《格陵兰阿特利之歌》的原典
Atlamál in grænlenzku
通过顶部按钮选择要阅读的原文或译文。你的选择会被保存,并用于本站所有原典页面。
古诺尔斯语原文采用冰岛学者 Guðni Jónsson 编订版本的规范拼写。
Frétt hefir öld óvu,
þá er endr of gerðu
seggir samkundu,
sú var nýt fæstum,
æxtu einmæli,
yggr var þeim síðan
ok it sama sonum Gjúka,
er váru sannráðnir.
Sköp æxtu skjöldunga,
- skyldu-at feigir, -
illa réðsk Atla,
átti hann þó hyggju;
felldi stoð stóra,
stríddi sér harðla,
af bragði boð sendi,
at kvæmi brátt mágar.
Horsk var húsfreyja,
hugði at mannviti;
lag heyrði hon orða,
hvat þeir á laun mæltu;
þá var vant vitri,
vildi hon þeim hjalpa,
skyldi of sæ sigla,
en sjalf né komsk-at.
Rúnar nam at rísta,
rengdi þær Vingi
- fárs var hann flýtandi -,
áðr hann fram seldi;
fóru þá síðan
sendimenn Atla
um fjörð Lima,
þar er fræknir bjuggu.
Ölværir urðu
ok elda kyndu,
hugðu vætr véla,
er þeir váru komnir;
tóku þeir fórnir,
er þeim fríðr sendi,
hengðu á súlu,
hugðu-t þat varða.
Kom þá Kostbera,
kvæn var hon Högna,
kona kapps gálig,
ok kvaddi þá báða;
glöð var ok Glaumvör,
er Gunnarr átti,
fellsk-at saðr sviðri,
sýsti of þörf gesta.
Buðu þeir heim Högna,
ef hann þá heldr færi,
sýn var svipvísi,
ef þeir sín gæði;
hét þá för Gunnarr,
ef Högni vildi,
Högni því nítti-t,
er hinn of réði.
Báru mjöð mærar,
margs var alls beini;
fór þar fjölð horna,
unz þótti fulldrukkit.
Hjú gerðu hvílu
sem þeim hægst þótti;
kennd var Kostbera,
kunni hon skil rúna,
innti orðstafi
at eldi ljósum;
gæta varð hon tungu
í góma báða,
váru svá villtar,
at var vant at ráða.
Sæing fóru síðan
sína þau Högni;
dreymði dróttláta,
dulði þess vætki,
sagði horsk hilmi,
þegars hon réð vakna:
"Heiman gerisk þú, Högni,
hyggðu at ráðum,
fár er fullrýninn,
far þú í sinn annat;
réð ek þér rúnar,
er reist þín systir,
björt hefir þér eigi
boðit í sinn þetta.
Eitt ek mest undrumk,
mák-at ek enn hyggja,
hvat þá varð vitri,
er skyldi villt rísta;
því at svá var á vísat,
sem undir væri
bani ykkarr beggja,
ef it bráðla kvæmið;
vant er stafs vífi,
eða valda aðrir."
Högni kvað:
"Allar ro illúðgar,
ákk-a ek þess kynni
vilk-a ek þess leita,
nema launa eigim;
okkr mun gramr gulli
reifa glóðrauðu;
óumk ek aldregi,
þótt vér ógn fregnim."
Kostbera kvað:
"Stopalt munuð ganga,
ef it stundið þangat;
ykkr mun ástkynni
eigi í sinn þetta;
dreymdi mik, Högni,
dyljumk þat eigi;
ganga mun ykkr andæris,
eða ella hræðumk.
Blæju hugða ek þína
brenna í eldi,
hryti hár logi
hús mín í gögnum."
Högni kvað:
"Liggja hér línklæði,
þau er lítt rækið,
þau munu brátt brenna,
þau er þú blæju sátt."
Kostbera kvað:
"Björn hugða ek hér inn kominn,
bryti upp stokka,
hristi svá hramma,
at vér hrædd yrðim;
munn oss mörg hefði,
svá at vér mættim ekki;
þar var ok þrömmun
þeygi svá lítil."
Högni kvað:
"Veðr mun þar vaxa,
verða ótt snemma,
hvítabjörn hugðir,
þar mun hregg austan."
Kostbera kvað:
"Örn hugða ek hér inn fljúga
at endlöngu húsi,
þat mun oss drjúgt deilask,
dreifði hann oss öll blóði,
hugða ek af heitum
at væri hamr Atla."
Högni kvað:
"Slátrum sýsliga,
séum þá roðru,
oft er þat fyr öxnum,
er örnu dreymir;
heill er hugr Atla,
hvatki er þik dreymir."
Lokit því létu,
líðr hver ræða.
Vöknuðu vel borin,
var þar sams dæmi,
gettisk þess Glaumvör,
at væri grand svefna
-- -- -- við Gunnarr
at fáa tvær leiðir.
Glaumvör kvað:
"Görvan hugða ek þér galga,
gengir þú at hanga,
æti þik ormar,
yrða ek þik kvikvan,
gerðisk rök ragna;
ráð þú, hvat þat væri."
Gunnarr kvað:
. . . . . . . . . . .
Glaumvör kvað:
"Blóðgan hugða ek mæki
borinn ór serk þínum
- illt er svefn slíkan
at segja nauðmanni, -
geir hugða ek standa
í gögnum þik miðjan,
emjuðu ulfar
á endum báðum."
Gunnarr kvað:
"Rakkar þar renna,
ráðask mjök geyja,
oft verðr glaumr hunda
fyr geira flaugun."
Glaumvör kvað:
"Á hugða ek hér inn renna
at endlöngu húsi,
þyti af þjósti,
þeystisk of bekki,
bryti fætr ykra
bræðra hér tveggja,
gerði-t vatn vægja;
vera mun þat fyr nökkvi."
Gunnarr kvað:
. . . . . . . . . . .
Glaumvör kvað:
"Konur hugðak dauðar
koma í nótt hingat,
væri-t vart búnar,
vildi þik kjósa,
byði þér bráðliga
til bekkja sinna;
ek kveð aflima
orðnar þér dísir."
Gunnarr kvað:
"Seinat er at segja,
svá er nú ráðit;
forumk-a för þó,
alls þó ar fara ætlat;
margt er mjök glíkligt,
at mynim skammæir."
Litu er lýsti,
létusk þeir fúsir,
allir upp rísa,
önnur þau löttu,
fóru fimm saman,
fleiri til váru
halfu húskarlar,
hugat var því illa.
Snævarr ok Sólarr,
synir váru þeir Högna,
Orkning þann hétu,
er þeim enn fylgði,
blíðr var börr skjaldar
bróðir hans kvánar.
Fóru fagrbúnar,
unz þau fjörðr skilði;
löttu ávallt ljósar,
létu-at heldr segjask.
Glaumvör kvað at orði,
er Gunnarr átti,
mælti hon við Vinga,
sem henni vert þótti:
"Veitk-at ek, hvárt verðlaunið
at vilja ossum;
glæpr er gests kváma,
ef í gerisk nakkvat."
Sór þá Vingi,
sér réð hann lítt eira:
"Eigi hann jötnar,
ef hann at yðr lygi,
galgi görvallan,
ef hann á grið hygði."
Bera kvað at orði,
blíð í hug sínum:
"Sigli þér sælir
ok sigr árnið;
fari sem ek fyr mælik,
fæst eigi því níta."
Högni svaraði,
hugði gótt nánum:
"Huggizk it, horskar,
hvégi er þat gervisk;
mæla þat margir,
missir þó stórum,
mörgum ræðr litlu,
hvé verðr leiddr heiman."
Sásk til síðan,
áðr í sundr hyrfi,
þá hygg ek sköp skiptu,
skilðusk vegir þeira.
Róa námu ríki,
rifu kjöl halfan,
beystu bakföllum,
brugðusk heldr reiðir,
hömlur slitnuðu,
háir brotnuðu,
gerðu-t far festa,
áðr þeir frá hyrfi.
Litlu ok lengra,
- lok mun ek þess segja -,
bæ sá þeir standa,
er Buðli átti;
hátt hriktu grindr,
er Högni kníði.
