《古德伦之歌 2》的原典
Guðrúnarkviða II
通过顶部按钮选择要阅读的原文或译文。你的选择会被保存,并用于本站所有原典页面。
古诺尔斯语原文采用冰岛学者 Guðni Jónsson 编订版本的规范拼写。
Mær var ek meyja,
- móðir mik fæddi, -
björt í búri,
unna ek vel bræðrum, -
unz mik Gjúki
gulli reifði,
gulli reifði,
gaf Sigurði.
Svá var Sigurðr
of sonum Gjúka
sem væri grænn laukr
ór grasi vaxinn
eða hjörtr hábeinn
of hvössum dýrum
eða gull glóðrautt
af gráu silfri.
Unz mér fyrmunðu
mínir bræðr,
at ek ætta ver
öllum fremra;
sofa þeir né máttu-t
né of sakar dæma,
áðr þeir Sigurð
svelta létu.
Grani rann at þingi,
- gnýr var at heyra, -
en þá Sigurðr
sjalfr eigi kom;
öll váru söðuldýr
sveita stokkin
ok of vanið vási
und vegöndum.
Gekk ek grátandi
við Grana ræða,
úrughlýra
jó frá ek spjalla;
hnipnaði Grani þá,
drap í gras höfði,
jór þat vissi,
eigendr né lifðu-t.
Lengi hvarfaðak,
lengi hugir deildusk,
áðr ek of frægak
folkvörð at gram.
Hnipnaði Gunnarr,
sagði mér Högni
frá Sigurðar
sárum dauða:
"Liggr of höggvinn
fyr handan ver
Gothorms bani
of gefinn ulfum.
Líttu þar Sigurð
á suðrvega;
þá heyrir þú
hrafna gjalla,
örnu gjalla
æzli fegna,
varga þjóta
of veri þínum."
"Hví þú mér, Högni,
harma slíka
viljalaussi
vill of segja?
Þitt skyli hjarta
hrafnar slíta
við lönd yfir
en þú vitir manna!"
Svaraði Högni
sinni einu,
trauðr góðs hugar,
af trega stórum:
"Þess áttu, Guðrún,
græti at fleiri,
at hjarta mitt
hrafnar slíti."
Hvarf ek ein þaðan
annspilli frá
á við lesa
varga leifar;
gerðig-a ek hjúfra
né höndum slá
né kveina um
sem konur aðrar,
þá er sat soltin
of Sigurði.
Nótt þótti mér
niðmyrkr vera,
er ek sárla satk
yfir Sigurði;
ulfar þóttumk
öllu betri,
ef þeir léti mik
lífi týna
eða brenndi mik
sem birkinn við.
Fór ek af fjalli
fimm dægr talið,
unz ek höll Halfs
háva þekkðak.
Sat ek með Þóru
sjau misseri,
dætr Hákonar
í Danmörku;
hon mér at gamni
gullbókaði
sali suðræna
ok svani danska.
Hafðu vit á skriftum
þat er skatar léku,
ok á hannyrðum
hilmis þegna,
randir rauðar,
rekka Húna,
hjördrótt, hjalmdrótt,
hilmis fylgju.
Skip Sigmundar
skriðu frá landi,
gylltar grímur,
grafnir stafnar;
byrðu vit á borða,
þat er þeir börðusk
Sigarr ok Siggeirr
suðr á Fjóni.
Þá frá Grimildr,
gotnesk kona,
hvat ek væra
hyggjuð -- --;
hon brá borða
ok buri heimti
þrágjarnliga
þess at spyrja,
hverr vildi son
systur bæta
eða ver veginn
vildi gjalda.
Görr lézk Gunnarr
gull at bjóða
sakar at bæta,
ok it sama Högni.
Hon frétti at því,
hverr fara vildi
vigg at söðla
vagn at beita,
hesti ríða,
hauki fleygja,
öðrum at skjóta
af ýboga.
Valdarr Dönum
með Jarizleifi,
Eymóðr þriði
með Jarizskári
inn gengu þá,
jöfrum líkir,
Langbarðs liðar,
höfðu loða rauða,
stuttar brynjur,
steypða hjalma,
skalmum gyrðir,
höfðu skarar jarpar.
Hverr vildi mér
hnossir velja,
hnossir velja
ok hugat mæla,
ef þeir mætti mér
margra súta
tryggðir vinna, -
né ek trúa gerða.
