Frumheimild: „Völuspá“

Hljóðs bið ek allar
helgar kindir,
meiri ok minni
mögu Heimdallar;
viltu at ek, Valföðr,
vel fyr telja
forn spjöll fira,
þau er fremst of man.

Ek man jötna
ár of borna,
þá er forðum mik
fædda höfðu;
níu man ek heima,
níu íviðjur,
mjötvið mæran
fyr mold neðan.

Ár var alda,
þat er ekki var,
var-a sandr né sær
né svalar unnir;
jörð fannsk æva
né upphiminn,
gap var ginnunga
en gras hvergi.

Áðr Burs synir
bjöðum of yppðu,
þeir er Miðgarð
mæran skópu;
sól skein sunnan
á salar steina,
þá var grund gróin
grænum lauki.

Sól varp sunnan,
sinni mána,
hendi inni hægri
um himinjöður;
sól þat né vissi,
hvar hon sali átti,
máni þat né vissi,
hvat hann megins átti,
stjörnur þat né vissu
hvar þær staði áttu.

Þá gengu regin öll
á rökstóla,
ginnheilög goð,
ok um þat gættusk;
nótt ok niðjum
nöfn of gáfu,
morgin hétu
ok miðjan dag,
undorn ok aftan,
árum at telja.

Hittusk æsir
á Iðavelli,
þeir er hörg ok hof
hátimbruðu;
afla lögðu,
auð smíðuðu,
tangir skópu
ok tól gerðu.

Tefldu í túni,
teitir váru,
var þeim vettergis
vant ór gulli,
uns þrjár kvámu
þursa meyjar
ámáttkar mjök
ór Jötunheimum.

Þá gengu regin öll
á rökstóla,
ginnheilög goð,
ok um þat gættusk,
hverir skyldi dverga
dróttir skepja
ór Brimis blóði
ok ór Bláins leggjum.

Þar var Móðsognir
mæztr of orðinn
dverga allra,
en Durinn annarr;
þeir mannlíkun
mörg of gerðu
dvergar í jörðu,
sem Durinn sagði.

Nýi, Niði,
Norðri, Suðri,
Austri, Vestri,
Alþjófr, Dvalinn,
Nár ok Náinn
Nípingr, Dáinn
Bívurr, Bávurr,
Bömburr, Nóri,
Ánn ok Ánarr,
Óinn, Mjöðvitnir.

Veggr ok Gandalfr,
Vindalfr, Þorinn,
Þrár ok Þráinn,
Þekkr, Litr ok Vitr,
Nýr ok Nýráðr,
nú hefi ek dverga,
Reginn ok Ráðsviðr,
rétt of talða.

Fíli, Kíli,
Fundinn, Náli,
Hefti, Víli,
Hannar, Svíurr,
Billingr, Brúni,
Bíldr ok Buri,
Frár, Hornbori,
Frægr ok Lóni,
Aurvangr, Jari,
Eikinskjaldi.

Mál er dverga
í Dvalins liði
ljóna kindum
til Lofars telja,
þeir er sóttu
frá salar steini
Aurvanga sjöt
til Jöruvalla.

Þar var Draupnir
ok Dolgþrasir,
Hár, Haugspori,
Hlévangr, Glóinn,
Dóri, Óri
Dúfr, Andvari
Skirfir, Virfir,
Skáfiðr, Ái.

Alfr ok Yngvi,
Eikinskjaldi,
Fjalarr ok Frosti,
Finnr ok Ginnarr;
þat mun æ uppi
meðan öld lifir,
langniðja tal
Lofars hafat.

Unz þrír kvámu
ór því liði
öflgir ok ástkir
æsir at húsi,
fundu á landi
lítt megandi
Ask ok Emblu
örlöglausa.

Önd þau né áttu,
óð þau né höfðu,
lá né læti
né litu góða;
önd gaf Óðinn,
óð gaf Hænir,
lá gaf Lóðurr
ok litu góða.

Ask veit ek standa,
heitir Yggdrasill,
hár baðmr, ausinn
hvíta auri;
þaðan koma döggvar,
þærs í dala falla,
stendr æ yfir grænn
Urðarbrunni.

Þaðan koma meyjar
margs vitandi
þrjár ór þeim sæ,
er und þolli stendr;
Urð hétu eina,
aðra Verðandi,
- skáru á skíði, -
Skuld ina þriðju;
þær lög lögðu,
þær líf kuru
alda börnum,
örlög seggja.

Þat man hon folkvíg
fyrst í heimi,
er Gullveigu
geirum studdu
ok í höll Hárs
hana brenndu,
þrisvar brenndu,
þrisvar borna,
oft, ósjaldan,
þó hon enn lifir.

Heiði hana hétu
hvars til húsa kom,
völu velspáa,
vitti hon ganda;
seið hon, hvars hon kunni,
seið hon hug leikinn,
æ var hon angan
illrar brúðar.

Þá gengu regin öll
á rökstóla,
ginnheilög goð,
ok um þat gættusk,
hvárt skyldu æsir
afráð gjalda
eða skyldu goðin öll
gildi eiga.

