《哈尔夫的战士之歌》的原典
Hálfsrekkaljóð
通过顶部按钮选择要阅读的原文或译文。你的选择会被保存,并用于本站所有原典页面。
古诺尔斯语原文采用冰岛学者 Guðni Jónsson 编订版本的规范拼写。
"Upp mundum vér
allir ganga,
skatna beztir,
af skipum várum,
láta brenna
bragninga sveit
ok Ásmundar lið
aldri týna."
Konungr kvað:
"Vér skulum hálfir
herjar þessa
sáttir sækja
frá sjó neðan.
Ásmundr hefir
oss of boðna
hringa rauða
sem hafa viljum."
Innsteinn kvað:
"Sér eigi þú allan
Ásmundar hug,
hefir fylkir sá
flærð í brjósti.
Mundir þú, þengill,
ef vér því réðim,
mági þínum
mjök lítt trúa."
Konungr kvað:
"Ásmundr hefir
oss of unnit
margar tryggðir,
sem menn vitu.
Mun-at góðr konungr
ganga á sáttir
né gramr annan
í griðum véla."
Innsteinn kvað:
"Þér er orðinn
Óðinn til gramr,
er þú Ásmundi
allvel trúir.
Hann mun alla
oss of véla,
nema þú víti
viðsjár fáir."
Konungr kvað:
"Æ lystir þik
æðru at mæla,
mun-at sá konungr
sáttir rjúfa.
Gull eigum þar
ok gersimar,
hringa rauða,
frá hans búum."
Innsteinn kvað:
"Hálfr, dreymði mik,
- hyggðu at slíku, -
at logi léki
of liði váru,
illt væri þar
ór at leysask.
Hvat kveðr þú, þengill,
þann draum vita?"
Konungr kvað:
"Gefa mun ek hverjum
hjálm ok brynju
frækna drengja,
er fylgja mér.
Þat mun at líta
sem logi brenni
skjöldungs liði
of skarar fjöllum."
Innsteinn kvað:
"Enn dreymði mik
öðru sinni:
Hugðak á öxlum
elda brenna.
Gruna tek ek nokkut,
at þat gott viti.
Hvat kveðr þú, þengill,
þann draum vita?"
Konungr kvað:
"Hrynja um herðar
þeim, er hamalt fylkja,
grams verðungu,
gylldar brynjur.
Þat mun á öxlum
öðlings vinum
ljóst at líta,
sem logi brenni."
Innsteinn kvað:
"Þat dreymði mik
þriðja sinni,
at vér í kaf niðr
komnir værim.
Eiga mun allstórt
um at véla.
Hvat kveðr þú, þengill,
þann draum vita?"
Konungr kvað:
"Fulllangt er sjá
fíflskapr talaðr,
vera kveð ek ekki
undir slíku.
Seg þú enga,
svá at heyri,
drauma þína
í degi síðan."
Innsteinn kvað:
"Hlýði Hrókar
ok herr konungs
orðum mínum,
Útsteinn þriði:
Göngum allir
upp frá ströndu,
kunnum ekki
konungs mál of þat."
Útsteinn kvað:
"Konung látum vér
keppinn ráða
fyrir í fólki
um farir várar.
Hættum, bróðir,
svá at honum líki,
fjörvi okkru
með frömum vísi."
Innsteinn kvað:
"Hlítt hefir fylkir
í förum úti
mínum ráðum
mörgu sinni.
Nú kveð ek engu,
er ek mæli,
hlýða vilja,
síz hingat kómum."
Hálfr konungr gekk upp til bæjar Ásmundar konungs með helming liðs síns. Þar var fyrir fjölmenni mikit. Veizla var kappsamlig ok drykkr svá sterkr, at Hálfsrekkar sofnuðu fast. Ásmundr konungr ok hirðin lögðu eld í höllina. En sá, er fyrst vaknaði af Hálfsrekkum, sá höllina nær fulla af reyk. Hann mælti: "Rjúka mun um hauka vára nú," sagði hann. Síðan lagðist hann niðr ok svaf. Þá vaknaði annarr ok sá, at höllin logaði, ok mælti: "Drjúpa mun nú vax af söxum." Sá lagðist niðr. Ok þá vaknaði Hálfr konungr. Hann stóð upp ok vakti liðit ok bað þá vápnast. Þeir hlupu þá á veggina, svá at af gengu nafarnar af timbrstokkunum. Þá kvað Innsteinn:
"Rýkr um hauka
í höll konungs,
ván er, at drjúpi
vax af söxum.