Orð kvað þá Vingi,
þats án væri:
"Farið firr húsi,
- flátt er til sækja,
brátt hefi ek ykkr brennda,
bragðs skuluð höggnir,
fagrt bað ek ykkr kvámu,
flátt var þó undir -
ella heðan bíðið,
meðan ek hegg yðr galga."
Orð kvað hitt Högni,
hugði lítt vægja,
varr at véttugi,
er varð at reyna:
"Hirða þú oss hræða,
hafðu þat fram sjaldan,
ef þú eykr orði,
illt muntu þér lengja."
Hrundu þeir Vinga
ok í hel drápu,
öxar at lögðu,
meðan í önd hixti.
Flykkðusk þeir Atli
ok fóru í brynjur,
gengu svá görvir,
at var garðr milli;
urpusk á orðum
allir senn reiðir:
"Fyrr várum fullráða
at firra yðr lífi."
"Á sér þat illa,
ef höfðuð áðr ráðit,
en eruð óbúnir,
ok höfum einn felldan,
lamðan til heljar,
liðs var sá yðvars."
Óðir þá urðu,
er þat orð heyrðu,
forðuðu fingrum
ok fengu í snæri,
skutu skarpliga
ok skjöldum hlífðusk.
Inn kom þá andspilli,
hvat úti drýgðu,
halir fyr höllu,
heyrðu þræl segja.
Ötul var þá Guðrún,
er hon ekka heyrði,
hlaðin halsmenjum,
hreytti hon þeim gervöllum,
slöngði svá silfri,
at í sundr hrutu baugar.
Út gekk hon síðan,
yppði-t lítt hurðum,
fór-a fælt þeygi
ok fagnaði komnum,
hvarf til Niflunga,
sú var hinzt kveðja,
fylgði saðr slíku,
sagði hon mun fleira:
"Leitaða ek í líkna
at letja ykkr heiman,
sköpum viðr manngi,
ok skuluð þó hér komnir."
Mælti af mannviti,
ef mundu sættask;
ekki at reðusk,
allir ní kváðu.
Sá þá sælborin,
at þeir sárt léku,
hugði á harðræði
ok hrauzk ór skikkju;
nökðan tók hon mæki
ok niðja fjör varði,
hæg var-at hjaldri,
hvars hon hendr festi.
Dóttir lét Gjúka
drengi tvá hníga,
bróður hjó hon Atla,
bera varð þann síðan,
skapði hon svá skæru,
skelldi fót undan.
Annan réð hon höggva,
svá at sá upp reis-at,
í helju hon þann hafði,
þeygi henni hendr skulfu.
Þjörku þar gerðu,
þeiri var við brugðit,
þat brá of allt annat,
er unnu börn Gjúka;
svá kváðu Niflunga,
meðan sjalfir lifðu,
skapa sókn sverðum,
slítask af brynjur,
höggva svá hjalma
sem þeim hugr dygði.
Morgin mest vágu,
unz miðjan dag líddi,
óttu alla
ok öndurðan dag;
fyrr var fullvegit,
flóði völlr blóði,
átján áðr fellu,
efri þeir urðu.
Beru tveir sveinar
ok bróðir hennar.
Röskr tók at ræða,
þótt hann reiðr væri:
"Illt er um litask,
yðr er þat kenna;
várum þrír tigir,
þegnar vígligir,
eftir lifum ellifu,
ór er þar brunnit.
Bæðr várum fimm,
er Buðla misstum;
hefir nú Hel halfa,
en höggnir tveir liggja.
Mægð gat ek mikla,
mák-a-k því leyna,
kona váliga,
knák-a ek þess njóta;
hljótt áttum sjaldan,
síz komt í hendr ossar,
firrðan mik frændum,
féi oft svikinn,
senduð systur helju,
slíks ek mest kennumk."
Guðrún kvað:
"Getr þú þess, Atli,
gerðir svá fyrri,
móður tókt mína
ok myrðir til hnossa,
svinna systrungu
sveltir þú í helli,
hlægligt mér þat þykkir,
er þú þinn harm tínir;
goðum ek þat þakka,
er þér gengsk illa."
Atli kvað:
"Eggja ek yðr, jarlar,
auka harm stóran
vífs ins vegliga,
vilja ek þat líta;
kostið svá keppa,
at klökkvi Guðrún,
séa ek þat mætta,
at hon sér né ynði-t.
Takið ér Högna
ok hyldið með knífi,
skerið ór hjarta,
skuluð þess görvir,
Gunnar grimmúðgan
á galga festið,
bellið því bragði,
bjóðið til ormum."
Högni kvað:
"Ger, sem til lystir,
glaðr munk þess bíða,
röskr munk þér reynask,
reynt hefi ek fyrr brattara;
höfuð hnekking,
meðan heilir várum,
nú erum svá sárir,
at þá mátt sjalfr valda."
Beiti þat mælti,
bryti var hann Atla:
"Tökum vér Hjalla,
en Högna forðum,
högum vér halft yrkjum,
hann er skapdauði,
lifir-a svá lengi,
löskr mun hann æ heitinn."
Hræddr var hvergætir,
helt-a in lengr rúmi,
kunni klökkr verða,
kleif í rá hverja;
vesall lézk vígs þeira,
er skyldi váss gjalda,
ok sinn dag dapran
at deyja frá svínum,
allri örkostu,
er hann áðr hafði.
Tóku þeir brás Buðla
ok brugðu til knífi,
æpði illþræli,
áðr odds kenndi,
tóm lézk at eiga
teðja vel garða,
vinna it vergasta,
ef hann við rétti,
feginn lézk þó Hjalli,
at hann fjör þægi.
Gættisk þess Högni
- gerva svá færi -,
at árna ánauðgum,
at undan gengi:
"Fyrir kveð ek mér minna
at fremja leik þenna.
Hví mynim hér vilja
heyra á þá skræktun?"
Þrifu þeir þjóðgóðan,
þá var kostr engi
rekkum rakklátum
ráð enn lengr dvelja;
hló þá Högni,
heyrðu dagmegir,
keppa hann svá kunni,
kvöl hann vel þolði.
Harpu tók Gunnarr,
hrærði ilkvistum,
sláa hann svá kunni,
at snótir grétu,
klukku þeir karlar,
er kunnu görst heyra;
ríkri ráð sagði;
raftar sundr brustu.
Dó þá dýrir,
dags var heldr snemma,
létu þeir á lesti
lifa íþróttir.
Stórr þóttisk Atli,
sté hann of þá báða,
horskri harm sagði
ok réð heldr at bregða:
"Morginn er nú, Guðrún,
misst hefir þú þér hollra;
sums ertu sjalfskapa,
at hafi svá gengit."
Guðrún kvað:
"Feginn ertu, Atli,
ferr þú víg lýsa,
á munu þér iðrar,
ef þú allt reynir;
sú mun erfð eftir,
ek kann þér segja:
Ills gengsk þér aldri,
nema ek ok deyja."
Atli kvað:
"Kann ek slíks synja,
sé ek til ráð annat
halfu hógligra,
- höfnum oft góðu -,
mani mun ek þik hugga,
mætum ágætum,
silfri snæhvítu,
sem þú sjalf vilir."
Guðrún kvað:
"Ón er þess engi,
ek vil því níta;
sleit ek þá sáttir,
er váru sakar minni;
afkár ek áðr þótta,
á mun nú gæða,
hræfða ek um hotvetna,
meðan Högni lifði.
Alin vit upp várum
í einu húsi,
lékum leik margan
ok í lundi óxum,
gæddi okkr Grímhildr
gulli ok halsmenjum;
bana muntu mér bræðra
bæta aldrigi
né vinna þess ekki,
at mér vel þykki.
Kostum drepr kvenna
karla ofríki;
í kné gengr hnefi,
ef kvistir þverra;
tré tekr at hníga,
ef höggr tág undan;
nú máttu einn, Atli,
öllu hér ráða."
Gnótt var grunnýðgi,
er gramr því trúði,
sýn var sveipvísi,
ef hann sín gæði;
kröpp var þá Guðrún,
kunni of hug mæla,
létt hon sér gerði,
lék hon tveim skjöldum.