Fleygði Óðinn
ok í folk of skaut,
þat var enn folkvíg
fyrst í heimi;
brotinn var borðveggr
borgar ása,
knáttu vanir vígspá
völlu sporna.

Þá gengu regin öll
á rökstóla,
ginnheilög goð,
ok um þat gættusk,
hverjir hefði loft allt
lævi blandit
eða ætt jötuns
Óðs mey gefna.

Þórr einn þar vá
þrunginn móði,
- hann sjaldan sitr -
er hann slíkt of fregn -:
á gengusk eiðar,
orð ok særi,
mál öll meginlig,
er á meðal fóru.

Veit hon Heimdallar
hljóð of folgit
und heiðvönum
helgum baðmi,
á sér hon ausask
aurgum forsi
af veði Valföðrs.
Vituð ér enn - eða hvat?

Ein sat hon úti,
þá er inn aldni kom
yggjungr ása
ok í augu leit.
Hvers fregnið mik?
Hví freistið mín?
Allt veit ek, Óðinn,
hvar þú auga falt,
í inum mæra
Mímisbrunni.
Drekkr mjöð Mímir
morgun hverjan
af veði Valföðrs.
Vituð ér enn - eða hvat?

Valði henni Herföðr
hringa ok men,
fekk spjöll spaklig
ok spá ganda,
sá hon vítt ok of vítt
of veröld hverja.

Sá hon valkyrjur
vítt of komnar,
görvar at ríða
til Goðþjóðar;
Skuld helt skildi,
en Skögul önnur,
Gunnr, Hildr, Göndul
ok Geirskögul.
Nú eru talðar
nönnur Herjans,
görvar at ríða
grund valkyrjur.

Ek sá Baldri,
blóðgum tívur,
Óðins barni,
örlög folgin;
stóð of vaxinn
völlum hæri
mjór ok mjök fagr
mistilteinn.

Varð af þeim meiði,
er mær sýndisk,
harmflaug hættlig,
Höðr nam skjóta;
Baldrs bróðir var
of borinn snemma,
sá nam Óðins sonr
einnættr vega.

Þó hann æva hendr
né höfuð kembði,
áðr á bál of bar
Baldrs andskota;
en Frigg of grét
í Fensölum
vá Valhallar.
Vituð ér enn - eða hvat?

Þá kná Váli
vígbönd snúa,
heldr váru harðgör
höft ór þörmum.

Haft sá hon liggja
und Hveralundi,
lægjarns líki
Loka áþekkjan;
þar sitr Sigyn
þeygi of sínum
ver vel glýjuð.
Vituð ér enn - eða hvat?

Á fellur austan
um eitrdala
söxum ok sverðum,
Slíðr heitir sú.

Stóð fyr norðan
á Niðavöllum
salr ór gulli
Sindra ættar;
en annarr stóð
á Ókólni
bjórsalr jötuns,
en sá Brimir heitir.

Sal sá hon standa
sólu fjarri
Náströndu á,
norðr horfa dyrr;
falla eitrdropar
inn um ljóra,
sá er undinn salr
orma hryggjum.

Sá hon þar vaða
þunga strauma
menn meinsvara
ok morðvarga
ok þann er annars glepr
eyrarúnu;
þar saug Niðhöggr
nái framgengna,
sleit vargr vera.
Vituð ér enn - eða hvat?

Austr sat in aldna
í Járnviði
ok fæddi þar
Fenris kindir;
verðr af þeim öllum
einna nokkurr
tungls tjúgari
í trölls hami.

Fyllisk fjörvi
feigra manna,
rýðr ragna sjöt
rauðum dreyra;
svört verða sólskin
um sumur eftir,
veðr öll válynd.
Vituð ér enn - eða hvat?

Sat þar á haugi
ok sló hörpu
gýgjar hirðir,
glaðr Eggþér;
gól of hánum
í galgviði
fagrrauðr hani,
sá er Fjalarr heitir.

Gól of ásum
Gullinkambi,
sá vekr hölða
at Herjaföðrs;
en annarr gelr
fyr jörð neðan
sótrauðr hani
at sölum Heljar.

Geyr nú Garmr mjök
fyr Gnipahelli,
festr mun slitna,
en freki renna;
fjölð veit ek fræða,
fram sé ek lengra
um ragna rök
römm sigtíva.

Bræðr munu berjask
ok at bönum verðask,
munu systrungar
sifjum spilla;
hart er í heimi,
hórdómr mikill,
skeggöld, skalmöld,
skildir ro klofnir,
vindöld, vargöld,
áðr veröld steypisk;
mun engi maðr
öðrum þyrma.

Leika Míms synir,
en mjötuðr kyndisk
at inu galla
Gjallarhorni;
hátt blæss Heimdallr,
horn er á lofti,
mælir Óðinn
við Míms höfuð.

Skelfr Yggdrasils
askr standandi,
ymr it aldna tré,
en jötunn losnar;
hræðask allir
á helvegum
áðr Surtar þann
sefi of gleypir.

