《阿爾維斯之歌》原典
Alvíssmál
本頁提供作品原文與譯文,可用上方按鈕切換。網站會記住你的選擇,並套用到所有原典頁面。
古諾爾斯語原文採用冰島學者 Guðni Jónsson 版本的標準化拼寫。
"Bekki breiða,
nú skal brúðr með mér
heim í sinni snúask;
hratat um mægi
mun hverjum þykkja,
heima skal-at hvíld nema."
Þórr kvað:
"Hvat er þat fira?
Hví ertu svá fölr um nasar?
Vartu í nótt með ná?
Þursa líki
þykki mér á þér vera;
ert-at-tu til brúðar borinn."
Alvíss kvað:
"Alvíss ek heiti,
bý ek fyr jörð neðan,
á ek undir steini stað;
vagna vers
ek em á vit kominn;
bregði engi föstu heiti fira."
Þórr kvað:
"Ek mun bregða
því at ek brúðar á
flest of ráð sem faðir;
vark-a ek heima,
þá er þér heitit var,
at sá einn, er gjöf er, með goðum."
Alvíss kvað:
"Hvat er þat rekka,
er í ráðum telsk
fljóðs ins fagrglóa?
Fjarrafleina
þik munu fáir kunna;
hverr hefr þik baugum borit?"
Þórr kvað:
"Vingþórr ek heiti,
ek hef víða ratat,
sonr em ek Síðgrana;
at ósátt minni skal-at-tu
þat it unga man hafa
ok þat gjaforð geta."
Alvíss kvað:
"Sáttir þínar
er ek vil snemma hafa
ok þat gjaforð geta;
eiga vilja
heldr en án vera
þat it mjallhvíta man."
Þórr kvað:
"Meyjar ástum
mun-a þér verða,
vísi gestr, of varit,
ef þú ór heimi kannt
hverjum at segja
allt þat, er ek vil vita."
"Segðu mér þat, Alvíss,
- öll of rök fira
vörumk, dvergr, at vitir -:
hvé sú jörð heitir,
er liggr fyr alda sonum
heimi hverjum í?"
Alvíss kvað:
"Jörð heitir með mönnum,
en með ásum fold,
kalla vega vanir,
ígræn jötnar,
alfar gróandi,
kalla aur uppregin."
Þórr kvað:
"Segðu mér þat, Alvíss,
- öll of rök fira
vörumk, dvergr, at vitir -:
hvé sá himinn heitir,
erakendi,
heimi hverjum í?"
Alvíss kvað:
"Himinn heitir með mönnum,
en hlýrnir með goðum,
kalla vindófni vanir,
uppheim jötnar,
alfar fagraræfr,
dvergar drjúpansal."
Þórr kvað:
"Segðu mér þat, Avlíss,
- öll of rök fira
vörumk, dvergr, at vitir -:
hversu máni heitir,
sá er menn séa,
heimi hverjum í?"
Alvíss kvað:
"Máni heitir með mönnum,
en mylinn með goðum,
kalla hverfanda hvél helju í,
skyndi jötnar,
en skin dvergar,
kalla alfar ártala."
Þórr kvað:
"Segðu mér þat, Alvíss,
- öll of rök fira
vörumk, dvergr, at vitir -:
hvé sú sól heitir,
er séa alda synir,
heimi hverjum í?"
Alvíss kvað:
"Sól heitir með mönnum,
en sunna með goðum,
kalla dvergar Dvalins leika,
eygló jötnar,
alfar fagrahvél,
alskír ása synir."
Þórr kvað:
"Segðu mér þat, Alvíss,
- öll of rök fira
vörumk, dvergr, at vitir -:
hvé þau ský heita,
er skúrum blandask,
heimi hverjum í?
Alvíss kvað:
"Ský heita með mönnum,
en skúrván með goðum,
kalla vindflot vanir,
úrván jötnar,
alfar veðrmegin,
kalla í helju hjalm huliðs."
Þórr kvað:
"Segðu mér þat, Alvíss,
- öll of rök fira
vörumk, dvergr, at vitir -:
hvé sá vindr heitir,
er víðast ferr,
heimi hverjum í?"
Alvíss kvað:
"Vindr heitir með mönnum,
en váfuðr með goðum,
kalla gneggjuð ginnregin,
æpi jötnar,
alfar dynfara,
kalla í helju hviðuð."