Færði mér Grímhildr
full at drekka
svalt ok sárligt,
né ek sakar munðak;
þat var of aukit
jarðar magni,
svalköldum sæ
ok sónum dreyra.
Váru í horni
hvers kyns stafir
ristnir ok roðnir,
- ráða ek né máttak, -
lyngfiskr langr,
lands Haddingja
ax óskorit,
innleið dyra.
Váru þeim bjóri
böl mörg saman,
urt alls viðar
ok akarn brunnin,
umdögg arins,
iðrar blótnar,
svíns lifr soðin,
því at hon sakar deyfði.
En þá gleymðu,
er getit höfðu,
öll jöfurs
jórbjúg í sal;
kómu konungar
fyr kné þrennir,
áðr hon sjalfa mik
sótti at máli.
Grímhildr kvað:
"Gef ek þér, Guðrún,
gull at þiggja,
fjölð alls féar,
at þinn föður dauðan,
hringa rauða,
Hlöðvés sali,
ársal allan
at jöfur fallinn.
Húnskar meyjar,
þær er hlaða spjöldum
ok gera gull fagrt,
svá at þér gaman þykki;
ein skaltu ráða
auði Buðla,
gulli göfguð
ok gefin Atla."
Guðrún kvað:
"Vilk eigi ek
með veri ganga
né Brynhildar
bróður eiga;
samir eigi mér
við son Buðla
ætt at auka
né una lífi."
Grímhildr kvað:
"Hirð-a-ðu hölðum
heiftir gjalda,
því at vér höfum
valdit fyrri;
svá skaltu láta,
sem þeir lifi báðir
Sigurðr ok Sigmundr,
ef þú sonu fæðir."
Guðrún kvað:
"Mák-a ek, Grímhildr,
glaumi bella
né vígrisins
vánir telja,
siz Sigurðar
sárla drukku
hrægífr, huginn
hjartblóð saman."
Grímhildr kvað:
"Þann hefi ek allra
ættgöfgastan
fylki fundit
ok framast nökkvi;
hann skaltu eiga,
unz þik aldr viðr,
verlaus vera,
nema þú vilir þenna."
Guðrún kvað:
"Hirð-a-ðu bjóða
bölvafullar
þrágjarnliga
þær kindir mér;
hann mun Gunnar
grandi beita
ok ór Högna
hjarta slíta;
munk-at ek létta,
áðr lífshvatan
eggleiks hvötuð
aldri næmik."
Grátandi Grímhildr
greip við orði,
er burum sínum
bölva vætti
ok mögum sínum
meina stórra.
Grímhildr kvað:
"Lönd gef ek enn þér,
lýða sinni,
Vinbjörg, Valbjörg,
ef þú vill þiggja;
eigðu um aldr þat
ok uni, dóttir."
Guðrún kvað:
"Þann mun ek kjósa
af konungum
ok þó af niðjum
nauðig hafa;
verðr eigi mér
verr at ynði
né böl bræðra
at bura skjóli."
Senn var á hesti
hverr drengr litinn,
en víf valnesk
hafið í vagna;
vér sjau daga
svalt land riðum,
en aðra sjau
unnir kníðum,
en ina þriðju sjau
þurrt land stigum.
Þar hliðverðir
hárar borgar
grind upp luku,
áðr í garð riðum.
Vakði mik Atli,
en ek vera þóttumk
full ills hugar
at frændr dauða.
Atli kvað:
"Svá mik nýliga
nornir vekja," -
vílsinnis spá
vildi, at ek réða, -
"hugða ek þik, Guðrún
Gjúka dóttir,
læblöndnum hjör
leggja mik í gögnum."
Guðrún kvað:
"Þat er fyr eldi,
er éarn dreyma,
fyr dul ok vil
drósar reiði;
mun ek þik við bölvi
brenna ganga,
líkna ok lækna,
þótt mér leiðir séir."
Atli kvað:
"Hugða ek hér í túni
teina fallna,
þá er ek vildak
vaxna láta,
rifnir með rótum,
roðnir í blóði,
bornir á bekki,
beðit mik at tyggva.
Hugða ek mér af hendi
hauka fljúga
bráðalausa
bölranna til;
hjörtu hugða ek þeira
við hunang tuggin,
sorgmóðs sefa,
sollin blóði.