Hvat er með ásum?
Hvat er með alfum?
Gnýr allr Jötunheimr,
æsir ro á þingi,
stynja dvergar
fyr steindurum,
veggbergs vísir.
Vituð ér enn - eða hvat?

Geyr nú Garmr mjök
fyr Gnipahelli,
festr mun slitna
en freki renna;
fjölð veit ek fræða,
fram sé ek lengra
um ragna rök
römm sigtíva.

Hrymr ekr austan,
hefisk lind fyrir,
snýsk Jörmungandr
í jötunmóði;
ormr knýr unnir,
en ari hlakkar,
slítr nái niðfölr,
Naglfar losnar.

Kjóll ferr austan,
koma munu Múspells
of lög lýðir,
en Loki stýrir;
fara fíflmegir
með freka allir,
þeim er bróðir
Býleists í för.

Surtr ferr sunnan
með sviga lævi,
skínn af sverði
sól valtíva;
grjótbjörg gnata,
en gífr rata,
troða halir helveg,
en himinn klofnar.

Þá kemr Hlínar
harmr annarr fram,
er Óðinn ferr
við ulf vega,
en bani Belja
bjartr at Surti;
þá mun Friggjar
falla angan.

Geyr nú Garmr mjök
fyr Gnipahelli,
festr mun slitna,
en freki renna;
fjölð veit ek fræða,
fram sé ek lengra
um ragna rök
römm sigtíva.

Þá kemr inn mikli
mögr Sigföður,
Víðarr, vega
at valdýri.
Lætr hann megi Hveðrungs
mundum standa
hjör til hjarta,
þá er hefnt föður.

Þá kemr inn mæri
mögr Hlóðynjar,
gengr Óðins sonr
við orm vega,
drepr af móði
Miðgarðs véurr,
munu halir allir
heimstöð ryðja;
gengr fet níu
Fjörgynjar burr
neppr frá naðri
níðs ókvíðnum.

Sól tér sortna,
sígr fold í mar,
hverfa af himni
heiðar stjörnur;
geisar eimi
ok aldrnari,
leikr hár hiti
við himin sjalfan.

Geyr nú Garmr mjök
fyr Gnipahelli,
festr mun slitna
en freki renna;
fjölð veit ek fræða
fram sé ek lengra
um ragna rök
römm sigtíva.

Sér hon upp koma
öðru sinni
jörð ór ægi
iðjagræna;
falla forsar,
flýgr örn yfir,
sá er á fjalli
fiska veiðir.

Finnask æsir
á Iðavelli
ok um moldþinur
máttkan dæma
ok minnask þar
á megindóma
ok á Fimbultýs
fornar rúnir.

Þar munu eftir
undrsamligar
gullnar töflur
í grasi finnask,
þærs í árdaga
áttar höfðu.

Munu ósánir
akrar vaxa,
böls mun alls batna,
Baldr mun koma;
búa þeir Höðr ok Baldr
Hrofts sigtoftir,
vé valtíva.
Vituð ér enn - eða hvat?

Þá kná Hænir
hlautvið kjósa
ok burir byggja
bræðra tveggja
vindheim víðan.
Vituð ér enn - eða hvat?

Sal sér hon standa
sólu fegra,
gulli þakðan
á Gimléi;
þar skulu dyggvar
dróttir byggja
ok um aldrdaga
ynðis njóta.

Þá kemr inn ríki
at regindómi
öflugr ofan,
sá er öllu ræðr.

Þar kemr inn dimmi
dreki fljúgandi,
naðr fránn, neðan
frá Niðafjöllum;
berr sér í fjöðrum,
- flýgr völl yfir, -
Niðhöggr nái.
Nú mun hon sökkvask.

Hearing I ask from the holy races,
From Heimdall's sons, both high and low;
Thou wilt, Valfather, that well I relate
Old tales I remember of men long ago.

I remember yet the giants of yore,
Who gave me bread in the days gone by;
Nine worlds I knew, the nine in the tree
With mighty roots beneath the mold.

Of old was the age when Ymir lived;
Sea nor cool waves nor sand there were;
Earth had not been, nor heaven above,
But a yawning gap, and grass nowhere.

Then Bur's sons lifted the level land,
Mithgarth the mighty there they made;
The sun from the south warmed the stones of earth,
And green was the ground with growing leeks.

The sun, the sister of the moon, from the south
Her right hand cast over heaven's rim;
No knowledge she had where her home should be,
The moon knew not what might was his.
The stars knew not where their stations were.

Then sought the gods their assembly-seats,
The holy ones, and council held;
Names then gave they to noon and twilight,
Morning they named, and the waning moon.
Night and evening, the years to number.

At Ithavoll met the mighty gods,
Shrines and temples they timbered high;
Forges they set, and they smithied ore,
Tongs they wrought, and tools they fashioned.

In their dwellings at peace they played at tables.
Of gold no lack did the gods then know,—
Till thither came up giant-maids three.
Huge of might, out of Jotunheim.