Æxti hon öldrykkjur
at erfa bræðr sína,
samr lézk ok Atli
at sína gerva.
Lokit því létu,
lagat var drykkju,
sú var samkunda
við svörfun ofmikla;
ströng var stórhuguð,
stríddi hon ætt Buðla,
vildi hon ver sínum
vinna ofrhefndir.
Lokkaði hon litla
ok lagði við stokki,
glúpnuðu grimmir
ok grétu þeygi,
fóru í faðm móður,
fréttu, hvat þá skyldi.
Guðrún kvað:
"Spyrið lítt eftir,
spilla ætla ek báðum,
lyst várumk þess lengi
at lyfja ykkr elli."
Sveinarnir kváðu:
"Blótt, sem vill, börnum,
bannar þat manngi,
skömm mun ró reiði,
ef þú reynir görva."
Brá þá barnæsku
bræðra in kappsvinna,
skipti-t skapliga,
skar hon á hals báða.
Enn frétti Atli,
hvert farnir væri
sveinar hans leika,
er hann sá þá hvergi.
Guðrún kvað:
"Yfir ráðumk ganga
Atla til segja;
dylja munk þik eigi,
dóttir Grímhildar;
glaða mun þik minnst, Atli,
ef þú görva reynir;
vakðir vá mikla,
er þú vátt bræðr mína.
Svaf ek mjök sjaldan,
síðans þeir fellu,
hét ek þér hörðu,
hefi ek þik nú minntan;
morgin mér sagðir,
man ek enn þann görva,
nú er ok aftann,
átt þú slíkt at frétta.
Maga hefir þú þinna
misst, sem þú sízt skyldir,
hausa veizt þú þeira
hafða at ölskálum,
drýgða ek þér svá drykkju,
dreyra blett ek þeira.
Tók ek þeira hjörtu,
ok á teini steikðak,
selda ek þér síðan,
sagðak, at kalfs væri:
einn þú því ollir,
ekki réttu leifa,
töggtu tíðliga,
trúðir vel jöxlum.
Barna veiztu þinna,
biðr sér fár verra;
hlut veld ek mínum,
hælumk þó ekki."
Atli kvað:
"Grimm vartu, Guðrún,
er þú gera svá máttir,
barna þinna blóði
at blanda mér drykkju;
snýtt hefir þú sifjungum,
sem þú sizt skyldir,
mér lætr þú ok sjalfum
millum ills lítit."
Guðrún kvað:
"Vili mér enn væri
at vega þik sjalfan,
fátt er fullilla
farit við gram slíkan;
drýgt þú fyrr hafðir
þat, er menn dæmi vissu-t til,
heimsku, harðræðis
í heimi þessum;
nú hefir þú enn aukit,
þat er áðan frágum;
greipt glæp stóran,
gört hefir þú þitt erfi."
Atli kvað:
"Brennd muntu á báli
ok barið grjóti áðr,
þá hefir þú árnat
þatstu æ beiðisk."
Guðrún kvað:
"Seg þér slíkar
sorgir ár morgin,
fríðra vil ek dauða
fara í ljós annat."
Sátu samtýnis,
sendusk fárhugi,
hendusk heiftyrði,
hvártki sér unði;
heift óx Hniflungi,
hugði á stórræði,
gat fyr Guðrúnu,
at hann væri grimmr Atla.
Kómu í hug henni
Högna viðfarar,
talði happ hánum,
ef hann hefnt ynni.
Veginn var þá Atli,
var þess skammt bíða,
sonr vá Högna
ok sjalf Guðrún.
Röskr tók at ræða,
rakðisk ór svefni,
kenndi brátt benja,
bands kvað hann þörf enga:
"Segið it sannasta,
hverr vá son Buðla,
emk-a ek lítt leikinn,
lífs tel ek ván enga."
Guðrún kvað:
"Dylja mun þik eigi
dóttir Grímhildar,
látumk því valda,
er líðr þína æfi,
en sumu sonr Högna,
er þik sár mæða."
Atli kvað:
"Vaðit hefir þú at vígi,
þótt væri-t skaplikt,
illt er vin véla,
þanns þér vel trúir;
beiddr fór ek heiman
at biðja þín, Guðrún.
Leyfð vartu ekkja,
létu stórráða,
varð-a ván lygi,
er vér of reyndum;
fórtu heim hingat,
fylgði oss herr manna,
allt var ítarligt
um órar ferðir.
Margs var alls sómi
manna tíginna,
naut váru ærin,
nutum af stórum,
þar var fjölð féar,
fengu til margir.
Mund galt ek mærri
meiðma fjölð þiggja,
þræla þría tigu,
þýjar sjau góðar,
sæmð var at slíku,
silfr var þó meira.
Léztu þér allt þykkja,
sem ekki væri,
meðan lönd þau lágu,
er mér leifði Buðli,
gróftu svá undir,
gerði-t hlut þiggja;
sværu léztu þína
sitja oft grátna,
fann ek í hug heilum
hjóna vætr síðan."
Guðrún kvað:
"Lýgr þú nú, Atli,
þótt ek þat lítt rekja;
heldr var ek hæg sjaldan,
hóftu þó stórum;
börðuzk ér bræðr ungir,
báruzk róg milli;
halft gekk til heljar
ór húsi þínu;
hrolldi hotvetna
þat er til hags skyldi.
Þrjú várum systkin,
þóttum óvægin,
fórum af landi,
fylgðum Sigurði,
skæva vér létum,
skipi hvert várt stýrði,
örkuðum at auðnu,
unz vér austr kómum.
Konung drápum fyrstan,
kurum land þaðra,
hersar oss á hönd gengu,
hræðslu þat vissi;
vágum ór skógi
þanns vildum syknan,
settum þann sælan,
er sér né átti-t.
Dauðr varð inn húnski,
drap þá brátt kosti,
strangt var angr ungri
ekkju nafn hljóta;
kvöl þótti kvikri
at koma í hús Atla,
átti áðr kappi,
illr var sá missir.
Komt-a-ðu af því þingi,
er vér þat frægim,
at þú sök sættir
né slekðir aðra;
vildir ávallt vægja
en vætki halda,
kyrrt of því láta,
-- -- -- -- -- --"
Atli kvað:
"Lýgr þú nú, Guðrún,
lítt mun við bætask
hluti hvárigra,
höfum öll skarðan.
Gerðu nú, Guðrún,
af gæzku þinni
okkr til ágætis,
er mik út hefja."
Guðrún kvað:
"Knörr mun ek kaupa
ok kistu steinda,
vexa vel blæju
at verja þitt líki,
hyggja á þörf hverja,
sem vit holl værim."
Nár varð þá Atli,
niðjum stríð æxti,
efndi ítrborin
allt þats réð heita;
fróð vildi Gudrún
fara sér at spilla,
urðu dvöl dægra,
dó hon í sinn annat.
Sæll er hverr síðan,
er slíkt getr fæða
jóð at afreki,
sems ól Gjúki;
lifa mun þat eftir
á landi hverju
þeira þrámæli,
hvargi er þjóð heyrir.
亨利·亚当斯·贝洛斯1923年英译,已进入公有领域;诗节编号可能与原文不同。
There are many who know how of old did men
In counsel gather; little good did they get;
In secret they plotted, it was sore for them later,
And for Gjuki's sons, whose trust they deceived.
Fate grew for the princes, to death they were given;
Ill counsel was Atli's, though keenness he had; He felled his staunch bulwark, his own sorrow fashioned,
Soon a message he sent that his kinsmen should seek him.
Wise was the woman, she fain would use wisdom,
She saw well what meant all they said in secret;
From her heart it was hid how help she might render,
The sea they should sail, while herself she should go not.
Runes did she fashion, but false Vingi made them,
The speeder of hatred, ere to give them he sought;
Then soon fared the warriors whom Atli had sent,
And to Limafjord came, to the home of the kings.
They were kindly with ale, and fires they kindled, They thought not of craft from the guests who had come;
The gifts did they take that the noble one gave them,
On the pillars they hung them, no fear did they harbor.
