords have slain;
The gray horse mourns by his master dead."
Then Brynhild spake, the daughter of Buthli:
"Well shall ye joy in weapons and lands;
Sigurth alone of all had been lord,
If a little longer his life had been.
"Right were it not that so he should rule
O'er Gjuki's wealth and the race of the Goths; Five are the sons for ruling the folk,
And greedy of fight, that he hath fathered."
Then Brynhild laughed— and the building echoed—
Only once, with all her heart;
"Long shall ye joy in lands and men,
Now ye have slain the hero noble."
Then Guthrun spake, the daughter of Gjuki:
"Much thou speakest in evil speech;
Accursed be Gunnar, Sigurth's killer,
Vengeance shall come for his cruel heart."
Early came evening, and ale was drunk,
And among them long and loud they talked;
They slumbered all when their beds they sought,
But Gunnar alone was long awake.
His feet were tossing, he talked to himself,
And the slayer of hosts began to heed
What the twain from the tree had told him then,
The raven and eagle, as home they rode.
Brynhild awoke, the daughter of Buthli,
The warrior's daughter, ere dawn of day:
"Love me or hate me, the harm is done,
And my grief cries out, or else I die."
Silent were all who heard her speak,
And nought of the heart of the queen they knew,
Who wept such tears the thing to tell
That laughing once of the men she had won.
Brynhild spake: 16.
"Gunnar, I dreamed a dream full grim:
In the hall were corpses; cold was my bed;
And, ruler, thou didst joyless ride,
With fetters bound in the foemen's throng.
"..............
..............
Utterly now your Niflung race
All shall die; your oaths ye have broken.
"Thou hast, Gunnar, the deed forgot,
When blood in your footprints both ye mingled;
All to him hast repaid with ill
Who fain had made thee the foremost of kings.
"Well did he prove, when proud he rode
To win me then thy wife to be,
How true the host-slayer ever had held
The oaths he had made with the monarch young.
"The wound-staff then, all wound with gold,
The hero let between us lie;
With fire the edge was forged full keen,
And with drops of venom the blade was damp."
Here it is told in this poem about the death of Sigurth, and the story goes here that they slew him out of doors, but some say that they slew him in the house, on his bed while he was sleeping. But German men say that they killed him out of doors in the forest; and so it is told in the old Guthrun lay, that Sigurth and Gjuki's sons had ridden to the council-place, and that he was slain there. But in this they are all agreed, that they deceived him in his trust of them, and fell upon him when he was lying down and unprepared.
繁體中文譯文由 AI 根據古諾爾斯語原文翻譯,並參考英文譯文。
烈火開始狂燃,
大地開始震顫,
高高的火舌
直逼蒼天;
王麾下的勇士,
少有人敢於
騎馬穿越烈火,
或跨步越過。
西格爾德用劍
催動格拉尼;
烈火在王子
面前熄滅,
所有火焰盡皆低伏,
在渴求榮名的勇士面前;
馬具閃耀著光芒,
那是雷金昔日所有。
—— —— ——
布倫希爾德說:
「西格爾德斬殺了巨蛇,
此後這件事
誰也不會忘記,
只要世人尚存;
你的兄弟
卻既不敢
騎馬穿越烈火,
也不敢跨步越過。」
—— —— ——
西格爾德結束談話,
走了出去,
這位眾人的忠友
垂首俯身,
以致這位好戰的勇士
身上那件
鐵環編成的鎧衣
在兩脅綻裂。
—— —— ——
霍格尼說:
「[西格爾德究竟
犯了什麼]罪過,
竟讓你想奪去
這勇士的性命?」
貢納爾說:
「西格爾德曾向我
立下誓言,
立下的誓言,
全都是謊言;
他欺騙了我,
而他本該
在所有誓言上
都最值得信賴。」
霍格尼說:
「是布倫希爾德煽動你,
懷著仇恨,
去做惡事,
去製造悲苦;
她不甘古德倫
享有美滿姻緣,
也不甘你往後
還能享有她。」
有的烤狼,
有的切蛇,
有的把狼肉
分給古托姆;
然後他們才得以
滿懷害人之意,
向那睿智的英雄
伸出毒手。
西格爾德死於
萊茵河以南;
烏鴉在樹上
高聲呼喊:
「阿特利將以你倆的血
染紅刀刃,
誓言將纏縛
你倆這嗜殺之人。」
古德倫站在屋外,
她是吉烏基的女兒,
她開口說的
第一句話便是:
「西格爾德如今在哪裡,
那眾勇士之主?
為何我的親人
騎在他前頭?」
唯有霍格尼
作了回答:
「我們已用劍
將西格爾德斬殺;
灰馬仍垂著頭,
守在死去的君王身旁。」
於是布倫希爾德,
布德利的女兒說:
「願你們好好享用
武器與土地;
西格爾德本會獨自
統御這一切,
只要他的性命
再延續片刻。
讓他如此統治
實在不合情理,
統治吉烏基的產業
與哥德的子民,
因為吉烏基已生下五子,
足以統率人民,
個個熱衷征戰,
都是他的親生骨肉。」
布倫希爾德於是笑了,
——整座宅邸都在迴響——
她只笑了那麼一次,
卻是打從心底:
「願你們長久享有
土地與臣民,
既然你們已讓英勇的君王
倒地身亡。」
於是古德倫,
吉烏基的女兒說:
「你說得何其放肆,
句句駭人聽聞;
願惡魔攫走貢納爾,
那殺害西格爾德的人;
他那滿懷仇恨的心
必將遭到報復。」
夜色漸深,
眾人喝了許多酒,
席間處處
說著歡愉的話語,
所有人上了床,
便都睡去,
唯獨貢納爾醒著,
比誰都晚睡。
他不曾挪動雙腳,
也不曾多說話,
這位軍旅的毀滅者
只顧思量,
他們騎馬回家時,
那兩隻鳥所說的
凶險預言——
烏鴉與老鷹的話。
布倫希爾德醒來,
她是布德利的女兒,
王族中的貴婦,
此時天將破曉:
「勸我說,或勸我別說,
——悲苦已然造成——
讓我訴說哀愁,
或就此作罷。」
聽了這番話,
眾人全都沉默,
少有人明白
這女子的舉止,
她開始哭著
訴說那件事,
那件她曾笑著
要求眾人做的事:
「貢納爾,我在夢中
見到可怕的景象,
廳中一切皆已死去,
我的床榻冰冷;
而你,君王,騎著馬,
滿心毫無歡愉,
身上纏著枷鎖,
走進敵人的行列;
你們整個
尼伯龍根家族,
也將如此失去力量,
因為你們背棄了誓言。
貢納爾,你已不再
清楚記得那件事,
當時你們兩人
讓血流入足跡;
如今你竟以惡行
回報他所做的一切,
而他原想看到你
位居眾人之首。
當他滿懷勇氣,
騎馬前來
向我求婚之時,
便已證明:
這位軍旅的毀滅者
先前如何
恪守對年輕君王
立下的誓言。
那位尊貴無比的君王
將一柄傷人之杖,
那柄鑲金的劍,
置於我倆之間;
劍刃的外緣
用烈火鍛成,
內側則以
毒液塗染。」
關於西格爾德之死
這首詩述說西格爾德之死,依這裡的敘述,他們是在屋外殺了他;但也有人說,他們是在屋內,趁他睡在自己的床上時殺了他。德意志人則說,他們是在外頭的森林裡殺了他;《古德倫古歌》也說,西格爾德遇害時,他和吉烏基的兒子們原是騎馬去參加集會的。但所有人的說法都一致:他們背棄了對他的信義,趁他躺著、毫無防備時下手殺了他。