Then sought the gods their assembly-seats,
The holy ones, and council held;
To find who should raise the race of dwarfs
Out of Brimir's blood and the legs of Blain.

There was Motsognir the mightiest made
Of all the dwarfs, and Durin next;
Many a likeness of men they made,
The dwarfs in the earth, as Durin said.

Nyi and Nithi, Northri and Suthri,
Austri and Vestri, Althjof, Dvalin,
Nar and Nain, Niping, Dain,
Bifur, Bofur, Bombur, Nori,
An and Onar, Ai, Mjothvitnir.

Vigg and Gandalf, Vindalf, Thrain
Thekk and Thorin, Thror, Vit and Lit,
Nyr and Nyrath,— now have I told—
Regin and Rathsvith— the list aright.

Fili, Kili,Fundin, Nali,
Heptifili,Hannar, Sviur,
Frar, Hornbori,Fræg and Loni,
Aurvang, Jari,Eikinskjaldi.

The race of the dwarfs in Dvalin's throng
Down to Lofar the list must I tell;
The rocks they left, and through wet lands
They sought a home in the fields of sand.

There were Draupnirand Dolgthrasir,
Hor, Haugspori,Hlevang, Gloin, Dori, Ori, Duf, Andvari,
Skirfir, Virfir, Skafith, Ai.

Alf and Yngvi, Eikinskjaldi,
Fjalar and Frosti, Fith and Ginnar;
So for all time shall the tale be known,
The list of all the forbears of Lofar.

Then from the throng did three come forth,
From the home of the gods, the mighty and gracious;
Two without fate on the land they found,
Ask and Embla, empty of might.

Soul they had not, sense they had not,
Heat nor motion, nor goodly hue;
Soul gave Othin, sense gave Hönir,
Heat gave Lothur and goodly hue.

An ash I know, Yggdrasil its name,
With water white is the great tree wet;
Thence come the dews that fall in the dales,
Green by Urth's well does it ever grow.

Thence come the maidens mighty in wisdom,
Three from the dwelling down 'neath the tree;
Urth is one named, Verthandi the next,—
On the wood they scored,— and Skuld the third.
Laws they made there, and life allotted
To the sons of men, and set their fates.

The war I remember, the first in the world,
When the gods with spears had smitten Gollveig,
And in the hall of Hor had burned her,—
Three times burned, and three times born,
Oft and again, yet ever she lives.

Heith they named her who sought their home,
The wide-seeing witch, in magic wise;
Minds she bewitched that were moved by her magic,
To evil women a joy she was.

On the host his spear did Othin hurl,
Then in the world did war first come;
The wall that girdled the gods was broken,
And the field by the warlike Wanes was trodden.

Then sought the gods their assembly-seats,
The holy ones, and council held,
Whether the gods should tribute give,
Or to all alike should worship belong.

Then sought the gods their assembly-seats,
The holy ones, and council held,
To find who with venom the air had filled,
Or had given Oth's bride to the giants' brood.

In swelling rage then rose up Thor,—
Seldom he sits when he such things hears,—
And the oaths were broken, the words and bonds,
The mighty pledges between them made.

I know of the horn of Heimdall, hidden
Under the high-reaching holy tree;
On it there pours from Valfather's pledge
A mighty stream: would you know yet more?

Alone I sat when the Old One sought me,
The terror of gods, and gazed in mine eyes:
"What hast thou to ask? why comest thou hither?
Othin, I know where thine eye is hidden."

I know where Othin's eye is hidden,
Deep in the wide-famed well of Mimir;
Mead from the pledge of Othin each morn
Does Mimir drink: would you know yet more?

Necklaces had I and rings from Heerfather,
Wise was my speech and my magic wisdom;
..........
Widely I saw over all the worlds.

On all sides saw I Valkyries assemble,
Ready to ride to the ranks of the gods;
Skuld bore the shield, and Skogul rode next,
Guth, Hild, Gondul, and Geirskogul.
Of Herjan's maidens the list have ye heard,
Valkyries ready to ride o'er the earth.

I saw for Baldr, the bleeding god,
The son of Othin, his destiny set: Famous and fair in the lofty fields,
Full grown in strength the mistletoe stood.

From the branch which seemed so slender and fair
Came a harmful shaft that Hoth should hurl;
But the brother of Baldr was born ere long,
And one night old fought Othin's son.

His hands he washed not, his hair he combed not,
Till he bore to the bale-blaze Baldr's foe.
But in Fensalir did Frigg weep sore
For Valhall's need: would you know yet more?

One did I see in the wet woods bound,
A lover of ill, and to Loki like; By his side does Sigyn sit, nor is glad
To see her mate: would you know yet more?

From the east there pours through poisoned vales
With swords and daggers the river Slith.
..................
..................

Northward a hall in Nithavellir
Of gold there rose for Sindri's race;
And in Okolnir another stood,
Where the giant Brimir his beer-hall had.

A hall I saw, far from the sun,
On Nastrond it stands, and the doors face north;
Venom drops through the smoke-vent down,
For around the walls do serpents wind.