Forth did Kostbera, wife of Hogni, then come,
Full kindly she was, and she welcomed them both;
And glad too was Glaumvor, the wife of Gunnar,
She knew well to care for the needs of the guests.
Then Hogni they asked if more eager he were,
Full clear was the guile, if on guard they had been;
Then Gunnar made promise, if Hogni would go,
And Hogni made answer as the other counseled.
Then the famed ones brought mead, and fair was the feast, Full many were the horns, till the men had drunk deep;
..............
Then the mates made ready their beds for resting.
Wise was Kostbera, and cunning in rune-craft,
The letters would she read by the light of the fire;
But full quickly her tongue to her palate clave,
So strange did they seem that their meaning she saw not.
Full soon then his bed came Hogni to seek,
..............
The clear-souled one dreamed, and her dream she kept not,
To the warrior the wise one spake when she wakened:
"Thou wouldst go hence, Hogni, but heed my counsel,— Known to few are the runes,— and put off thy faring;
I have read now the runes that thy sister wrote,
And this time the bright one did not bid thee to come.
"Full much do I wonder, nor well can I see,
Why the woman wise so wildly hath written;
But to me it seems that the meaning beneath
Is that both shall be slain if soon ye shall go.
But one rune she missed, or else others have marred it."
Hogni spake: 13.
"All women are fearful; not so do I feel,
Ill I seek not to find till I soon must avenge it;
The king now will give us the glow-ruddy gold;
I never shall fear, though of dangers I know."
Kostbera spake: 14.
"In danger ye fare, if forth ye go thither, No welcoming friendly this time shall ye find;
For I dreamed now, Hogni, and nought will I hide,
Full evil thy faring, if rightly I fear.
"Thy bed-covering saw I in the flames burning,
And the fire burst high through the walls of my home."
Hogni spake:
"Yon garment of linen lies little of worth,
It will soon be burned, so thou sawest the bed-cover."
Kostbera spake: 16.
"A bear saw I enter, the pillars he broke,
And he brandished his claws so that craven we were;
With his mouth seized he many, and nought was our might,
And loud was the tumult, not little it was."
Hogni spake: 17.
"Now a storm is brewing, and wild it grows swiftly,
A dream of an ice-bear means a gale from the east."
Kostbera spake: 18.
"An eagle I saw flying from the end through the house,
Our fate must be bad, for with blood he sprinkled us;
..............
From the evil I fear that 'twas Atli's spirit."
Hogni spake: 19.
"They will slaughter soon, and so blood do we see,
Oft oxen it means when of eagles one dreams; True is Atli's heart, whatever thou dreamest."
Then silent they were, and nought further they said.
The high-born ones wakened, and like speech they had,
Then did Glaumvor tell how in terror she dreamed,
..............
.....Gunnar two roads they should go.
Glaumvor spake: 21.
"A gallows saw I ready, thou didst go to thy hanging,
Thy flesh serpents ate, and yet living I found thee;
..............
The gods' doom descended; now say what it boded."
******
"A sword drawn bloody from thy garments I saw,— Such a dream is hard to a husband to tell,—
A spear stood, methought, through thy body thrust,
And at head and feet the wolves were howling."
Gunnar spake: 23.
"The hounds are running, loud their barking is heard,
Oft hounds' clamor follows the flying of spears."
Glaumvor spake: 24.
"A river the length of the hall saw I run,
Full swiftly it roared, o'er the benches it swept;
O'er the feet did it break of ye brothers twain,
The water would yield not; some meaning there was."
******
"I dreamed that by night came dead women hither, Sad were their garments, and thee were they seeking;
They bade thee come swiftly forth to their benches,
And nothing, methinks, could the Norns avail thee."
Gunnar spake: 26.
"Too late is thy speaking, for so is it settled;
From the faring I turn not, the going is fixed,
Though likely it is that our lives shall be short."
Then bright shone the morning, the men all were ready,
They said, and yet each would the other hold back;
Five were the warriors, and their followers all
But twice as many,— their minds knew not wisdom.
Snævar and Solar, they were sons of Hogni,
Orkning was he called who came with the others, Blithe was the shield-tree, the brother of Kostbera;
The fair-decked ones followed, till the fjord divided them,
Full hard did they plead, but the others would hear not.
Then did Glaumvor speak forth, the wife of Gunnar,
To Vingi she said that which wise to her seemed:
"I know not if well thou requitest our welcome,
Full ill was thy coming if evil shall follow."
Then did Vingi swear, and full glib was his speech,
..............
"May giants now take me if lies I have told ye,
And the gallows if hostile thought did I have."
Then did Bera speak forth, and fair was her thought, ..............
"May ye sail now happy, and victory have,
To fare as I bid ye, may nought your way bar."
Then Hogni made answer,— dear held he his kin,—
"Take courage, ye wise ones, whatsoever may come;
Though many may speak, yet is evil oft mighty,
And words avail little to lead one homeward."
They tenderly looked till each turned on his way,
Then with changing fate were their farings divided.
Full stoutly they rowed, and the keel clove asunder,
Their backs strained at the oars, and their strength was fierce; The oar-loops were burst, the thole-pins were broken,
Nor the ship made they fast ere from her they fared.
Not long was it after— the end must I tell—
That the home they beheld that Buthli once had;
Loud the gates resounded when Hogni smote them;
Vingi spake then a word that were better unsaid:
"Go ye far from the house, for false is its entrance,
Soon shall I burn you, ye are swiftly smitten;
I bade ye come fairly, but falseness was under,
Now bide ye afar while your gallows I fashion."
Then Hogni made answer, his heart yielded little, And nought did he fear that his fate held in store:
"Seek not to affright us, thou shalt seldom succeed;
If thy words are more, then the worse grows thy fate."
Then Vingi did they smite, and they sent him to hell,
With their axes they clove him while the death-rattle came.
Atli summoned his men, in mail-coats they hastened,
All ready they came, and between was the courtyard.
******
Then came they to words, and full wrathful they were: "Long since did we plan how soon we might slay you."
Hogni spake: 41.
"Little it matters if long ye have planned it;
For unarmed do ye wait, and one have we felled,
We smote him to hell, of your host was he once."
Then wild was their anger when all heard his words;
Their fingers were swift on their bowstrings to seize,
Full sharply they shot, by their shields were they guarded.
In the house came the word how the heroes without Fought in front of the hall; they heard a thrall tell it;
Grim then was Guthrun, the grief when she heard,
With necklaces fair, and she flung them all from her,
(The silver she hurled so the rings burst asunder.)
Then out did she go, she flung open the doors,
All fearless she went, and the guests did she welcome;
To the Niflungs she went— her last greeting it was,—
In her speech truth was clear, and much would she speak.
"For your safety I sought that at home ye should stay;
None escapes his fate, so ye hither must fare."
Full wisely she spake, if yet peace they might win, But to nought would they hearken, and "No" said they all.
Then the high-born one saw that hard was their battle,
In fierceness of heart she flung off her mantle;
Her naked sword grasped she her kin's lives to guard,
Not gentle her hands in the hewing of battle.
Then the daughter of Gjuki two warriors smote down,
Atli's brother she slew, and forth then they bore him;
(So fiercely she fought that his feet she clove off;)
Another she smote so that never he stood,
To hell did she send him,— her hands trembled never.
Full wide was the fame of the battle they fought,
'Twas the greatest of deeds of the sons of Gjuki;
Men say that the Niflungs, while themselves they were living,
With their swords fought mightily, mail-coats they sundered,
And helms did they hew, as their hearts were fearless.
All the morning they fought until midday shone,
(All the dusk as well and the dawning of day,)
When the battle was ended, the field flowed with blood;
Ere they fell, eighteen of their foemen were slain,
By the two sons of Bera and her brother as well.
Then the warrior spake, and wild was his anger:
"This is evil to see, and thy doing is all; Once we were thirty, we thanes keen for battle,
Now eleven are left, and great is our lack.
"There were five of us brothers when Buthli we lost,
Now Hel has the half, and two smitten lie here;
A great kinship had I,— the truth may I hide not,—
From a wife bringing slaughter small joy could I win.
