《埃达残篇》的原典
Eddubrot
通过顶部按钮选择要阅读的原文或译文。你的选择会被保存,并用于本站所有原典页面。
古诺尔斯语原文采用冰岛学者 Guðni Jónsson 编订版本的规范拼写。
Eddubrot 1 Hár segir, at hann (Gylfi) kom eigi heill út, nema hann sé fróðari, ok "Stattu fram, meðan þú fregn, sitja skal sá, er segir."
Njörðr á þá konu, er Skaði heitir, dóttir Þjaza jötuns. Skaði vill hafa bústað þann, er átt hafði faðir hennar, - þat er á fjöllum nökkurum, þar sem heitir Þrymheimr, - en Njörðr vill vera nær sæ. Þau sættust á þat, at þau skyldu vera níu nætr í Þrymheimi, en þá aðrar níu at Nóatúnum. En er Njörðr kom aftr til Nóatúna af fjallinu, þá kvað hann þetta: "Leið erumk fjöll, vark-a ek lengi á, nætr einar níu; ulfa þytr mér þótti illr vera hjá söngvi svana." Þá kvað Skaði þetta: "Sofa ek né máttak sævar beðjum á fugls jamri fyrir, sá mik vekr, er af víði kemr, morgun hverjan már."
Ok enn segir hann (Heimdallr) sjálfr í Heimdallargaldri: "Níu em ek mæðra mögr, níu em ek systra sonr."
(In fjórtánda ásynja er) Gná. Hana sendir Frigg í ýmsa heima at erindum sínum. Hon á þann hest, er renn loft ok lög ok heitir Hófvarpnir. Þat var eitt sinn, er hon reið; at Vanir nökkurir sáu reið hennar í loftinu. Þá mælti einn: "Hvat þar flýgr, hvat þat ferr eða at lofti líðr?" Hon svarar: "Né ek flýg þó ek ferk ok at lofti líðk á Hófvarpni, þeim er Hamskerpir gat við Garðrofu."
Því næst sendu æsir um allan heim erindreka at biðja, at Baldr væri grátinn ór helju, en allir gerðu þat; mennirnir ok kykvendin ok jörðin ok steinarnir ok tré ok allr málmr . . . . Þá er sendimenn fóru heim ok höfðu vel rekit sín erindi, finna þeir í helli nökkurum, hvar gýgr sat. Hon nefndist Þökk. Þeir biðja hana gráta Baldr ór Helju. Hon svarar: "Þökk mun gráta þurrum tárum Baldrs bálfarar; kyks né dauðs nautk-a ek karls sonar, haldi Hel því, er hefir." En þess geta menn, at þar hafi verit Loki Laufeyjarson, er flest hefir illt gert með ásum.
Þá fór Þórr til ár þeirar, er Vimur heitir, allra áa mest. Þá spennti hann sik megingjörðum ok studdi forstreymis Gríðarvöl, en Loki helt undir megingjarðar. Ok þá er Þórr kom í miðja ána, þá óx svá mjök áin, at uppi braut á öxl honum. Þá kvað Þórr þetta: "Vax-at-tu nú, Vimr, alls mik þik vaða tíðir jötna garða í; veiztu, ef þú vex, at þá vex mér ásmegin jafnhátt upp sem himin."
En er Þórr kom til Geirröðar, þá var þeim félögum vísat fyrst í geitahús til herbergis, ok var þar einn stóll til sætis, og sat þar Þórr. Þá varð hann þess varr, at stóllinn fór undan honum upp at ræfri. Hann stakk Gríðarveli upp í raftana og lét sígast fast á stólinn. Varð þá brestr mikill, og fylgði skrækr. Þar höfðu verit undir stólinum dætr Geirröðar, Gjálp ok Greip, ok hafði hann brotit hrygginn í báðum. Þá kvað Þórr: "Einu sinni neyttak ásmegins jötna görðum í, þá er Gjalp ok Greip, dætr Geirröðar, vildu hefja mik til himins."
Í Ásgarði fyrir dyrum Valhallar stendr lundr, sá er glasi er kallaðr, en lauf hans allt er gull rautt, svá sem hér er kveðit, at: Glasir stendr með gullnu laufi fyrir Sigtýs sölum. Sá er viðr fegrstr með goðum ok mönnum.
Þessi eru hestaheiti í Þorgrímsþulu: Hrafn ok Sleipnir hestar ágætir, Valr ok Léttfeti, var þar Tjaldari, Gulltoppr ok Goti, getit heyrðak Sóta, Mór ok Lungr með Mari. Vigg ok Stúfr var með Skævaði, þegn knátti Blakkr bera, Silfrintoppr ok Sinir, svá heyrðak Fáks of getit, Gullfaxi ok Jór með goðum. Blóðughófi hét hestr, er bera kváðu öflgan Atriða; Gils ok Falhófnir, Glær ok Skeiðbrimir þar var ok Gyllis of getit.