Hugða ek mér af hendi
hvelpa losna,
glaums andvana,
gylli báðir;
hold hugða ek þeira
at hræum orðit,
nauðigr nái
nýta ek skyldak."
Guðrún kvað:
"Þar munu seggir
of sæing dæma
ok hvítinga
höfði næma;
þeir munu feigir
fára nátta
fyrir dag litlu,
drótt of bergja."
Atli kvað:
"Lægja ek síðan,
né ek sofa vildak,
þrágjarn í kör;
þat man ek görva."
亨利·亚当斯·贝洛斯1923年英译,已进入公有领域;诗节编号可能与原文不同。
King Thjothrek was with Atli, and had lost most of his men. Thjothrek and Guthrun lamented their griefs together. She spoke to him, saying:
A maid of maids my mother bore me,
Bright in my bower, my brothers I loved,
Till Gjuki dowered me with gold,
Dowered with gold, and to Sigurth gave me.
So Sigurth rose o'er Gjuki's sons
As the leek grows green above the grass,
Or the stag o'er all the beasts doth stand,
Or as glow-red gold above silver gray.
Till my brothers let me no longer have
The best of heroes my husband to be;
Sleep they could not, or quarrels settle,
Till Sigurth they at last had slain.
From the Thing ran Grani with thundering feet,
But thence did Sigurth himself come never;
Covered with sweat was the saddle-bearer,
Wont the warrior's weight to bear.
Weeping I sought with Grani to speak,
With tear-wet cheeks for the tale I asked;
The head of Grani was bowed to the grass,
The steed knew well his master was slain.
Long I waited and pondered well
Ere ever the king for tidings I asked.
..................
His head bowed Gunnar, but Hogni told
The news full sore of Sigurth slain:
"Hewed to death at our hands he lies,
Gotthorm's slayer, given to wolves.
"On the southern road thou shalt Sigurth see,
Where hear thou canst the ravens cry;
The eagles cry as food they crave,
And about thy husband wolves are howling."
"Why dost thou, Hogni, such a horror
Let me hear, all joyless left?
Ravens yet thy heart shall rend
In a land that never thou hast known."
Few the words of Hogni were,
Bitter his heart from heavy sorrow:
"Greater, Guthrun, thy grief shall be
If the ravens so my heart shall rend."
From him who spake I turned me soon,
In the woods to find what the wolves had left;
Tears I had not, nor wrung my hands, Nor wailing went, as other women,
(When by Sigurth slain I sat).
Never so black had seemed the night
As when in sorrow by Sigurth I sat;
The wolves...........
..............
..............
Best of all methought 'twould be
If I my life could only lose,
Or like to birch-wood burned might be.
From the mountain forth five days I fared,
Till Hoalf's hall so high I saw; Seven half-years with Thora I stayed,
Hokon's daughter, in Denmark then.
With gold she broidered, to bring me joy,
Southern halls and Danish swans;
On the tapestry wove we warrior's deeds,
And the hero's thanes on our handiwork;
(Flashing shields and fighters armed,
Sword-throng, helm-throng, the host of the king).
Sigmund's ship by the land was sailing,
Golden the figure-head, gay the beaks;
On board we wove the warriors faring,
Sigar and Siggeir, south to Fjon.
Then Grimhild asked, the Gothic queen,
Whether willingly would I......
..................
Her needlework cast she aside, and called
Her sons to ask, with stern resolve,
Who amends to their sister would make for her son,
Or the wife requite for her husband killed.
Ready was Gunnar gold to give,
Amends for my hurt, and Hogni too;
Then would she know who now would go,
The horse to saddle, the wagon to harness,
(The horse to ride, the hawk to fly,
And shafts from bows of yew to shoot).
(Valdar, king of the Danes, was come,
With Jarizleif, Eymoth, and Jarizskar). In like princes came they all,
The long-beard men, with mantles red,
Short their mail-coats, mighty their helms,
Swords at their belts, and brown their hair.
Each to give me gifts was fain,
Gifts to give, and goodly speech,
Comfort so for my sorrows great
To bring they tried, but I trusted them not.
A draught did Grimhild give me to drink,
Bitter and cold; I forgot my cares; For mingled therein was magic earth,
Ice-cold sea, and the blood of swine.