We lay seldom together since to me thou wast given,
Now my kin all are gone, of my gold am I robbed;
Nay, and worst, thou didst send my sister to hell."
Guthrun spake: 53.
"Hear me now, Atli! the first evil was thine;
My mother didst thou take, and for gold didst murder her,
My sister's daughter thou didst starve in a prison.
A jest does it seem that thy sorrow thou tellest,
And good do I find it that grief to thee comes."
Atli spake: 54.
"Go now, ye warriors, and make greater the grief
Of the woman so fair, for fain would I see it;
So fierce be thy warring that Guthrun shall weep,
I would gladly behold her happiness lost.
"Seize ye now Hogni, and with knives shall ye hew him,
His heart shall ye cut out, this haste ye to do;
And grim-hearted Gunnar shall ye bind on the gallows, Swift shall ye do it, to serpents now cast him."
Hogni spake: 56.
"Do now as thou wilt, for glad I await it,
Brave shalt thou find me, I have faced worse before;
We held thee at bay while whole we were fighting,
Now with wounds are we spent, so thy will canst thou work."
Then did Beiti speak, he was Atli's steward:
"Let us seize now Hjalli, and Hogni spare we!
Let us fell the sluggard, he is fit for death,
He has lived too long, and lazy men call him."
Afraid was the pot-watcher, he fled here and yon,
And crazed with his terror he climbed in the corners: "Ill for me is this fighting, if I pay for your fierceness,
And sad is the day to die leaving my swine
And all the fair victuals that of old did I have."
They seized Buthli's cook, and they came with the knife,
The frightened thrall howled ere the edge did he feel;
He was willing, he cried, to dung well the courtyard,
Do the basest of work, if spare him they would;
Full happy were Hjalli if his life he might have.
Then fain was Hogni— there are few would do thus—
To beg for the slave that safe hence he should go;
"I would find it far better this knife-play to feel,
Why must we all hark to this howling longer?"
Then the brave one they seized; to the warriors bold
No chance was there left to delay his fate longer;
Loud did Hogni laugh, all the sons of day heard him, So valiant he was that well he could suffer.
******
A harp Gunnar seized, with his toes he smote it;
So well did he strike that the women all wept,
And the men, when clear they heard it, lamented;
Full noble was his song, the rafters burst asunder.
Then the heroes died ere the day was yet come;
Their fame did they leave ever lofty to live.
..............
Full mighty seemed Atli as o'er them he stood,
The wise one he blamed, and his words reproached her:
"It is morning, Guthrun; now thy dear ones dost miss,
But the blame is part thine that thus it has chanced."
Guthrun spake: 65.
"Thou art joyous, Atli, for of evil thou tellest,
But sorrow is thine if thou mightest all see;
Thy heritage heavy here can I tell thee,
Sorrow never thou losest unless I shall die."
Atli spake: 66.
"Not free of guilt am I; a way shall I find
That is better by far,— oft the fairest we shunned;—
With slaves I console thee, with gems fair to see,
And with silver snow-white, as thyself thou shalt choose."
Guthrun spake: 67.
"No hope shall this give thee, thy gifts I shall take not,
Requital I spurned when my sorrows were smaller;
Once grim did I seem, but now greater my grimness,
There was nought seemed too hard while Hogni was living.
"Our childhood did we have in a single house,
We played many a game, in the grove did we grow;
Then did Grimhild give us gold and necklaces;
Thou shalt ne'er make amends for my brother's murder,
Nor ever shalt win me to think it was well.
"But the fierceness of men rules the fate of women,
The tree-top bows low if bereft of its leaves,
The tree bends over if the roots are cleft under it;
Now mayest thou, Atli, o'er all things here rule."
Full heedless the warrior was that he trusted her,
So clear was her guile if on guard he had been;
But crafty was Guthrun, with cunning she spake,
Her glance she made pleasant, with two shields she played.
The beer then she brought for her brothers' death-feast,
And a feast Atli made for his followers dead;
No more did they speak, the mead was made ready,
Soon the men were gathered with mighty uproar.
Thus bitterly planned she, and Buthli's race threatened,
And terrible vengeance on her husband would take;
The little ones called she, on a block she laid them;
Afraid were the proud ones, but their tears did not fall;
To their mother's arms went they, and asked what she would.
Guthrun spake: 73.
"Nay, ask me no more! You both shall I murder, For long have I wished your lives to steal from you."
The boys spake:
"Slay thy boys as thou wilt, for no one may bar it,
Short the angry one's peace if all thou shalt do."
Then the grim one slew both of the brothers young,
Full hard was her deed when their heads she smote off;
Fain was Atli to know whither now they were gone,
The boys from their sport, for nowhere he spied them.
Guthrun spake: 75.
"My fate shall I seek, all to Atli saying,
The daughter of Grimhild the deed from thee hides not;
No joy thou hast, Atli, if all thou shalt hear,
Great sorrow didst wake when my brothers thou slewest.
"I have seldom slept since the hour they were slain,
Baleful were my threats, now I bid thee recall them;
Thou didst say it was morning,— too well I remember,—
Now is evening come, and this question thou askest.
"Now both of thy sons thou hast lost...
....... as thou never shouldst do;
The skulls of thy boys thou as beer-cups didst have,
And the draught that I made thee was mixed with their blood.
"I cut out their hearts, on a spit I cooked them,
I came to thee with them, and calf's flesh I called them;
Alone didst thou eat them, nor any didst leave. Thou didst greedily bite, and thy teeth were busy.
"Of thy sons now thou knowest; few suffer more sorrow;
My guilt have I told, fame it never shall give me."
Atli spake: 80.
"Grim wast thou, Guthrun, in so grievous a deed,
My draught with the blood of thy boys to mingle;
Thou hast slain thine own kin, most ill it beseemed thee,
And little for me twixt my sorrows thou leavest."
Guthrun spake: 81.
"Still more would I seek to slay thee thyself,
Enough ill comes seldom to such as thou art;
Thou didst folly of old, such that no one shall find In the whole world of men a match for such madness.
Now this that of late we learned hast thou added,
Great evil hast grasped, and thine own death-feast made."
Atli spake: 82.
"With fire shall they burn thee, and first shall they stone thee,
So then hast thou earned what thou ever hast sought for."
Guthrun spake:
"Such woes for thyself shalt thou say in the morning,
From a finer death I to another light fare."
Together they sat and full grim were their thoughts,
Unfriendly their words, and no joy either found;
In Hniflung grew hatred, great plans did he have,
To Guthrun his anger against Atli was told.
To her heart came ever the fate of Hogni,
She told him 'twere well if he vengeance should win;
So was Atli slain,— 'twas not slow to await,—
Hogni's son slew him, and Guthrun herself.
Then the warrior spake, as from slumber he wakened,
Soon he knew for his wounds would the bandage do nought:
"Now the truth shalt thou say: who has slain Buthli's son?
Full sore am I smitten, nor hope can I see."
Guthrun spake: 86.
"Ne'er her deed from thee hides the daughter of Grimhild, I own to the guilt that is ending thy life,
And the son of Hogni; 'tis so thy wounds bleed."
Atli spake:
"To murder hast thou fared, though foul it must seem;
Ill thy friend to betray who trusted thee well.
"Not glad went I hence thy hand to seek, Guthrun,
In thy widowhood famed, but haughty men found thee;
My belief did not lie, as now we have learned;
I brought thee home hither, and a host of men with us.
"Most noble was all when of old we journeyed,
Great honor did we have of heroes full worthy;
Of cattle had we plenty, and greatly we prospered,
Mighty was our wealth, and many received it.
"To the famed one as bride-gift I gave jewels fair, I gave thirty slaves, and handmaidens seven;
There was honor in such gifts, yet the silver was greater.
"But all to thee was as if nought it were worth,
While the land lay before thee that Buthli had left me;
Thou in secret didst work so the treasure I won not;
My mother full oft to sit weeping didst make,
No wedded joy found I in fullness of heart."
Guthrun spake: 91.