Þórr kvað:
"Segðu mér þat, Alvíss,
- öll of rök fira
vörumk, dvergr, at vitir -:
hvé þat logn heitir,
er liggja skal,
heimi hverjum í?"
Alvíss kvað:
"Logn heitir með mönnum,
en lægi með goðum,
kalla vindlot vanir,
ofhlý jötnar,
alfar dagsefa,
kalla dvergar dags veru."
Þórr kvað:
"Segðu mér þat, Alvíss,
- öll of rök fira
vörumk, dvergr, at vitir -:
hvé sá marr heitir,
er menn róa,
heimi hverjum í?"
Alvíss kvað:
"Sær heitir með mönnum,
en sílægja með goðum,
kalla vág vanir,
álheim jötnar,
alfar lagastaf,
kalla dvergar djúpan mar."
Þórr kvað:
"Segðu mér þat, Alvíss,
- öll of rök fira
vörumk, dvergr, at vitir -:
hvé sá eldr heitir,
er brennr fyr alda sonum,
heimi hverjum í?"
Alvíss kvað:
"Eldr heitir með mönnum,
en með ásum funi,
kalla vág vanir,
frekan jötnar,
en forbrenni dvergar,
kalla í helju hröðuð."
Þórr kvað:
"Segðu mér þat, Alvíss,
- öll of rök fira
vörumk, dvergr, at vitir -:
hvé viðr heitir,
er vex fyr alda sonum,
heimi hverjum í?"
Alvíss kvað:
"Viðr heitir með mönnum,
en vallarfax með goðum,
kalla hlíðþang halir,
eldi jötnar
alfar fagrlima,
kalla vönd vanir."
Þórr kvað:
"Segðu mér þat, Alvíss,
- öll of rök fira
vörumk, dvergr,at vitir,
hvé sú nótt heitir,
in Nörvi kennda,
heimi hverjum í?"
Alvíss kvað:
"Nótt heitir með mönnum,
en njól með goðum,
kalla grímu ginnregin,
óljós jötnar,
alfar svefngaman,
kalla dvergar draumnjörun."
Þórr kvað:
"Segðu mér þat, Alvíss,
- öll of rök fira
vörumk, dvergr, at vitir -:
hvé þat sáð heitir,
er sá alda synir,
heimi hverjum í?"
Alvíss kvað:
"Bygg heitir með mönnum,
en barr með goðum,
kalla vöxt vanir,
æti jötnar,
alfar lagastaf,
kalla í helju hnipin."
Þórr kvað:
"Segðu mér þat, Alvíss,
- öll of rök fira
vörumk, dvergr, at vitir -:
hvé þat öl heitir,
er drekka alda synir,
heimi hverjum í?"
Alvíss kvað:
"Öl heitir með mönnum,
en með ásum bjórr,
kalla veig vanir,
hreinalög jötnar,
en í helju mjöð,
kalla sumbl Suttungs synir."
Þórr kvað:
"Í einu brjósti
ek sák aldrigi
fleiri forna stafi;
miklum tálum
kveð ek tældan þik:
Uppi ertu, dvergr, of dagaðr,
nú skínn sól í sali."
英譯採用 Henry Adams Bellows 的1923年譯本,已屬公有領域;詩節編號可能與原文不同。
Alvis spake: 1.
"Now shall the bride my benches adorn,
And homeward haste forthwith;
Eager for wedlock to all shall I seem,
Nor at home shall they rob me of rest."
Thor spake: 2.
"What, pray, art thou? Why so pale round the nose?
By the dead hast thou lain of late?
To a giant like dost thou look, methinks;
Thou wast not born for the bride."
Alvis spake: 3.
"Alvis am I, and under the earth
My home 'neath the rocks I have; With the wagon-guider a word do I seek;
Let the gods their bond not break."
Thor spake: 4.
"Break it shall I, for over the bride
Her father has foremost right;
At home was I not when the promise thou hadst,
And I give her alone of the gods."
Alvis spake: 5.
"What hero claims such right to hold
O'er the bride that shines so bright?
Not many will know thee, thou wandering man!
Who was bought with rings to bear thee?"
Thor spake: 6.
"Vingthor, the wanderer wide, am I,
And I am Sithgrani's son;
Against my will shalt thou get the maid,
And win the marriage word."
Alvis spake: 7.
"Thy good-will now shall I quickly get,
And win the marriage word;
I long to have, and I would not lack,
This snow-white maid for mine."
Thor spake: 8.