I saw there wading through rivers wild
Treacherous men and murderers too.
And workers of ill with the wives of men;
There Nithhogg sucked the blood of the slain,
And the wolf tore men; would you know yet more?

The giantess old in Ironwood sat,
In the east, and bore the brood of Fenrir;
Among these one in monster's guise
Was soon to steal the sun from the sky.

There feeds he full on the flesh of the dead,
And the home of the gods he reddens with gore;
Dark grows the sun, and in summer soon
Come mighty storms: would you know yet more?

On a hill there sat, and smote on his harp,
Eggther the joyous, the giants' warder;
Above him the cock in the bird-wood crowed,
Fair and red did Fjalar stand.

Then to the gods crowed Gollinkambi,
He wakes the heroes in Othin's hall;
And beneath the earth does another crow,
The rust-red bird at the bars of Hel.

Now Garm howls loud before Gnipahellir,
The fetters will burst, and the wolf run free;
Much do I know, and more can see
Of the fate of the gods, the mighty in fight.

Brothers shall fight and fell each other,
And sisters' sons shall kinship stain; Hard is it on earth, with mighty whoredom;
Axe-time, sword-time, shields are sundered,
Wind-time, wolf-time, ere the world falls;
Nor ever shall men each other spare.

Fast move the sons of Mim, and fate
Is heard in the note of the Gjallarhorn;
Loud blows Heimdall, the horn is aloft,
In fear quake all who on Hel-roads are.

Yggdrasil shakes, and shiver on high
The ancient limbs, and the giant is loose;
To the head of Mim does Othin give heed.
But the kinsman of Surt shall slay him soon.

How fare the gods? how fare the elves?
All Jotunheim groans, the gods are at council;
Loud roar the dwarfs by the doors of stone,
The masters of the rocks: would you know yet more?

Now Garm howls loud before Gnipahellir,
The fetters will burst, and the wolf run free;
Much do I know, and more can see
Of the fate of the gods, the mighty in fight.

From the east comes Hrym with shield held high;
In giant-wrath does the serpent writhe;
O'er the waves he twists, and the tawny eagle
Gnaws corpses screaming; Naglfar is loose.

O'er the sea from the north there sails a ship
With the people of Hel, at the helm stands Loki;
After the wolf do wild men follow,
And with them the brother of Byleist goes.

Surt fares from the south with the scourge of branches,
The sun of the battle-gods shone from his sword;
The crags are sundered, the giant-women sink,
The dead throng Hel-way, and heaven is cloven.

Now comes to Hlin yet another hurt,
When Othin fares to fight with the wolf,
And Beli's fair slayer seeks out Surt,
For there must fall the joy of Frigg.

Then comes Sigfather's mighty son,
Vithar, to fight with the foaming wolf;
In the giant's son does he thrust his sword
Full to the heart: his father is avenged.

Hither there comes the son of Hlothyn,
The bright snake gapes to heaven above;
.........
Against the serpent goes Othin's son.

In anger smites the warder of earth,—
Forth from their homes must all men flee;—
Nine paces fares the son of Fjorgyn,
And, slain by the serpent, fearless he sinks.

The sun turns black, earth sinks in the sea,
The hot stars down from heaven are whirled;
Fierce grows the steam and the life-feeding flame,
Till fire leaps high about heaven itself.

Now Garm howls loud before Gnipahellir,
The fetters will burst, and the wolf run free;
Much do I know, and more can see
Of the fate of the gods, the mighty in fight.

Now do I see the earth anew
Rise all green from the waves again;
The cataracts fall, and the eagle flies,
And fish he catches beneath the cliffs.

The gods in Ithavoll meet together,
Of the terrible girdler of earth they talk, And the mighty past they call to mind,
And the ancient runes of the Ruler of Gods.

In wondrous beauty once again
Shall the golden tables stand mid the grass,
Which the gods had owned in the days of old,
..................

Then fields unsowed bear ripened fruit,
All ills grow better, and Baldr comes back;
Baldr and Hoth dwell in Hropt's battle-hall,
And the mighty gods: would you know yet more?

Then Hönir wins the prophetic wand,
..................
And the sons of the brothers of Tveggi abide
In Vindheim now: would you know yet more?

More fair than the sun, a hall I see,
Roofed with gold, on Gimle it stands;
There shall the righteous rulers dwell,
And happiness ever there shall they have.

There comes on high, all power to hold,
A mighty lord, all lands he rules.
..................
..................

From below the dragon dark comes forth,
Nithhogg flying from Nithafjoll;
The bodies of men on his wings he bears,
The serpent bright: but now must I sink.

Ég bið allar
helgar ættir að hlusta,
æðri sem lægri
börn Heimdallar;
þú vilt, Valföður,
að ég segi skilmerkilega
fornar sögur manna,
þær elstu sem ég man.

Ég man jötna
sem fæddust í árdaga,
þá sem forðum
ólust að mér;
ég man níu heima,
níu tröllkonur,
hið fræga örlagatré
undir moldinni.