In the cup were runes of every kind,
Written and reddened, I could not read them;
A heather-fish from the Haddings' land,
An ear uncut, and the entrails of beasts.
Much evil was brewed within the beer,
Blossoms of trees, and acorns burned,
Dew of the hearth, and holy entrails,
The liver of swine,— all grief to allay.
Then I forgot, when the draught they gave me,
There in the hall, my husband's slaying;
On their knees the kings all three did kneel,
Ere she herself to speak began:
"Guthrun, gold to thee I give,
The wealth that once thy father's was,
Rings to have, and Hlothver's halls,
And the hangings all that the monarch had.
"Hunnish women, skilled in weaving,
Who gold make fair to give thee joy,
And the wealth of Buthli thine shall be,
Gold-decked one, as Atli's wife."
Guthrun spake: 28.
"A husband now I will not have,
Nor wife of Brynhild's brother be;
It beseems me not with Buthli's son
Happy to be, and heirs to bear."
Grimhild spake: 29.
"Seek not on men to avenge thy sorrows,
Though the blame at first with us hath been;
Happy shalt be as if both still lived,
Sigurth and Sigmund, if sons thou bearest."
Guthrun spake: 30.
"Grimhild, I may not gladness find,
Nor hold forth hopes to heroes now,
Since once the raven and ravening wolf
Sigurth's heart's-blood hungrily lapped."
Grimhild spake: 31.
"Noblest of birth is the ruler now
I have found for thee, and foremost of all;
Him shalt thou have while life thou hast,
Or husbandless be if him thou wilt choose not.
Guthrun spake: 32.
"Seek not so eagerly me to send
To be a bride of yon baneful race;
On Gunnar first his wrath shall fall,
And the heart will he tear from Hogni's breast."
Weeping Grimhild heard the words
That fate full sore for her sons foretold,
(And mighty woe for them should work;)
"Lands I give thee, with all that live there,
(Vinbjorg is thine, and Valbjorg too,)
Have them forever, but hear me, daughter."
So must I do as the kings besought,
And against my will for my kinsmen wed;
Ne'er with my husband joy I had,
And my sons by my brothers' fate were saved not.
..............
I could not rest till of life I had robbed
The warrior bold, the maker of battles.
Soon on horseback each hero was, And the foreign women in wagons faring;
A week through lands so cold we went,
And a second week the waves we smote,
(And a third through lands that water lacked).
The warders now on the lofty walls
Opened the gates, and in we rode.
******
Atli woke me, for ever I seemed
Of bitterness full for my brothers' death.
Atli spake: 39.
"Now from sleep the Norns have waked me
With visions of terror,— to thee will I tell them;
Methought thou, Guthrun, Gjuki's daughter,
With poisoned blade didst pierce my body."
Guthrun spake: 40.
"Fire a dream of steel shall follow
And willful pride one of woman's wrath;
A baneful sore I shall burn from thee,
And tend and heal thee, though hated thou art."
Atli spake: 41.
"Of plants I dreamed, in the garden drooping,
That fain would I have full high to grow;
Plucked by the roots, and red with blood,
They brought them hither, and bade me eat.
"I dreamed my hawks from my hand had flown,
Eager for food, to an evil house;
I dreamed their hearts with honey I ate,
Soaked in blood, and heavy my sorrow.
"Hounds I dreamed from my hand I loosed,
Loud in hunger and pain they howled;
Their flesh methought was eagles' food,
And their bodies now I needs must eat."
Guthrun spake: 44.
"Men shall soon of sacrifice speak, And off the heads of beasts shall hew;
Die they shall ere day has dawned,
A few nights hence, and the folk shall have them."
Atli spake: 45.
"On my bed I sank, nor slumber sought,
Weary with woe,— full well I remember."
..............