Mál er gulli
ok gersimum,
hjálmum skipta
með Hálfsrekkum.
Hins fýsi ek nú,
at Hálfr vaki;
eru-t af eklu
eldar kyndir.
Áttu, menbrjótr,
mági þínum
grimmlunduðum
gjafir launa.
Hrindum heilir
hallar bjóri.
Nú taka súlur
í sundr þoka.
Æ mun uppi,
meðan öld lifir,
Hálfsrekka för
til hertoga.
Hart skulum ganga
ok hliða ekki við,
verðr vísis lið
at vega með söxum.
Þeir skulu sjálfir
á sér bera
blóðgar benjar,
áðr braki létti.
Snúizk snarliga,
snyrtidrengir,
út ór eldi
með auðbrota.
Engi er ýta,
sá er æ lifir.
Mun-at baugbroti
við bana kvíða."
Svá er hér sagt, at Hálfr konungr ok Hálfsrekkar kæmist út ór eldinum ok Hálfr konungr felli fyrir ofrefli liðs ok sveit hans. Innsteinn kvað, er konungr var fallinn:
"Hér sá ek alla
einum fylgja
jafnröskliga
öðlings syni.
Hittumk heilir,
þá heðan líðum,
er-at léttara
líf en dauði."
Þá kómu Hálfsrekkar til orrustu, þeir sem við skip höfðu verit. Þar fell mikill hlutr Hálfsrekka. Orrustan helzt allt til nætr, áðr Innsteinn fell. Innsteinn kvað:
"Hrókr er fallin
með hertoga
frækn at fótum
fólks oddvita.
Eigum Óðni
illt at gjalda,
er hann slíkan konung
sigri rænti.
Ek hefi úti
átján sumur
fylgt fullhuga
flein at rjóða.
Skalk-at annan
eiga dróttin
gunnar gjarnan
né gamall verða.
Hér mun Innsteinn
til jarðar hníga
horskr at höfði
hers oddvita.
Þat munu seggir
at sögum gera,
at Hálfr konungr
hlæjandi dó."
本英文译文由 AI 根据古诺尔斯语原文翻译。
“We should all
march ashore,
best of warriors,
from our ships,
let the band
of princes burn,
and Asmund’s men
lose their lives.”
The king said:
“Half of us
in this host shall
peacefully make our way
up from the sea.
Asmund has offered us
as many
red-gold rings
as we wish to have.”
Innsteinn said:
“You do not see all
of Asmund’s mind;
that ruler has
deceit in his breast.
You would, king,
if we had our way,
put very little trust
in your kinsman by marriage.”
The king said:
“Asmund has sworn
many pledges
of loyalty to us,
as men know.
A good king will not
break a peace,
nor deceive another king
under a truce.”
Innsteinn said:
“Odin has grown
too angry with you,
since you trust Asmund
so completely.
He will betray
us all,
unless you take
precautions against harm.”
The king said:
“You always delight
in speaking fearfully;
that king will not
break his pledges.
We shall have gold there
and precious things,
red-gold rings,
from his estates.”
Innsteinn said:
“Half, I dreamed—
give thought to this—
that flames played
about our company;
it was hard
to escape from there.
What do you say, king,
that dream foretells?”
The king said:
“I shall give a helmet
and a mailcoat
to each brave warrior
who follows me.
It will look
as though flames burn
above the heads
of the king’s company.”
Innsteinn said:
“Again I dreamed,
a second time:
I thought fires burned
upon our shoulders.
I begin to doubt
that this bodes well.
What do you say, king,
that dream foretells?”
The king said:
“About the shoulders
of those who form the battle wedge,
the king’s retainers,
gilded mailcoats will fall.
Upon the shoulders
of the prince’s friends,
they will gleam
as though flames burn.”
Innsteinn said:
“I dreamed this
a third time:
that we had sunk
deep beneath the water.
Something very grave
must be afoot.
What do you say, king,
that dream foretells?”
The king said:
“This foolish talk
has gone on long enough;
I say there is nothing
behind such things.
Tell no more,
within my hearing,
of your dreams
for the rest of this day.”
Innsteinn said:
“Let the Hroks
and the king’s host
heed my words,
and Utstein as the third:
let us all go
up from the shore;
let us disregard
the king’s orders in this.”