Það var í árdaga,
þegar ekkert var til,
enginn sandur né sjór
né svalar öldur;
engin jörð var til
né himinn yfir henni,
þar var gapandi ginnung
og hvergi gras.

Áður en synir Bors
lyftu löndunum,
þeir sem sköpuðu
hinn fræga Miðgarð;
sólin skein úr suðri
á steina jarðar,
þá var jörðin gróin
grænum lauki.

Sólin, förunautur mánans,
rétti úr suðri
hægri hönd sína
yfir jaðar himins;
sólin vissi ekki
hvar hún ætti heimili,
máninn vissi ekki
hvaða mátt hann hefði,
stjörnurnar vissu ekki
hvar þær ættu að standa.

Þá gengu öll máttarvöldin
til dómsæta sinna,
hin háheilögu goð,
og réðu ráðum sínum;
nóttinni og niðum tunglsins
gáfu þau nöfn,
nefndu morgun
og miðjan dag,
síðdegi og kvöld,
til að telja árin.

Æsir hittust
á Iðavelli,
þeir sem reistu
háa hörga og hof;
þeir settu upp smiðjuafla,
smíðuðu gersemar,
mótuðu tangir
og gerðu verkfæri.

Þeir tefldu í túninu,
voru glaðir,
þá skorti ekkert
sem úr gulli var,
þar til þrjár komu,
jötnameyjar,
afar máttugar,
úr Jötunheimum.

Þá gengu öll máttarvöldin
til dómsæta sinna,
hin háheilögu goð,
og réðu ráðum sínum
um hverjir skyldu skapa
skarann af dvergum
úr blóði Brimis
og beinum Bláins.

Þar var Mótsognir
orðinn mestur
allra dverga,
en Dúrinn annar;
þeir gerðu margar
mannslíkar verur,
dvergarnir í jörðinni,
eins og Dúrinn sagði.

Nýi, Niði,
Norðri, Suðri,
Austri, Vestri,
Alþjófur, Dvalinn,
Nár og Náinn,
Nípingur, Dáinn,
Bívur, Bávur,
Bömbur, Nóri,
Ánn og Ánar,
Óinn, Mjöðvitnir.

Veggur og Gandálfur,
Vindálfur, Þorinn,
Þrár og Þráinn,
Þekkur, Litur og Vitur,
Nýr og Nýráður,
nú hef ég dvergana,
Regin og Ráðsvið,
rétt upp talda.

Fíli, Kíli,
Fundinn, Náli,
Hefti, Víli,
Hannar, Svíur,
Billingur, Brúni,
Bíldur og Buri,
Frár, Hornbori,
Frægur og Lóni,
Aurvangur, Jari,
Eikinskjaldi.

Tími er kominn til að telja
fyrir mannfólkinu
dvergana í liði Dvalins,
allt til Lofars,
þá sem fóru
frá klettasalnum,
heimkynnum Aurvanga,
til Jöruvalla.

Þar voru Draupnir
og Dolgþrasir,
Hár, Haugspori,
Hlévangur, Glóinn,
Dóri, Óri,
Dúfur, Andvari,
Skirfir, Virfir,
Skáfiður, Ái.

Álfur og Yngvi,
Eikinskjaldi,
Fjalar og Frosti,
Finnur og Ginnar;
þess verður æ minnst,
meðan mannkyn lifir,
þessarar upptalningar
á langniðjum Lofars.

Þar til þrír komu
úr því liði,
öflugir og ástríkir
æsir, að húsi;
þeir fundu á landi,
vanmáttug og örlagalaus,
Ask og Emblu,
sem engin örlög höfðu fengið.

Þau höfðu engan lífsanda,
enga vitund,
engan lífshita né hreyfingu
né heillegan hörundslit;
Óðinn gaf þeim lífsanda,
Hænir gaf þeim vitund,
Lóður gaf þeim lífshita
og heillegan hörundslit.

Ég veit um ask sem stendur,
Yggdrasill heitir hann,
hátt tré, ausið
hvítum auri;
þaðan kemur döggin
sem fellur í dalina,
hann stendur sígrænn yfir
Urðarbrunni.

Þaðan koma meyjar
sem vita margt,
þrjár úr vatninu
sem er undir trénu;
ein heitir Urður,
önnur Verðandi,
— þær skáru í tré —
Skuld sú þriðja;
þær settu lög,
þær úthlutuðu lífi
börnum mannanna,
ákváðu örlög manna.

Hún man fyrsta
stríðið í heiminum,
þegar þeir stungu
Gullveigu spjótum
og í höll Hárs
brenndu hana,
brenndu hana þrisvar,
þrisvar fædda,
oft og mörgum sinnum,
en þó lifir hún enn.

Þeir kölluðu hana Heiði
hvar sem hún kom í hús,
völuna sem spáði vel,
hún magnaði anda með göldrum;
hún framdi seið hvar sem hún gat,
seiddi hugi úr jafnvægi,
ævinlega var hún yndi
illrar konu.