本简体中文译文由 AI 根据古诺尔斯语原文翻译,并参考英文译文。
我曾是少女中的少女,
——母亲将我生下,——
在闺房中容光明艳,
深深爱着我的兄弟,——
直到吉尤基以黄金
将我装扮,
以黄金将我装扮,
把我嫁给西格尔德。
西格尔德超拔于
吉尤基的众子之上,
如同青绿的韭葱
从青草中挺立,
如同长腿的雄鹿
超拔于迅捷的群兽,
如同炭火般赤红的黄金
胜过灰白的银。
直到我的兄弟们
对我心怀妒恨,
因为我有一位丈夫,
胜过世上所有的人;
他们既不能安睡,
也不能裁断争讼,
直到他们使西格尔德
丧失了性命。
格拉尼奔向集会之地,
——蹄声轰然可闻,——
可是西格尔德
自己却没有归来;
所有披鞍的马匹
都汗水淋漓,
它们惯于驮着战士,
饱经艰苦劳顿。
我哭着走去,
要同格拉尼说话,
双颊沾满泪水,
向骏马询问消息;
格拉尼便垂下头,
把头低到草中,
骏马心里明白,
主人已不在人世。
我久久徘徊,
心中久久犹疑,
才向那护民之主
打听君王的消息。
贡纳尔垂下了头,
霍格尼向我说起
西格尔德
惨痛的死亡:
“他被刀剑砍倒,
躺在水的那边,
那杀死古特霍姆的人,
已被抛给群狼。
沿着南方的道路,
去看那里的西格尔德;
你在那里会听见
乌鸦高声啼叫,
群鹰高声啼叫,
为腐肉而欢欣,
群狼围着你的丈夫
凄厉地嗥鸣。”
“霍格尼,你为何
要将这样的悲痛
说给我听,
使我失去一切欢欣?
愿乌鸦撕裂
你的心脏,
在比你所知的人间
更遥远的土地上!”
霍格尼只回答了
这么一句话,
他毫无欢悦之情,
心中满是沉重的悲伤:
“古德伦,倘若
乌鸦撕裂我的心脏,
你便还要为此
流下更多的眼泪。”
我独自离开那里,
离开同我说话的人,
走进树林,去收拾
群狼留下的残骸;
我没有呜咽,
没有捶打双手,
也没有像别的女人
那样哀号,
当我心如死灰,
坐在西格尔德身旁。
我觉得那一夜
漆黑得不见天日,
当我满怀悲痛,
坐在西格尔德身旁;
我觉得群狼
若能让我
丧失性命,
便是莫大的恩惠,
或将我如桦木一般
焚烧成灰。
我从山中走出,
整整走了五日,
才望见哈尔夫
高耸的厅堂。
我陪着索拉住了
七个半年,
她是哈康的女儿,
家住丹麦;
为了使我欢喜,
她用金线绣出
南方的厅堂
和丹麦的天鹅。
我们在绣图上描绘
勇士们的事迹,
又用双手绣出
君王的臣属,
赤红的盾牌,
粪便人的战士,
剑刃成林,盔甲成阵,
君王的随从。
西格蒙德的船只
驶离陆地,
船首兽像镀着黄金,
船艏雕着花纹;
我们在绣带上绣出
他们交战的情景:
西加尔和西格盖尔
在南方的菲英岛厮杀。
那时格里姆希尔德,
那哥特女子,听说了
我心中
怀着什么念头—— ——;
她放下绣带,
唤来儿子们,
执意要
问个明白,
谁愿为儿子的死
赔偿妹妹,
谁愿为被杀的丈夫
付出偿金。
贡纳尔说自己愿意
献出黄金,
赔偿罪过,
霍格尼也这样说。
她又问起,
谁愿意动身,
给骏马备鞍,
给车子套马,
策马奔驰,
放鹰飞翔,
用紫杉木弓
射出箭矢。
丹麦的瓦尔达尔
与雅里兹莱夫,
第三人埃蒙德
与雅里兹斯卡尔,
那时一同走进来,
个个如同君王,
那些伦巴第战士
披着红色毛氅,
身穿短身锁甲,
头戴铸成的战盔,
腰间佩着长剑,
头发深褐。
人人都想为我
挑选珍宝,
挑选珍宝,
说体贴的话,
盼能为我
许多的悲伤
作出补偿,——
可我并不相信他们。
格里姆希尔德递给我
满满一杯酒,
冰冷而苦涩,
使我不再记得仇怨;
其中掺入了
大地的力量,
冰凉的海水
和祭猪的鲜血。
那只角杯之中
有各式各样的符文,
刻出后涂成红色,
——我无法读懂,——