Utstein said:
“Let us allow
the eager king to decide,
at the head of his host,
where we shall go.
Let us risk, brother,
as he wishes,
our lives
with the bold ruler.”
Innsteinn said:
“The ruler has listened,
while abroad on voyages,
to my counsel
many times.
Now I say he will
heed nothing
that I tell him,
since we came here.”
King Half went up to King Asmund’s homestead with half his company. A great crowd was already there. The feast was lavish and the drink so strong that Half’s warriors fell fast asleep. King Asmund and his retainers set fire to the hall. The first of Half’s warriors to wake saw the hall almost full of smoke. He said, “There must be smoke about our hawks now.” Then he lay down and slept. Another woke and saw that the hall was ablaze, and said, “Wax must be dripping from the short swords now.” He lay down. Then King Half woke. He stood up, roused his company, and told them to arm themselves. They rushed against the walls so hard that the notched ends broke off the timber logs. Then Innsteinn said:
“Smoke swirls about the hawks
in the king’s hall;
we may expect wax
to drip from the short swords.
It is time to share out gold
and precious things,
and helmets,
among Half’s warriors.
Now I wish
that Half would wake;
these fires were kindled
from no need for warmth.
You ought, necklace-breaker,
to repay the gifts
of your kinsman by marriage,
that cruel-hearted man.
Let us, still unharmed, thrust down
the hall’s gable.
Now the pillars begin
to shift apart.
Forever will be remembered,
while humankind lives,
the journey of Half’s warriors
to the war-leader.
We must advance fiercely
and give no ground;
the ruler’s company must
fight with short swords.
They themselves shall
bear on their bodies
bloody wounds
before the din subsides.
Move swiftly,
valiant warriors,
out of the fire
with the treasure-giver.
There is no man
who lives forever.
The ring-breaker will not
shrink from death.”
It is told here that King Half and Half’s warriors escaped from the fire, and that King Half and his company fell before an overwhelming force. Innsteinn spoke when the king had fallen:
“Here I saw them all
follow one man,
the prince’s son,
with equal courage.
May we meet unharmed
when we pass from here;
life is no easier
than death.”
Then those of Half’s warriors who had stayed by the ships joined the battle. A great many of Half’s warriors fell there. The battle lasted until nightfall, before Innsteinn fell. Innsteinn said:
“Hrok has fallen
beside the war-leader,
brave at the feet
of the host’s commander.
We owe Odin
an evil repayment,
for robbing such a king
of victory.
For eighteen summers
I have campaigned abroad,
following the fearless man
to redden the spear.
I shall have
no other battle-eager
lord,
nor shall I grow old.
Here Innsteinn will
sink to the ground,
wise, at the head
of the host’s commander.
Men will make this
part of their tales:
that King Half
died laughing.”
本简体中文译文由 AI 根据古诺尔斯语原文翻译,并参考英文译文。
“我们都应
走上岸去,
众勇士中的精英,
离开我们的船,
让烈火焚尽
那群王侯,
让阿斯蒙德的部众
尽丧性命。”
国王吟道:
“我们这支军队
只须去一半,
和睦地前去赴约,
从海边登岸。
阿斯蒙德已许诺
赐予我们
赤金的臂环,
任我们索取。”
因斯泰因吟道:
“你未曾看透
阿斯蒙德的心,
那位君王
胸藏诡诈。
君王啊,倘若
由我们作主,
你便不会如此
信任你的姻亲。”
国王吟道:
“阿斯蒙德已经
向我们立下
许多忠诚信约,
众人皆知。
贤明的国王不会
践踏盟约,
君王也不会趁休战
欺骗另一位君王。”
因斯泰因吟道:
“奥丁已对你
怀有敌意,
才使你对阿斯蒙德
如此深信不疑。
他必将我们
全数欺骗,
除非你得此警示,
生出戒心。”
国王吟道:
“你总是喜欢
说些怯懦的话,
那位国王决不会
背弃盟约。
我们将在那里得到
黄金与珍宝,
赤金的臂环,
皆出自他的庄园。”
因斯泰因吟道:
“哈尔夫,我做了个梦,
——你须留心此事——
梦见烈焰翻腾,
围住我们的部众,
身陷其中,
难以脱逃。
君王,你说
这梦预示着什么?”