Þessi öxnaheiti eru í Þorgrímsþulu: Gamalla öxna nöfn hefik gerla fregit, þeira Rauðs ok Hæfis; Rekinn ok Kyrr, Himinhrjótr ok Apli, Arfr ok Arfuni.
Þessir hestar eru enn talðir í Kálfsvísu: Dagr reið Drösli, en Dvalinn Móðni, Hjálmþér Háfeta, en Haki Fáki; reið bani Belja Blóðughófa, en Skævaði skati Haddingja. Vésteinn Vali, en Vifill Stúfi, Meinþjófr Mói, en Morginn Vakri, Áli Hrafni, er til íss riðu, en annarr austr und Aðilsi grár hvarfaði geiri undaðr. Björn reið Blakki, en Bjárr Kerti, Atli Glaumi, en Aðils Slungni, Högni Hölkvi, en Haraldr Fölkvi, Gunnarr Gota, en Grana Sigurðr.
Sægr heitir sár, en Simul stöng, Bil ok Hjúki bera hann. Þat er kallat, at þau sé í tungli.
Fjöturrinn heitir Gleipnir, er honum (Fenrisúlfi) heldr. Gervir váru tveir fjötrar til hans, fyrst þeir Drómi ok Læðingr, ok helt hvárgi. Þá var Gleipnir síðan gerr ór sex hlutum: Ór kattar dyn ok ór konu skeggi, ór fisks anda ok ór fugla mjólk, ór bergs rótum ok ór bjarnar sinum, ór því var hann Gleipnir gerr.
Flugu hrafnar tveir af Hnikars öxlum, Huginn til hanga, en á hræ Muninn.
Sigmundr tekr nú blóðrefilinn, ok ristu nú í milli sín helluna ok létta eigi fyrr en lokit er at rista, sem kveðit er: Ristu af magni mikla hellu Sigmundr hjörvi ok Sinfjötli.
本英文译文由 AI 根据古诺尔斯语原文翻译。
Edda Fragment 1 Har says that he (Gylfi) will not get out unharmed unless he is wiser, and:
“Stand forward while you ask;
the one who speaks shall sit.”
Njord has a wife called Skadi, daughter of the giant Thjazi. Skadi wishes to live where her father lived—among certain mountains, in a place called Thrymheim—but Njord wishes to be near the sea. They agreed to spend nine nights in Thrymheim and then another nine at Noatun. But when Njord returned to Noatun from the mountains, he spoke this verse:
“Loathsome to me are the mountains;
I was not long upon them,
only nine nights;
the howling of wolves
seemed foul to me
beside the singing of swans.”
Then Skadi spoke this verse:
“I could not sleep
on the beds of the sea
for the bird’s clamour;
it wakes me,
coming from the sea
each morning, the gull.”
And he (Heimdall) himself also says in Heimdall’s Chant:
“I am the child of nine mothers,
I am the son of nine sisters.”
(The fourteenth goddess is) Gna. Frigg sends her into various worlds on her errands. She has a horse that runs through air and over water, called Hofvarpnir. Once, as she rode, some Vanir saw her riding through the air. Then one said:
“What flies there,
what travels there
or glides through the air?”
She answers:
“I do not fly,
though I travel
and glide through the air
on Hofvarpnir,
whom Hamskerpir sired
with Gardrofa.”
Next the Aesir sent messengers throughout the world to ask that Baldr be wept out of Hel, and all did so: people and living creatures, the earth and stones, trees and every metal . . . . As the messengers were going home, having carried out their errand well, they found a giantess sitting in a cave. She called herself Thokk. They asked her to weep Baldr out of Hel. She answers:
“Thokk will weep
with dry tears
for Baldr’s journey to the pyre;
living or dead,
the man’s son brought me no joy;
let Hel keep what she has.”
But people suppose that this was Loki, Laufey’s son, who has done the most evil among the Aesir.
Then Thor came to the river called Vimur, the greatest of all rivers. He buckled on his belt of strength and braced Grid’s staff against the current, while Loki held on beneath the belt. When Thor reached the middle of the river, it rose so high that it broke over his shoulders. Then Thor spoke this verse:
“Do not rise now, Vimur,
since I must wade through you
to the giants’ dwellings;
know that if you rise,
then my divine strength will rise
as high as heaven.”