修长的石楠丛之鱼,
哈丁兄弟土地上的
未曾割下的谷穗,
野兽的内脏。
那杯啤酒之中
混合着许多恶物,
各种树木的草根,
烧焦的橡实,
炉灶四周的露水,
祭献过的肠肚,
煮熟的猪肝,
因为它能平息仇怨。
那时便忘却了,
因喝下了那杯酒,
那君王遇害的一切,
就在厅堂之内;
三位国王
来到我的膝前,
随后她才亲自
前来同我说话。
格里姆希尔德说:
“古德伦,我给你
黄金,任你收取,
各式各样的财宝,
作为亡父的遗产,
赤红的金环,
赫洛德韦的厅堂,
还有全部的床帷,
作为君王身亡的补偿。
还有粪便人的少女,
她们善用织板编织,
以金线织出华美的花纹,
使你的心中欢喜;
你将独自掌管
布德利的财富,
佩着尊贵的黄金,
嫁给阿特利。”
古德伦说:
“我不愿
再与男人结伴,
也不愿嫁给
布伦希尔德的兄弟;
我不宜
同布德利之子
繁衍后代,
安享人生。”
格里姆希尔德说:
“别想着向那些男子
报复仇怨,
只因从前
是我们酿成此事;
倘若你生下儿子,
便该当作他们二人
西格尔德和西格蒙德
都仍然活着。”
古德伦说:
“格里姆希尔德,我不能
纵情欢笑,
也不能再对
好战的勇士怀有希望,
自从西格尔德的
心头鲜血,被贪尸之狼
同福金一起饮下,
那是何等惨痛。”
格里姆希尔德说:
“我已为你找到
一位统治者,
他的门第最为高贵,
才德也远胜众人;
你须嫁给他,
直到寿数终结,
若不愿嫁给此人,
便终身没有丈夫。”
古德伦说:
“不要再
如此执拗,
将那充满灾祸的
姻亲强加给我;
他将加害
贡纳尔,
又从霍格尼胸中
撕出心脏;
我也绝不罢休,
直到将那生气勃勃、
催动刀剑交锋的勇士
夺去性命。”
格里姆希尔德流着泪
接过话头,
因为她预见儿子们
将遭受灾祸,
她的孩子们
将遭受沉重的苦难。
格里姆希尔德说:
“我还给你土地,
成群的臣民,
温比约格、瓦尔比约格,
只要你愿收下;
终身拥有这一切,
安享生活吧,女儿。”
古德伦说:
“我将听从
国王们的选择,
但为了亲人们,
我只得勉强嫁他;
丈夫不会
给我带来欢欣,
兄弟们的灾祸也不会
使我的儿子得到庇护。”
不久便看见
每位勇士都已上马,
那些异国女子
也被扶上车去;
我们策马七日,
穿过寒冷的土地,
又用了七日,
劈开层层波浪,
再用了第三个七日,
踏过干燥的陆地。
那里的守门人
在高耸的城堡旁
打开了栅门,
随后我们骑入庭院。
阿特利将我唤醒,
我却觉得自己
因亲人们的死亡
心中充满怨恨。
阿特利说:
“诺伦刚才
就这样将我唤醒,”——
他要我解释
那苦难之行的预兆,——
“我梦见你,古德伦,
吉尤基的女儿,
用一柄暗藏奸毒的剑
刺穿了我的身体。”
古德伦说:
“梦见铁器,
预示火焰,
梦见女子发怒,
预示自欺与纵欲;
我会前来为你
用火灼除病痛,
照料你,医治你,
尽管你令我憎恶。”
阿特利说:
“我梦见庭院之中
倒下了幼树,
那些树是我本想
让它们长大的,
却被连根拔起,
染满鲜血,
抬到长凳上,
要我把它们嚼下。
我梦见猎鹰
从我手上飞去,
没有捕获猎物,
飞向灾祸的屋宇;
我梦见它们的心脏
拌着蜂蜜被嚼下,
心中悲伤,
那些心脏充满了血。
我梦见两只幼犬
从我手上挣脱,
它们失去了欢欣,
双双哀嗥;
我梦见它们的血肉
已化为腐尸,
而我不得不
吞食它们的遗体。”
古德伦说:
“那预示人们
将商议祭祀,
将那些白色牲畜
斩去头颅;
再过几个夜晚,
它们便命定要死,
在天亮前不久,
供众人品尝。”
阿特利说:
“随后我便躺下,
却不愿入睡,
在病榻上执拗不安;
这些我记得清楚。”