"The love of the maid I may not keep thee
From winning, thou guest so wise,
If of every world thou canst tell me all
That now I wish to know.
"Answer me, Alvis! thou knowest all,
Dwarf, of the doom of men:
What call they the earth, that lies before all,
In each and every world?"
Alvis spake: 10.
"'Earth' to men, 'Field' to the gods it is,
'The Ways' is it called by the Wanes; 'Ever Green' by the giants, 'The Grower' by elves,
'The Moist' by the holy ones high."
Thor spake: 11.
"Answer me, Alvis! thou knowest all,
Dwarf, of the doom of men:
What call they the heaven, beheld of the high one,
In each and every world?"
Alvis spake: 12.
"'Heaven' men call it, 'The Height' the gods,
The Wanes 'The Weaver of Winds';
Giants 'The Up-World,' elves 'The Fair-Roof,'
The dwarfs 'The Dripping Hall.'"
Thor spake: 13.
"Answer me, Alvis! thou knowest all,
Dwarf, of the doom of men:
What call they the moon, that men behold,
In each and every world?"
Alvis spake: 14.
"'Moon' with men, 'Flame' the gods among,
'The Wheel' in the house of hell;
'The Goer' the giants, 'The Gleamer' the dwarfs.
The elves 'The Teller of Time.'"
Thor spake: 15.
"Answer me, Alvis! thou knowest all,
Dwarf, of the doom of men:
What call they the sun, that all men see,
In each and every world?"
Alvis spake: 16.
"Men call it 'Sun,' gods 'Orb of the Sun,'
'The Deceiver of Dvalin' the dwarfs;
The giants 'The Ever-Bright,' elves 'Fair Wheel,'
'All-Glowing' the sons of the gods."
Thor spake: 17.
"Answer me, Alvis! thou knowest all,
Dwarf, of the doom of men:
What call they the clouds, that keep the rains,
In each and every world?"
Alvis spake: 18.
"'Clouds' men name them, 'Rain-Hope' gods call them.
The Wanes call them 'Kites of the Wind';
'Water-Hope' giants, 'Weather-Might' elves,
'The Helmet of Secrets' in hell."
Thor spake: 19.
"Answer me, Alvis! thou knowest all,
Dwarf, of the doom of men:
What call they the wind, that widest fares,
In each and every world?"
Alvis spake: 20.
"'Wind' do men call it, the gods 'The Waverer,'
'The Neigher' the holy ones high; 'The Wailer' the giants, 'Roaring Wender' the elves,
In hell 'The Blustering Blast.'"
Thor spake: 21.
"Answer me, Alvis! thou knowest all,
Dwarf, of the doom of men:
What call they the calm, that quiet lies,
In each and every world?"
Alvis spake: 22.
"'Calm' men call it, 'The Quiet' the gods.
The Wanes 'The Hush of the Winds';
'The Sultry' the giants, elves 'Day's Stillness,'
The dwarfs 'The Shelter of Day.'"
Thor spake: 23.
"Answer me, Alvis! thou knowest all,
Dwarf, of the doom of men:
What call they the sea, whereon men sail,
In each and every world?"
Alvis spake: 24.
"'Sea' men call it, gods 'The Smooth-Lying,'
'The Wave' is it called by the Wanes; 'Eel-Home' the giants, 'Drink-Stuff' the elves,
For the dwarfs its name is 'The Deep.'"
Thor spake: 25.
"Answer me, Alvis! thou knowest all,
Dwarf, of the doom of men:
What call they the fire, that flames for men,
In each of all the worlds?"
Alvis spake: 26.
"'Fire' men call it, and 'Flame' the gods,
By the Wanes is it 'Wildfire' called;
'The Biter' by giants, 'The Burner' by dwarfs,
'The Swift' in the house of hell."
Thor spake: 27.
"Answer me, Alvis! thou knowest all,
Dwarf, of the doom of men:
What call they the wood, that grows for man-kind,
In each and every world?"
Alvis spake: 28.
"Men call it 'The Wood,' gods 'The Mane of the Field,' 'Seaweed of Hills' in hell;
'Flame-Food' the giants, 'Fair-Limbed' the elves,
'The Wand' is it called by the Wanes."
Thor spake: 29.
"Answer me, Alvis! thou knowest all,
Dwarf, of the doom of men:
What call they the night, the daughter of Nor,
In each and every world?"
Alvis spake: 30.
"'Night' men call it, 'Darkness' gods name it,
'The Hood' the holy ones high;
The giants 'The Lightless,' the elves 'Sleep's Joy,'
The dwarfs 'The Weaver of Dreams.'"