When Thor came to Geirrod’s, he and his companions were first shown to a goat-house for lodging. There was one chair to sit on, and Thor sat there. Then he noticed that the chair was rising beneath him towards the roof. He thrust Grid’s staff up against the rafters and pressed down hard on the chair. There was a great crack, followed by a scream. Geirrod’s daughters, Gjalp and Greip, had been beneath the chair, and he had broken both their backs. Then Thor said:
“Once I used
my divine strength
in the giants’ dwellings,
when Gjalp and Greip,
Geirrod’s daughters,
wanted to lift me to heaven.”
In Asgard, before the doors of Valhalla, stands a grove called Glasir, and all its leaves are red gold, as is said here in verse:
Glasir stands
with golden leaves
before Sigtyr’s halls.
It is the fairest woodland among gods and men.
These are horse names in Thorgrim’s Lay:
Hrafn and Sleipnir,
excellent horses,
Val and Lettfeti;
Tjaldari was there,
Gulltopp and Goti;
I heard Soti named,
Mor and Lung with Mar.
Vigg and Stuf
were with Skeidvad;
Blakk could carry a warrior,
Silfrintopp and Sinir;
so I heard Fak mentioned,
Gullfaxi and Jor among the gods.
Blodughofi was the horse’s name
that they said carried
mighty Atridi;
Gils and Falhofnir,
Gler and Skeidbrimir;
Gyllir was also mentioned there.
These ox names are in Thorgrim’s Lay:
The names of ancient oxen
I have learned thoroughly,
those of Raud and Haefir;
Rekinn and Kyrr,
Himinhrjot and Apli,
Arf and Arfuni.
These horses are also listed in Kalf’s Verse:
Day rode Drosul,
and Dvalin Modnir,
Hjalmther Hafeti,
and Haki Fak;
Beli’s slayer rode
Blodughofi,
and the Haddingar’s prince
rode Skeidvad.
Vestein rode Val,
and Vifil Stuf,
Meinthjof Mor,
and Morgin Vakr,
Ali Hrafn,
when they rode onto the ice,
while another, a grey horse,
turned east beneath Adils,
wounded by a spear.
Bjorn rode Blakk,
and Bjar Kert,
Atli Glaum,
and Adils Slungnir,
Hogni Holkvir,
and Harald Folkvir,
Gunnar Goti,
and Sigurd Grani.
The tub is called Saeg,
and the pole Simul;
Bil and Hjuki carry it.
It is said that they are in the moon.
The fetter that holds him (Fenrir) is called Gleipnir. Two fetters were made for him first, Dromi and Laeding, and neither held. Then Gleipnir was made from six things:
From a cat’s footfall
and a woman’s beard,
from a fish’s breath
and birds’ milk,
from a mountain’s roots
and a bear’s sinews:
from these
Gleipnir was made.
Two ravens flew
from Hnikar’s shoulders,
Huginn to the hanged,
and Munin to the slain.
Sigmund now takes the sword, and they saw through the stone slab between them, never stopping until they have cut through it, as is said in verse:
With strength they cut
the mighty slab,
Sigmund with the sword
and Sinfjotli.
本简体中文译文由 AI 根据古诺尔斯语原文翻译,并参考英文译文。
《埃达残篇》1
哈尔说,他(吉尔菲)若不增长见识,便不能安然脱身,又说:
“你问话时,站到前面来;
讲述的人应当坐着。”
尼约德的妻子名叫斯卡蒂,是巨人夏基的女儿。斯卡蒂想住在她父亲原先的居所,那地方在群山之中,名叫索列姆海姆;尼约德却想住在海边。他们商定,在索列姆海姆住九夜,再到诺阿通住九夜。尼约德从山中回到诺阿通时,吟道:
“群山令我厌憎,
我在那里住得不久,
不过短短九夜;
群狼的嗥叫,
在我听来何其刺耳,
怎比得天鹅的歌声。”
斯卡蒂于是吟道:
“在海边的床榻上,
我无法入睡,
只因鸟儿的哀啼;
每天清晨,
从海上飞来的海鸥,
都将我唤醒。”
他(海姆达尔)自己还在《海姆达尔咒歌》中说道:
“我是九位母亲的孩子,
我是九位姐妹的儿子。”
(第十四位阿萨女神是)格娜。弗丽嘉派她前往各个世界,为自己办事。她有一匹马,名叫霍夫瓦尔普尼尔,能在空中和水上奔驰。有一次她骑马出行,几位华纳神族看见她在空中驰骋。其中一位说道:
“那里飞的是什么,
行的是什么,
什么在空中穿行?”