Þá gengu öll máttarvöldin
til dómsæta sinna,
hin háheilögu goð,
og réðu ráðum sínum
um hvort æsir skyldu
gjalda skatt
eða öll goðin skyldu
njóta tilbeiðslu.

Óðinn kastaði spjóti
og skaut inn í herinn,
það var fyrsta
stríðið í heiminum;
brotinn var plankaveggurinn
um borg ásanna,
vanir sóttu fram yfir vellina
með vígseiðum.

Þá gengu öll máttarvöldin
til dómsæta sinna,
hin háheilögu goð,
og réðu ráðum sínum
um hver hefði fyllt allt loftið
svikum
eða gefið jötnaættinni
konu Óðs.

Þór einn vó þar,
þrútinn af reiði,
— hann situr sjaldan kyrr
þegar hann fréttir slíkt —;
eiðar voru brotnir,
loforð og svardagar,
öll hin þungu heit
sem þeir höfðu gefið hver öðrum.

Hún veit að horn Heimdallar
er falið
undir hinu helga tré
sem teygir sig til himins;
hún sér á streyma
í aurugum fossi
frá veði Valföður.
Vitið þið enn meira — eða hvað?

Hún sat ein úti
þegar hinn aldni kom,
hinn ógnvænlegi ás,
og leit í augu hennar.
Hvers spyrjið þið mig?
Hvers vegna reynið þið á mig?
Ég veit allt, Óðinn,
hvar þú faldir auga þitt,
í hinum fræga
Mímisbrunni.
Mímir drekkur mjöð
á hverjum morgni
af veði Valföður.
Vitið þið enn meira — eða hvað?

Herföður valdi henni
hringa og hálsmen,
fékk viturlegar frásagnir
og spár frá öndum,
hún sá vítt og breitt
um sérhvern heim.

Hún sá valkyrjur
komnar víða að,
búnar að ríða
til Goðþjóðar;
Skuld hélt á skildi,
en Skögul var önnur,
Gunnur, Hildur, Göndul
og Geirskögul.
Nú eru taldar
meyjar Herjans,
valkyrjur búnar
að ríða um jörðina.

Ég sá Baldri,
hinum blóðuga guði,
barni Óðins,
falin örlög;
þar stóð uppvaxinn,
hátt yfir völlunum,
grannur og mjög fagur
mistilteinn.

Úr þeim viði,
sem virtist grannur,
varð hættuleg harmskeyti,
Höður skaut því;
bróðir Baldurs
fæddist skömmu síðar,
sá sonur Óðins hóf
að vega aðeins einnættur.

Hann þvoði sér aldrei um hendur
né greiddi sér hárið,
áður en hann bar á bál
bana Baldurs;
en Frigg grét
í Fensölum
yfir ógæfu Valhallar.
Vitið þið enn meira — eða hvað?

Þá tók Váli
að snúa bönd til dráps;
þau voru býsna rammgerð,
fjötrarnir úr þörmum.

Hún sá bundinn mann liggja
undir Hveralundi,
illgjarnan ásýndum
og líkan Loka;
þar situr Sigyn,
alls ekki glöð
yfir manni sínum.
Vitið þið enn meira — eða hvað?

Á fellur úr austri
um eiturdali,
full af hnífum og sverðum;
Slíð heitir hún.

Fyrir norðan stóð
á Niðavöllum
salur úr gulli,
í eigu ættar Sindra;
en annar stóð
á Ókólni,
bjórsalur jötuns,
sem heitir Brimir.

Hún sá sal standa
fjarri sólu
á Náströnd;
dyrnar snúa í norður.
Eiturdropar falla
inn um þakopið;
sá salur er fléttaður
úr hryggjum snáka.

Hún sá þar vaða
þunga strauma
menn sem svíkja eiða
og morðingja
og þann sem tælir
ástkonu annars manns;
þar saug Níðhöggur
lík látinna manna,
úlfur sleit menn í sundur.
Vitið þið enn meira — eða hvað?

Í austri sat sú gamla
í Járnviði
og ól þar
afkæmi Fenrisúlfs;
einn af þeim öllum
mun verða
ræningi tunglsins
í tröllslíki.

Hann mettast á lífi
feigra manna,
roðar bústaði guðanna
rauðu blóði;
sólskinið sortnar
á sumrunum sem fylgja,
öll veður verða váleg.
Vitið þið enn meira — eða hvað?

Þar sat á haugi
og lék á hörpu
hirðir tröllkonunnar,
Eggþér glaður;
yfir honum gól
í gálgaskógi
fagurrauður hani,
sem heitir Fjalar.

Hjá ásunum gól
Gullinkambi;
hann vekur hetjurnar
heima hjá Herjaföður;
en annar galar
undir jörðinni,
sótrauður hani
við sali Heljar.

Nú geltir Garmur hátt
fyrir Gnipahelli;
fjötrarnir munu slitna
og úlfurinn hlaupa frjáls.
Ég veit margt af fornum fræðum,
ég sé lengra fram
um ragnarök,
hörð örlög sigursælla guða.