Thor spake: 31.
"Answer me, Alvis! thou knowest all,
Dwarf, of the doom of men:
What call they the seed, that is sown by men,
In each and every world?"
Alvis spake: 32.
"Men call it 'Grain,' and 'Corn' the gods,
'Growth' in the world of the Wanes;
'The Eaten' by giants, 'Drink-Stuff' by elves,
In hell 'The Slender Stem.'"
Thor spake: 33.
"Answer me, Alvis! thou knowest all,
Dwarf, of the doom of men:
What call they the ale, that is quaffed of men,
In each and every world?"
Alvis spake: 34.
"'Ale' among men, 'Beer' the gods among,
In the world of the Wanes 'The Foaming';
'Bright Draught' with giants, 'Mead' with dwellers in hell,
'The Feast-Draught' with Suttung's sons."
Thor spake: 35.
"In a single breast I never have seen
More wealth of wisdom old; But with treacherous wiles must I now betray thee:
The day has caught thee, dwarf!
(Now the sun shines here in the hall.)"
繁體中文譯文由 AI 根據古諾爾斯語原文翻譯,並參考英文譯文。
「鋪好長凳吧,
如今新娘就要隨我
一道轉身回家;
人人想必都覺得
這門婚事辦得倉促,
在家可不能耽擱歇息。」
索爾說:
「這是什麼人?
你的鼻子四周為何如此蒼白?
你昨夜與死人相伴嗎?
在我看來,
你倒有巨人的模樣;
你生來就不配娶這新娘。」
阿爾維斯說:
「我名叫阿爾維斯,
我住在大地之下,
岩石底下有我的居所;
駕車之人,
我正是來找你的;
誰也不可背棄人間立定的誓約。」
索爾說:
「我就要毀約,
因為我是新娘的父親,
她的婚事多半由我作主;
將她許給你時,
我並不在家,
而眾神之中,只有我能將她嫁出。」
阿爾維斯說:
「這是什麼漢子,
自稱有權決定
那光彩照人的女子的婚事?
你這遠遊之人,
想必少有人認得你;
是誰收了金環,才生下了你?」
索爾說:
「我名叫溫格索爾,
我曾遍遊四方,
我是長鬚者之子;
未經我的允准,你休想
得到那年輕姑娘,
締結這樁婚約。」
阿爾維斯說:
「你的允准,
我願早日取得,
好締結這樁婚約;
我寧願娶得
也不願失去
那雪白的姑娘。」
索爾說:
「那少女的愛情,
你不會遭到拒絕,
聰慧的客人啊,
只要你能說出
每個世界中的
一切我想知道的事。」
「告訴我,阿爾維斯,
——眾生的一切事理,
矮人,我想你都知曉——:
那片大地,
橫陳於世人面前的,
在各個世界裡叫作什麼?」
阿爾維斯說:
「人類稱它為『大地』,
阿薩神族稱為『沃土』,
華納神族叫它『道路』,
巨人稱為『常青者』,
精靈稱為『生長者』,
天上的神祇叫它『濕土』。」
索爾說:
「告訴我,阿爾維斯,
——眾生的一切事理,
矮人,我想你都知曉——:
那片天空,
高高穹起的,
在各個世界裡叫作什麼?」
阿爾維斯說:
「人類稱它為『天空』,
眾神稱為『穹蒼』,
華納神族叫它『織風者』,
巨人稱為『上界』,
精靈稱為『美麗的屋頂』,
矮人稱為『滴水之殿』。」
索爾說:
「告訴我,阿爾維斯,
——眾生的一切事理,
矮人,我想你都知曉——:
那輪月亮,
人們所見的,
在各個世界裡叫作什麼?」
阿爾維斯說:
「人類稱它為『月亮』,
眾神稱為『漸虧者』,
赫爾冥界叫它『旋轉的輪子』,
巨人稱為『疾行者』,
矮人稱為『光輝』,
精靈叫它『計年者』。」
索爾說:
「告訴我,阿爾維斯,
——眾生的一切事理,
矮人,我想你都知曉——:
那輪太陽,
世人所見的,
在各個世界裡叫作什麼?」
阿爾維斯說:
「人類稱它為『太陽』,
眾神稱為『日輪』,
矮人叫它『德瓦林的玩伴』,
巨人稱為『永耀者』,
精靈稱為『美麗的輪子』,
阿薩神族的子嗣稱為『遍照者』。」
索爾說:
「告訴我,阿爾維斯,
——眾生的一切事理,
矮人,我想你都知曉——:
那些雲,
與陣雨交融的,
在各個世界裡叫作什麼?