国王吟道:
“我将把头盔与铠甲
赐给每一位
追随我的
英勇男儿。
那景象看上去,
就像烈火燃烧,
在王家战士们
发丛的山峰之上。”
因斯泰因吟道:
“我又做了梦,
这是第二回:
我仿佛看见肩头
燃起烈火。
我开始有些怀疑,
这未必是吉兆。
君王,你说
这梦预示着什么?”
国王吟道:
“披落在肩上的,
是列成楔形阵的
君王亲兵们
那镀金的铠甲。
在君王亲随的
肩头之上,
它们明亮耀眼,
仿佛烈火燃烧。”
因斯泰因吟道:
“我第三回
做了个梦,
梦见我们全都
沉入深水。
这其中必定
藏着极大的阴谋。
君王,你说
这梦预示着什么?”
国王吟道:
“这样的蠢话
已经说得够久,
我说这些梦境
毫无深意。
从今往后,
在这一天之内,
莫再让我听见
你说任何梦境。”
因斯泰因吟道:
“两位赫罗克,
还有国王的军队,
请听我的话,
乌特斯泰因也算第三位:
让我们全都
从岸边上去,
不必理会
国王对此的吩咐。”
乌特斯泰因吟道:
“让争强的国王
在军中作主,
决定我们
此行的去向。
兄弟,让我们冒险,
如他所愿,
与这位显赫的君王一道,
把性命押上。”
因斯泰因吟道:
“君王在外
征战之时,
曾经多次
听从我的劝告。
如今,自从
我们来到这里,
我说的任何话,
他都不愿听从。”
哈尔夫国王率领一半部众,登岸来到阿斯蒙德国王的庄园。那里早已聚集了许多人。宴席盛大,酒又极烈,哈尔夫的勇士们都沉沉睡去。阿斯蒙德国王和他的侍从放火焚烧大厅。哈尔夫的勇士中,最先醒来的那个人看见大厅几乎充满浓烟。他说:“这会儿,我们的鹰怕是正受烟熏呢。”随后又躺下睡了。接着,另一个人醒来,看见大厅燃起火焰,说道:“这会儿,短剑上的蜡怕是要滴下来了。”这人也躺了下去。这时哈尔夫国王醒了。他起身唤醒部众,命令他们披挂武装。他们冲撞墙壁,撞得木梁接合处的榫头都断开了。于是因斯泰因吟道:
“烟雾笼罩群鹰,
就在国王的大厅,
想必蜡已开始
从短剑上滴落。
是时候将黄金
以及珍宝、
头盔分赐给
哈尔夫的勇士们。
如今我所盼望的,
是哈尔夫醒来;
这些火焰燃起,
绝非为了御寒。
分赐项链的君王啊,
你该向那
心肠狠毒的姻亲,
回报他的馈赠。
让我们齐心推倒
大厅的山墙。
如今柱子开始
向两边移开。
只要世上还有人,
便将永远流传
哈尔夫的勇士们
前往统帅处的此行。
我们须奋勇前进,
绝不退避,
君王的部众
须挥短剑厮杀。
敌人自己也须
在身上留下
鲜血淋漓的创伤,
然后这场喧嚣才会止息。
快快转身,
英勇的男儿们,
随分赐财宝的君王
冲出烈火。
世间没有一人
能够永生。
分赐臂环的君王
不会畏惧死亡。”
这里说,哈尔夫国王和哈尔夫的勇士们逃出了烈火,而哈尔夫国王与他的部众因寡不敌众而战死。国王倒下之后,因斯泰因吟道:
“在这里,我看见众人
都同样勇敢地
追随一人,
那王者之子。
待我们离开此世,
愿彼此安然重逢,
生并不比死
更为轻松。”
这时,那些一直留守船只的哈尔夫的勇士们赶来参战。哈尔夫的勇士们大半战死在这里。战斗一直持续到夜晚,因斯泰因才倒下。因斯泰因吟道:
“赫罗克已经倒下,
与统帅一同战死,
这勇士伏在
军队首领的脚边。
我们该向奥丁
报以仇恨,
因为他将这样的国王
本应获得的胜利夺走。
我在外征战,
历经十八个夏天,
追随无畏的勇士,
将长矛染红。
我不会另奉
其他嗜战的
君王为主,
也不会活到衰老。
因斯泰因将在这里
倒向大地,
这明智之人将卧在
军队首领的头旁。
人们将把这件事
编入传说:
哈尔夫国王
含笑而死。”