"Thou liest now, Atli, though little I heed it; If I seldom was kindly, full cruel wast thou;
Ye brothers fought young, quarrels brought you to battle,
And half went to hell of the sons of thy house,
And all was destroyed that should e'er have done good.
"My two brothers and I were bold in our thoughts,
From the land we went forth, with Sigurth we fared;
Full swiftly we sailed, each one steering his ship,
So our fate sought we e'er till we came to the East.
"First the king did we slay, and the land we seized, The princes did us service, for such was their fear;
From the forest we called them we fain would have guiltless,
And rich made we many who of all were bereft.
"Slain was the Hun-king, soon happiness vanished,
In her grief the widow so young sat weeping;
Yet worse seemed the sorrow to seek Atli's house,
A hero was my husband, and hard was his loss.
"From the Thing thou camst never, for thus have we heard,
Having won in thy quarrels, or warriors smitten;
Full yielding thou wast, never firm was thy will,
In silence didst suffer, ........"
Atli spake: 96.
"Thou liest now, Guthrun, but little of good Will it bring to either, for all have we lost;
But, Guthrun, yet once be thou kindly of will,
For the honor of both, when forth I am borne."
Guthrun spake: 97.
"A ship will I buy, and a bright-hued coffin,
I will wax well the shroud to wind round thy body,
For all will I care as if dear were we ever."
Then did Atli die, and his heirs' grief doubled;
The high-born one did as to him she had promised;
Then sought Guthrun the wise to go to her death,
But for days did she wait, and 'twas long ere she died.
Full happy shall he be who such offspring has,
Or children so gallant, as Gjuki begot;
Forever shall live, and in lands far and wide,
Their valor heroic wherever men hear it.
本简体中文译文由 AI 根据古诺尔斯语原文翻译,并参考英文译文。
世人听闻过那场惨祸,
昔日那些勇士
曾聚首商议,
那聚会使极少的人得益;
他们暗中定下计谋,
后来却自招苦难,
吉尤基的儿子们也同遭厄运,
他们受骗,仍一心信赖。
命运向诸王逼近,
——命定赴死,无从逃脱——
阿特利谋划失当,
尽管他颇有心计;
他砍倒了强大的支柱,
使自己深受其害,
匆忙遣人传信,
请妻子的兄弟速来。
女主人聪慧,
她用心思量;
她听出了话中深意,
知道他们暗地说些什么;
智者此时也犯了难,
她想出手相救,
他们须乘船渡海,
她自己却无法前去。
她开始刻写卢恩符文,
温吉却将符文篡改,
——他急于促成灾祸——
然后才交到对方手中;
随后便动身上路的,
是阿特利的使者,
他们穿过利马峡湾,
来到勇士们的居处。
众人欢饮啤酒,
又把炉火燃起,
对于来客,
全然不疑有诈;
他们接下礼物,
那是美丽女子送来的,
把它们挂在柱上,
并不觉得有何要紧。
科斯特贝拉这时走来,
她是霍格尼的妻子,
这女子殷勤周到,
向两位来客致意;
格劳姆沃尔也满心欢喜,
她是贡纳尔的妻子,
这明智女子毫不怠慢,
张罗宾客所需。
他们邀霍格尼前往家中,
想看他是否更愿成行;
那骗局本来显而易见,
只要他们留心防备;
贡纳尔便应允前往,
只要霍格尼愿意,
霍格尼并未反对
另一人作出的决定。
女子们奉上蜜酒,
各样饮食十分丰盛;
许多酒角传来递去,
直到众人觉得已经喝足。
夫妻俩铺好床铺,
务求睡得舒适;
科斯特贝拉素有智慧,
懂得辨识卢恩符文,
她借着明亮的炉火,
逐一解读那些字迹;
她不得不将舌头
抵住上下牙床,
符文竟被改得如此错乱,
难以辨明其中含义。
随后她与霍格尼
一同上床就寝;
这位贵妇做了梦,
她丝毫没有隐瞒,
聪慧的她一醒来,
就对丈夫说道:
“霍格尼,你正准备离家,
请仔细想想这些计谋;
能看透一切的人很少,
你改日再去吧;
我已为你读懂符文,
那是你妹妹所刻,
这一次,那美丽女子
并没有邀你前去。
有一件事最令我惊讶,
我至今仍想不明白,
那聪慧女子遭逢了什么,
竟会把符文刻得错乱;
因为其中所指,
仿佛暗藏着
你们两人的死讯,
倘若你们匆匆前去;
是她少刻了一个字,
还是旁人动了手脚。”
霍格尼说:
“女人个个心怀疑惧,
我却不曾如此;
我无意寻究恶事,
除非我们必须报偿;
君王定会把火焰般赤红的
黄金赠给我们;
我从来不曾畏惧,
哪怕听闻凶险。”
科斯特贝拉说:
“你们若执意去那里,
脚下的路必定凶险;
这一次你们到来,
不会受到亲切款待;
霍格尼,我做了梦,
我不向你隐瞒;
你们将遭遇厄运,
除非我的恐惧落了空。
我梦见你的床罩
在烈火中燃烧,
高高的火焰迸发,
穿透我的房屋。”
霍格尼说:
“这里放着些亚麻衣物,
你一向不大照管,
它们不久就会烧掉,
那就是你梦见的床罩。”
科斯特贝拉说:
“我梦见一头熊闯进这里,
把屋中的梁柱撞断,
它挥舞着熊掌,
吓得我们惊恐万分;
它的大嘴攫住我们许多人,
我们竟无力抵抗;
它闹出的响动,
也着实不小。”
霍格尼说:
“那是风势将起,
很快就会变得猛烈;
你梦见了一头白熊,
便会有风暴从东方吹来。”
科斯特贝拉说:
“我梦见一只鹰飞进这里,
纵贯整座厅堂,
这必给我们招来长久的祸患,
它把鲜血洒遍我们全身;
从它的凶暴看来,