阿爾維斯說:
「人類稱它們為『雲』,
眾神稱為『陣雨之望』,
華納神族叫它們『風中浮舟』,
巨人稱為『雨水之望』,
精靈稱為『風雨之力』,
赫爾冥界叫它們『隱匿之盔』。」
索爾說:
「告訴我,阿爾維斯,
——眾生的一切事理,
矮人,我想你都知曉——:
那陣風,
行遍四方的,
在各個世界裡叫作什麼?」
阿爾維斯說:
「人類稱它為『風』,
眾神稱為『飄蕩者』,
至高的神祇叫它『嘶鳴者』,
巨人稱為『呼嘯者』,
精靈稱為『轟鳴的行者』,
赫爾冥界叫它『狂吹者』。」
索爾說:
「告訴我,阿爾維斯,
——眾生的一切事理,
矮人,我想你都知曉——:
那片無風的寧靜,
靜靜籠罩四野的,
在各個世界裡叫作什麼?」
阿爾維斯說:
「人類稱它為『風平』,
眾神稱為『寧息』,
華納神族叫它『風歇』,
巨人稱為『悶熱』,
精靈稱為『白晝的安寧』,
矮人叫它『白晝的庇護』。」
索爾說:
「告訴我,阿爾維斯,
——眾生的一切事理,
矮人,我想你都知曉——:
那片海,
人們划船航行其上的,
在各個世界裡叫作什麼?」
阿爾維斯說:
「人類稱它為『海』,
眾神稱為『常靜者』,
華納神族叫它『波濤』,
巨人稱為『鰻魚之家』,
精靈稱為『飲液之本』,
矮人叫它『深海』。」
索爾說:
「告訴我,阿爾維斯,
——眾生的一切事理,
矮人,我想你都知曉——:
那團火,
在世人面前燃燒的,
在各個世界裡叫作什麼?」
阿爾維斯說:
「人類稱它為『火』,
阿薩神族稱為『烈焰』,
華納神族叫它『波濤』,
巨人稱為『貪食者』,
矮人稱為『焚燒者』,
赫爾冥界叫它『疾行者』。」
索爾說:
「告訴我,阿爾維斯,
——眾生的一切事理,
矮人,我想你都知曉——:
那些樹木,
在世人面前生長的,
在各個世界裡叫作什麼?」
阿爾維斯說:
「人類稱它們為『樹木』,
眾神稱為『原野的鬃毛』,
人們叫它們『山坡的海藻』,
巨人稱為『燃料』,
精靈稱為『美枝者』,
華納神族叫它們『枝條』。」
索爾說:
「告訴我,阿爾維斯,
——眾生的一切事理,
矮人,我想你都知曉——:
那片黑夜,
被稱作諾爾維之女的,
在各個世界裡叫作什麼?」
阿爾維斯說:
「人類稱它為『夜』,
眾神稱為『幽暗』,
至高的神祇叫它『面罩』,
巨人稱為『無光者』,
精靈稱為『睡眠之樂』,
矮人叫它『夢之女神』。」
索爾說:
「告訴我,阿爾維斯,
——眾生的一切事理,
矮人,我想你都知曉——:
那些種子,
世人播種的,
在各個世界裡叫作什麼?」
阿爾維斯說:
「人類稱它們為『大麥』,
眾神稱為『穀物』,
華納神族叫它們『生長之物』,
巨人稱為『食糧』,
精靈稱為『飲液之本』,
赫爾冥界叫它們『垂首者』。」
索爾說:
「告訴我,阿爾維斯,
——眾生的一切事理,
矮人,我想你都知曉——:
那種啤酒,
世人飲用的,
在各個世界裡叫作什麼?」
阿爾維斯說:
「人類稱它為『啤酒』,
阿薩神族稱為『麥酒』,
華納神族叫它『烈飲』,
巨人稱為『清澈的酒液』,
赫爾冥界稱為『蜜酒』,
蘇通的子嗣叫它『宴飲之酒』。」
索爾說:
「在一個胸膛之中,
我從未見過
如此多的古老智慧;
我用重重詭計,
如今已將你騙倒:
矮人,你在地上已被天明逮住,
此刻陽光正照進廳堂。」