她回答:
“我并未飞翔,
却在前行,
在空中穿行,
骑着霍夫瓦尔普尼尔,
它是哈姆斯凯尔皮尔
与加尔德罗娃所生。”
此后,阿萨神族派使者走遍世界,请求万物为巴德尔哭泣,好让他离开冥界。万物都照办了:人、动物、大地、石头、树木和一切金属……使者们圆满办完差事,踏上归途时,发现一个洞穴里坐着一位女巨人。她自称索克。他们请她为巴德尔哭泣,好让他离开冥界。她回答:
“索克只肯以干涩的泪水,
哭悼巴德尔的
火葬;
那老者的儿子,无论生死,
都不曾给我半点好处;
赫尔有什么,就让她留着。”
人们猜想,那其实是劳菲之子洛基,他在阿萨神族中作的恶最多。
索尔随后来到一条名叫维穆尔的河边,那是一切河流中最大的一条。他束紧力量腰带,将格莉德的手杖撑向上游,洛基则抓住他的力量腰带。索尔走到河中央时,河水猛涨,浪头拍上他的肩膀。索尔于是吟道:
“维穆尔,如今莫再上涨,
我正要涉过你,
前往巨人的庭院;
你要知道,你若上涨,
我的神力也将随之增长,
一直高达天穹。”
索尔来到盖尔罗德那里时,他和同伴先被领到羊舍住宿。那里有一把椅子,索尔便坐了上去。随后,他察觉椅子托着自己向屋顶升去。他将格莉德的手杖抵住椽木,用力把身子压在椅子上。顿时响起一声巨大的断裂声,随之传来尖叫。原来盖尔罗德的两个女儿盖尔普和格蕾普藏在椅子下面,索尔把她们两人的脊背都压断了。索尔于是吟道:
“有一回,我施展了
神的力量,
就在巨人的庭院里;
那时盖尔普和格蕾普,
盖尔罗德的两个女儿,
想把我举上天穹。”
在阿斯加德,英灵殿的门前,长着一片名叫格拉希尔的树林,树叶全是赤金,正如这里的诗句所说:
格拉希尔披着
金色的叶子,
立在胜利之神的殿堂前。
在诸神和人类眼中,这是最美的树林。
《索尔格里姆名录歌》中有这些马名:
赫拉夫恩和斯雷普尼尔,
都是名马,
瓦尔和莱特费蒂,
还有蒂亚尔达里,
古尔托普和戈蒂,
我听人说起过索蒂,
莫尔和伦格,还有马尔。
维格和斯图夫,
还有斯凯瓦德,
布拉克能驮起勇士,
西尔弗林托普和西尼尔,
我也听人说起过法克,
古尔法克西和约尔,在诸神之中。
有匹马名叫布洛杜格霍菲,
据说它驮着
强大的阿特里迪;
吉尔斯和法尔霍夫尼尔,
格莱尔和斯凯德布里米尔,
那里也提到了吉利尔。
《索尔格里姆名录歌》中有这些公牛的名字:
古老公牛的名字,
我已仔细听闻,
有劳德和海维;
雷金和基尔,
希敏赫里奥特和阿普利,
阿尔夫和阿尔夫尼。
《卡尔夫之歌》中还列举了这些马:
达格骑德罗斯尔,
德瓦林骑莫德尼,
希亚尔姆瑟尔骑哈费蒂,
哈基骑法克;
贝利的杀戮者
骑布洛杜格霍菲,
哈丁人之王
骑斯凯瓦德。
韦斯泰因骑瓦尔,
维维尔骑斯图夫,
梅因蒂奥夫骑莫伊,
莫尔金骑瓦克里,
阿利骑赫拉夫恩,
他们骑上冰面之时,
另一匹灰马却在东方,
驮着阿迪尔斯回旋,
身上带着矛伤。
比约恩骑布拉克,
比亚尔骑凯尔特,
阿特利骑格劳姆,
阿迪尔斯骑斯隆尼,
霍格尼骑霍尔克维,
哈拉尔德骑福尔克维,
贡纳尔骑戈蒂,
西格尔德骑格拉尼。
水桶名叫赛格,
扁担名叫西穆尔,
碧尔和休基抬着它。
据说他们就在月亮里。
缚住他(芬里尔狼)的绳索名叫格莱普尼尔。先前曾为他打造两条锁链,名叫德罗米和莱丁,两条都没能缚住他。后来用六样东西制成了格莱普尼尔:
取自猫的脚步声,
取自女人的胡须,
取自鱼的呼吸,
取自鸟的乳汁,
取自山的根,
取自熊的筋,
格莱普尼尔便是用这些制成。
两只乌鸦飞离
赫尼卡尔的肩头,
福金飞向绞死的人,
穆宁飞向尸骸。
西格蒙德这时拿起剑尖带血的剑,他们从两边切割石板,不把石板割穿便不罢休,正如诗中所吟:
他们奋力切开
巨大的石板,
西格蒙德挥剑,
还有辛菲特利。