我以为那是阿特利的化身。”
霍格尼说:
“我们很快就要宰牲,
到时便会看见血红;
梦见鹰,
往往预示着牛;
阿特利心地坦诚,
无论你梦见什么。”
他们就此作罢,
这番谈话遂告结束。
出身高贵的夫妻醒来,
这里也发生了同样的事;
格劳姆沃尔说起此事,
觉得梦中藏有祸患,
—— —— ——贡纳尔
两人将各走一条路。
格劳姆沃尔说:
“我梦见为你备好了绞架,
你走去受绞刑,
蛇群啃食着你,
我却发现你仍活着,
诸神的末日降临;
你来解说,这究竟意味着什么。”
贡纳尔说:
…………………
格劳姆沃尔说:
“我梦见一柄血淋淋的剑,
从你的衬衣里抽出,
——向亲爱的丈夫讲述
这样的梦,实在痛苦——
我梦见一杆长矛
穿透了你的腰身,
群狼在矛的两端
哀声嗥叫。”
贡纳尔说:
“那是猎犬奔跑,
争相大声吠叫;
狗群的喧声,
常常预示着长矛飞射。”
格劳姆沃尔说:
“我梦见一条河涌进这里,
纵贯整座厅堂,
狂怒地咆哮,
奔腾着漫过长凳,
冲断了你们的双腿,
你们这两兄弟的腿;
洪水丝毫不肯退让,
这必定预示着什么。”
贡纳尔说:
…………………
格劳姆沃尔说:
“我梦见死去的女人
夜里来到这里,
衣着破败不整,
想要选中你,
催促你赶快
去坐她们的长凳;
我说,守护你的女神
已经失去了力量。”
贡纳尔说:
“现在说这些已经太迟,
事情已经定下;
我仍不会取消行程,
既然已经打算动身;
种种迹象都很相像,
我们恐怕来日无多。”
他们看见天色已明,
都说已经准备妥当,
一齐起身,
女人们仍在劝阻;
五个人结伴出发,
家臣原本还可以
再多出一半,
此事考虑得实在不周。
斯奈瓦尔和索拉尔,
他们是霍格尼的儿子,
还有一个名叫奥尔克宁,
也随他们同行;
这位持盾勇士心情欢快,
他是霍格尼妻子的兄弟。
盛装的女子一路相送,
直到峡湾将他们分开;
美丽的她们始终劝阻,
男人们却始终不肯听从。
格劳姆沃尔开口说话,
她是贡纳尔的妻子,
她对温吉说出
自己认为应当说的话:
“我不知道你们是否会
如我们所愿地回报;
倘若因此生出什么祸事,
客人的到来便是一桩罪恶。”
温吉于是起誓,
丝毫没有顾惜自己:
“若他向你们说了谎,
愿巨人将他攫去;
若他存心破坏和约,
愿绞架将他整个吊起。”
贝拉开口说道,
心中满怀温情:
“愿你们一路平安航行,
并赢得胜利;
愿事情如我先前所说,
谁也无法使祝愿落空。”
霍格尼答道,
一心愿亲人安好:
“聪慧的女子们,且宽慰自己,
无论事情将会如何;
许多人都这样说,
却往往大错特错,
一个人离家时怎样受人送行,
往往无关紧要。”
随后他们仍彼此凝望,
直到身影消失不见;
我想,命运在那时作了安排,
他们的道路就此分开。
勇士们奋力划桨,
几乎把半条船的龙骨撕裂,
他们仰身猛拉船桨,
使出愈发狂烈的力气,
桨索挣断,
桨栓折裂,
他们离船上岸时,
连船也没有系牢。
再往前没走多远,
——我要讲述事情的结局——
他们看见一座宅邸,
那是布德利从前所有;
霍格尼用力推门,
大门发出刺耳的响声。
温吉这时说出
本不该说的话:
“离这宅子远些,
——走近便会中计,
我很快就要把你们烧死,
你们转眼就会遭到砍杀;
我用好话邀你们前来,
底下却藏着诡计——
要不就站在远处等候,
待我给你们砍好绞架。”
霍格尼回话,
丝毫不肯退让,
对于眼前的考验,
他全无畏惧:
“休想吓唬我们,
这话你最好少说;
倘若你再多嘴,
只会使自己受害更深。”
他们将温吉推倒,
把他打入死地,
一斧斧劈下,
直到他喉中只剩最后的喘息。
阿特利和部下聚拢,
纷纷穿上锁甲,
全副武装走了出来,
两方隔着庭院;
他们怒气冲冲,
一齐恶言相向:
“我们早已打定主意,
要取走你们的性命。”
“这可不大像话,
若你们早有预谋,
如今却还没准备妥当;
我们已经放倒了一个,
把他打入了死地,
那人正是你们的同伙。”
他们听见这话,
顿时勃然大怒,
手指迅速动作,
搭上弓弦,
凌厉地射出箭矢,
又用盾牌护住身体。
消息这时传入厅内,
说起外面的战况,
那些勇士在厅前厮杀,
众人听见奴隶如此禀报。
古德伦听见这惨事,
顿时奋然而起,
她颈上缀满项链,
便将它们一把全扯下来,
用力掷出银饰,
使那些环圈迸裂四散。
随后她走出厅堂,
猛地推开大门,
她毫无惧色地走去,
迎接到来的亲人,
转身走向尼伯龙根兄弟,
那是最后一次相迎;
她的话句句属实,
她又说了许多:
“我曾设法保护你们,
劝你们留在家中;
无人能抗拒命运,
你们终究还是来到这里。”
她明智地劝说,
看能否使双方和解;
他们却全不理会,
人人都说不肯。
高贵的女子见他们
正在苦战,
便决心奋勇搏杀,
猛地甩去披风;
她握住出鞘的利剑,
守护亲人的性命,
她双手挥向何处,
何处便遭猛烈的砍杀。
吉尤基的女儿
使两名勇士倒下,
她砍倒阿特利的兄弟,
那人随后只能被抬走;
她如此奋力厮杀,
一剑砍掉了他的脚。
她又砍倒另一人,
使他再也无法起身,
她送他进了冥府,
双手却毫不颤抖。
他们在那里展开恶战,
这场战斗传为盛谈;
吉尤基的儿女所做的事,
胜过了其余一切壮举;
人们说尼伯龙根兄弟
只要自己一息尚存,
便挥剑奋战,
劈裂敌人的锁甲,
奋力砍碎头盔,
只要勇气仍能支撑。
他们鏖战了大半个上午,
直到正午过去,
打过了整个黎明,
又打过白昼的开端;
战斗早已惨烈至极,
鲜血漫过原野,
十八人先已倒下,
敌人才占了上风。
贝拉的两个儿子,
还有她的兄弟。
那勇武之人开口,
尽管他满怀怒气:
“眼前的景象惨不忍睹,
全都要归罪于你们;
我们原有三十人,
个个是善战的勇士,
如今只剩十一人活着,
其余都已耗尽。
布德利去世时,
我们兄弟共有五人;
如今赫尔已有了一半,
又有两个被砍倒在地。
我结下了这门显贵的姻亲,
这件事我无法隐瞒,
妻子却招来灾祸,
我从中得不到半点好处;
自从你来到我手中,
我们便很少有安宁,
我与亲人隔绝,
钱财也常遭骗取,
你们又把妹妹送进冥府,
这件事最令我痛恨。”
古德伦说:
“阿特利,你还记得吧,
你从前也做过这等事:
你抓走了我的母亲,
为夺珍宝将她杀死;
你把聪慧的表亲
饿死在洞穴里。
如今你细数自己的悲伤,
在我看来真是可笑;
你遭逢厄运,
我为此感谢诸神。”
阿特利说:
“诸位雅尔,我命你们
再添深重的悲伤,
让那位高贵的女子承受,
我就愿看见这景象;
尽力施展你们的手段,
使古德伦哭泣,
但愿我能亲眼看见,
她再也无法自得。”
抓住霍格尼,
用小刀剖开他的胸膛,
把他的心挖出来,
你们须做好准备;
把心性刚烈的贡纳尔
缚在绞架上,
使出这般手段,
把他献给群蛇。”
霍格尼说:
“尽管随你的心愿去做,
我会欢欢喜喜地等候;
你会发现我勇敢无畏,
我从前经历过更险的境地。
我们还未受伤时,
曾把你们击退;
如今我们伤势如此沉重,
你便能任意摆布。”
贝蒂开口说话,
他是阿特利的管家:
“我们抓来希亚利,
把霍格尼放过;
只做一半的活计,
岂不更为巧妙?他命该如此,
也活不了多久,
人们总会叫他懒汉。”
那看锅的人吓坏了,
再也待不住原地,
哭哭啼啼,
爬上了一根根椽梁;
他说这场厮杀害苦了他,
竟要他偿付苦难的代价;
他说自己死的日子何等凄惨,
竟要离开他的猪群,
离开从前享用的
种种美食。
他们抓住布德利的厨子,
向他拔出小刀;
那卑贱的奴隶还没碰到刀尖,
就已经放声号叫。
他说自己有工夫
给园圃好好施肥,
肯干最卑贱的活,
只要他们饶过他;
希亚利说只要保住性命,
他便心满意足。
霍格尼动了这个念头,
——肯这样做的人寥寥无几——
替那奴隶求情,
好让他逃过一劫:
“在我看来,让我来受
这场刀戏,倒更容易。
我们何苦还要在这里
听他这般尖叫?”