Bræður munu berjast
og verða hver öðrum að bana,
systrasynir munu
rjúfa frændsemisbönd;
hart er í heimi,
hórdómur mikill,
axartíð, sverðatíð,
skildir eru klofnir,
vindatíð, úlfatíð,
áður en veröldin hrynur;
enginn maður mun
þyrma öðrum.

Synir Mímis eru á ferli,
en örlagastundin rennur upp
við hljóminn úr
hinu gjallandi Gjallarhorni;
Heimdallur blæs hátt,
heldur horninu á lofti,
Óðinn talar
við höfuð Mímis.

Askurinn Yggdrasill
skelfur þar sem hann stendur,
hið aldna tré stynur,
en jötunninn losnar;
allir verða hræddir
á leiðum til Heljar,
áður en ættingi Surtar,
eldurinn, gleypir tréð.

Hvað er að frétta af ásum?
Hvað er að frétta af álfum?
Allur Jötunheimur glymur,
æsir sitja á þingi,
dvergar stynja
fyrir steindyrum,
höfðingjar klettanna.
Vitið þið enn meira — eða hvað?

Nú geltir Garmur hátt
fyrir Gnipahelli;
fjötrarnir munu slitna
og úlfurinn hlaupa frjáls.
Ég veit margt af fornum fræðum,
ég sé lengra fram
um ragnarök,
hörð örlög sigursælla guða.

Hrymur ekur úr austri,
heldur skildi fyrir sér,
Jörmungandur veltist um
í jötunmóði;
ormurinn knýr öldurnar,
en örninn skrækir,
slítur lík með fölum goggi,
Naglfar losnar.

Skip siglir úr austri,
lið Múspells mun koma
yfir hafið,
en Loki stýrir;
allir tröllasynirnir fara
með úlfinum,
með þeim er bróðir
Býleists í för.

Surtur fer úr suðri
með eld sem eyðir greinum,
sól stríðsguðanna
skín af sverðinu;
klettabjörg skella saman,
en tröllkonur hrasa,
menn þramma leiðina til Heljar,
en himinninn klofnar.

Þá kemur yfir Hlín
annar harmur,
þegar Óðinn fer
að berjast við úlfinn,
en hinn bjarti bani Belja
gegn Surti;
þá mun ástvinur Friggjar
falla.

Nú geltir Garmur hátt
fyrir Gnipahelli;
fjötrarnir munu slitna
og úlfurinn hlaupa frjáls.
Ég veit margt af fornum fræðum,
ég sé lengra fram
um ragnarök,
hörð örlög sigursælla guða.

Þá kemur hinn mikli
sonur Sigföður,
Víðarr, að berjast
við dýrið sem fellir menn.
Hann lætur sverðið standa
í hjarta sonar Hveðrungs,
knúið höndum sínum;
þá er föður hans hefnt.

Þá kemur hinn frægi
sonur Hlóðynjar,
sonur Óðins gengur
að berjast við orminn,
verndari Miðgarðs
drepur hann í reiði;
allir menn munu
yfirgefa heimkynni sín.
Sonur Fjörgynjar
gengur níu skref,
örmagna frá höggorminum
sem óttast enga smán.

Sólin tekur að sortna,
jörðin sígur í sjó,
af himni hverfa
bjartar stjörnur;
eimur geisar
og eldur sem nærir lífið,
hár logi leikur
við himininn sjálfan.

Nú geltir Garmur hátt
fyrir Gnipahelli;
fjötrarnir munu slitna
og úlfurinn hlaupa frjáls.
Ég veit margt af fornum fræðum,
ég sé lengra fram
um ragnarök,
hörð örlög sigursælla guða.

Hún sér rísa upp
í annað sinn
jörð úr hafinu,
algræna;
fossar falla,
örn flýgur yfir,
sá sem í fjallinu
veiðir fiska.

Æsir hittast
á Iðavelli
og ræða um hinn máttuga
orm sem umlykur jörðina
og minnast þar
stórra atburða
og fornra rúna
Fimbultýs.

Þar munu síðar
undursamlegir,
gullnir taflmenn
finnast í grasinu,
þeir sem þeir áttu
í árdaga.

Akrar munu vaxa
án þess að í þá sé sáð,
allt böl mun batna,
Baldur mun koma;
Höður og Baldur munu búa
í sigursölum Hrofts,
helgidómi stríðsguðanna.
Vitið þið enn meira — eða hvað?

Þá mun Hænir
velja sér spáteina
og synir tveggja bræðra
munu byggja
víðan heim vindanna.
Vitið þið enn meira — eða hvað?

Hún sér sal standa,
fegurri en sólina,
þakinn gulli
á Gimlé;
þar skulu dyggir
hópar fólks búa
og alla ævi
njóta yndis.

Þá kemur hinn voldugi
að dómi guðanna,
öflugur að ofan,
sá sem ræður öllu.

Þar kemur hinn dimmi
dreki fljúgandi,
fránn höggormur, neðan
frá Niðafjöllum;
Níðhöggur ber lík
í fjöðrum sínum
þar sem hann flýgur yfir völlinn.
Nú mun hún sökkva.