他们抓住了那位豪杰,
此时再也无从
替这勇敢的战士
拖延行刑。
霍格尼放声大笑,
白昼之子们都听见了;
他如此善于争雄,
也如此善于忍受酷刑。
贡纳尔拿起竖琴,
用脚趾拨动琴弦;
他弹得如此动人,
女子们都流下泪来,
那些听得最真切的男子
也呜咽不止;
他以更雄壮的琴声诉说心意,
屋椽也为之迸裂。
两位高贵的英雄死去了,
那时天色尚早;
他们临终仍让
自己的绝艺长存。
阿特利自觉威风凛凛,
跨过了他们两人的尸身;
他向那聪慧的女子报说噩耗,
又存心责备她:
“古德伦,如今已是早晨,
你失去了忠于你的人;
事情落到这般田地,
你自己也有几分责任。”
古德伦说:
“阿特利,你心中欢喜,
四处宣扬你的杀戮;
待你尝遍这一切,
你就会后悔。
我可以告诉你,
此事将留下怎样的后果:
除非我也死去,
灾祸绝不会离开你。”
阿特利说:
“这话我不能认同,
我另有一个办法,
要容易得多,
——我们常常舍弃良策——
我会用奴仆抚慰你,
用珍贵的宝物,
用雪白的银子,
一切听凭你自己挑选。”
古德伦说:
“这事毫无指望,
我决意拒绝;
从前怨恨尚浅,
我便断绝了和解。
人们从前就说我凶悍,
如今还要更甚;
霍格尼活着的时候,
任何事我都无所畏惧。
我们在同一座屋中
一同长大,
玩过许多游戏,
在林间渐渐成人;
格里姆希尔德把黄金和项链
赐给我们。
你杀害我兄弟的血债,
永远也偿还不了,
无论你做些什么,
都不能使我欢喜。
男人的强权
摧折女人的福分;
枝条一旦凋尽,
树冠便低垂下来;
根须若被砍断,
树木便开始倾倒;
阿特利,如今唯有你
能掌管这里的一切。”
君王竟信了这话,
实在太过轻率;
他若留心自保,
本可看清其中的欺诈。
古德伦此时十分狡黠,
善于说出违心的话;
她装出轻松的模样,
同时摆弄着两面盾牌。
她筹办酒宴,
祭奠自己的兄弟;
阿特利也说要同样
祭奠他死去的部下。
这事就此议定,
酒宴也已备妥;
这一场聚会
喧闹得异乎寻常。
那心志高傲的女子冷酷无情,
要使布德利的宗族受难;
她决意向自己的丈夫
施以惨烈的报复。
她把幼儿哄来,
让他们伏在木墩上;
两个刚强的孩子害怕了,
却没有哭泣,
他们扑进母亲怀里,
问她要把他们怎样。
古德伦说:
“不必再问了,
我打算杀掉你们两个;
我早就想
让你们免受衰老。”
男孩们说:
“随你的意,把孩子献祭吧,
没有人会阻止你;
你若真把事情做尽,
怒气也只会平息片刻。”
那争强而聪慧的女子
断送了兄弟俩的童年;
她毫不留情,
割断了两人的喉咙。
阿特利又问,
他的两个孩子
到哪里玩耍去了,
因为他四处不见他们。
古德伦说:
“我决意走得更远,
把事情告诉阿特利;
格里姆希尔德的女儿,
不会向你隐瞒。
阿特利,你若尽知实情,
决不会有半分欢喜;
你杀死我的兄弟时,
便唤醒了巨大的灾殃。
自从他们倒下,
我便极少安睡;
我曾向你许下严酷的誓言,
如今已让你记起。
你对我说过早晨,
我至今记得清清楚楚;
如今已是傍晚,
你也该听到同样的消息。
你失去了自己的儿子,
那是你最不该失去的;
你要知道,他们的头骨
已经做成了啤酒杯。
我就这样为你添酒,
把他们的鲜血掺入其中。
我取出他们的心,
穿在铁扦上烤熟,
随后递给你,
说那是小牛的心。
你独自把它们吃尽,
一点也不肯留下;
你殷勤地嚼着,
全然信赖自己的臼齿。
如今你知道孩子们的下落,
少有人会祈求更坏的遭遇;
我承认自己所做的一切,
却并不以此夸耀。”
阿特利说:
“古德伦,你真是残忍,
竟能做出这种事情,
把自己孩子的鲜血
掺进我的酒里!
你毁掉了自己的亲人,
这是你最不该做的;
你也不给我自己
留下半点喘息的余地。”
古德伦说:
“我还想
亲手杀死你;
对你这样的君王,
怎样惩治都难说过分。
你从前做出的事,
其中的愚蠢和残暴,
人们在这世上
从未见过先例。
如今你又添上
我们方才听闻的恶行;
你犯下了滔天大罪,
已经办好了自己的丧宴。”
阿特利说:
“人们会把你焚在柴堆上,
此前还要用石头砸你;
那时你便得到了
你一直渴求的东西。”
古德伦说:
“这种悲惨的命运,
你留到明早说给自己听吧;
我愿以更安宁的死法
前往另一个世界。”
两人坐在一起,
彼此投去恶意,
互相抛掷怨毒的言辞,
谁也不得安宁。
赫尼夫隆心中的仇恨日益增长,
盘算着重大的行动;
他向古德伦说起,
自己对阿特利怀有深仇。
她想起了
霍格尼的遭遇;
她对他说,若能报仇,
便是他的幸事。
阿特利于是遭到刺杀,
没有等候多久;
下手的是霍格尼的儿子,
还有古德伦本人。
那勇士从睡梦中惊醒,
开口说话;
他很快察觉了伤口,
说已无须包扎:
“你们如实告诉我,
是谁杀害了布德利之子?
我受的伤可不轻,
自知已无生望。”
古德伦说:
“格里姆希尔德的女儿
不会向你隐瞒;
我承认是我
使你的生命走向尽头,
霍格尼的儿子也有一份,
才使这些伤口折磨着你。”
阿特利说:
“你竟走到了杀人这一步,
尽管此举全无道理;
欺骗全心信赖你的伴侣,
实在是桩恶行。
古德伦,我受人劝请,
才离家前去向你求婚。
你当时是个备受称誉的寡妇,
人们都说你志气高远;
后来我们亲身领教,
这番预期果然不假。
你来到这里的家中,
一大队人马与我们同行;
我们那一程,
一切都十分盛大。
众多高贵的人物
使种种排场格外荣耀;
牛群数量充足,
我们尽享丰盛,
财物多得不可胜数,
许多人都分得赏赐。
我向声名卓著的新娘
付了聘礼,任她收取众多珍宝,
三十名男奴,
七名上好的女奴;
这些已是体面的馈赠,
银子却还要更多。
可你看待这一切,
仿佛全都毫无价值,
只要布德利留给我的
那些土地还在;
你暗中挖我的根基,
不让我得到应有的一份。
你常使自己的婆母
独坐流泪;
此后在婚姻之中,
我再未感到丝毫真心。”
古德伦说:
“阿特利,你如今说谎了,
尽管我不愿多作追究;
纵使我少有温柔,
你却做得更为过分。
你们兄弟年轻时便相互争斗,
彼此挑起纷争;
你家有一半的人
去了赫尔那里;
本该带来福祉的一切,
都遭到了摧残。
我们兄妹三人,
都被认为刚强不屈;
我们离开故土,
追随西格尔德。
我们扬帆疾驶,
各自掌着自己的船,
一路追寻好运,
直至来到东方。
我们先杀死了一位国王,
选取了那里的土地;
各地领主都向我们归顺,
他们深知畏惧。
我们把有意赦免的人
从林中召回,
又使一无所有的人
过上富足的生活。
那位粪便族的英雄死去了,
幸福随即消散;
年纪轻轻便被称作寡妇,
这悲痛何等深重。
活着走进阿特利的家门,
在我看来便是酷刑;
我从前嫁的是位英雄,
失去他实在痛苦。
我们从未听闻,
你从哪一次议会归来时,
曾平息一场诉争,
或止息另一场纷扰;
你总是退让,
什么也守不住,
只把事情悄悄搁下,
—— —— —— —— —— ——”
阿特利说:
“古德伦,你如今说谎了,
这对我们双方的处境
都不会有多少助益,
我们全都遭受了损失。
古德伦,如今请你
发一份善心,
待我被抬出去时,
为我们两人保全体面。”
古德伦说:
“我会买来一条船,
再买一口彩绘的棺木,
把裹尸布仔细浸蜡,
用来包裹你的遗体;
我会照料一切所需,
仿佛我们彼此亲爱。”
阿特利于是成了死尸,
亲族的悲痛愈加深重;
那出身高贵的女子
履行了自己许下的一切。
睿智的古德伦想要
前去结束自己的生命;
然而时日拖延,
她到后来才死去。
此后无论是谁,
能养育出这样的
英勇儿女,
如吉尤基所生的孩子,便是有福之人。
他们坚毅的话语
将永远流传,
传遍每一片土地,
传到各族听闻之处。