Frumheimild: „Helreið Brynhildar“

Helreið Brynhildar

Hér geturðu lesið verkið á ensku og nútímaíslensku ásamt fornnorræna frumtextanum þar sem hann er tiltækur. Veldu texta með hnöppunum efst; valið vistast og gildir á öllum heimildasíðum vefsins.

Þýðing Henry Adams Bellows frá 1923, laus við höfundarrétt. Erindanúmer geta verið önnur en í frumtextanum.

After the death of Brynhild there were made two bale-fires, the one for Sigurth, and that burned first, and on the other was Brynhild burned, and she was on a wagon which was covered with a rich cloth. Thus it is told, that Brynhild went in the wagon on Hel-way, and passed by a house where dwelt a certain giantess. The giantess spake:

"Thou shalt not further forward fare,
My dwelling ribbed with rocks across;
More seemly it were at thy weaving to stay,
Than another's husband here to follow.

"What wouldst thou have from Valland here,
Fickle of heart, in this my house?
Gold-goddess, now, if thou wouldst know,
Heroes' blood from thy hands hast washed."

Brynhild spake: 3.
"Chide me not, woman from rocky walls,
Though to battle once I was wont to go;
Better than thou I shall seem to be,
When men us two shall truly know."

The giantess spake: 4.
"Thou wast, Brynhild, Buthli's daughter, For the worst of evils born in the world;
To death thou hast given Gjuki's children,
And laid their lofty house full low."

Brynhild spake: 5.
"Truth from the wagon here I tell thee,
Witless one, if know thou wilt
How the heirs of Gjuki gave me to be
Joyless ever, a breaker of oaths.

"Hild the helmed in Hlymdalir
They named me of old, all they who knew me.
..............
..............

"The monarch bold the swan-robes bore
Of the sisters eight beneath an oak; Twelve winters I was, if know thou wilt,
When oaths I yielded the king so young.

"Next I let the leader of Goths,
Hjalmgunnar the old, go down to hell,
And victory brought to Autha's brother;
For this was Othin's anger mighty.

"He beset me with shields in Skatalund,
Red and white, their rims o'erlapped;
He bade that my sleep should broken be
By him who fear had nowhere found.

"He let round my hall, that southward looked,
The branches' foe high-leaping burn;
Across it he bade the hero come
Who brought me the gold that Fafnir guarded.

"On Grani rode the giver of gold, Where my foster-father ruled his folk;
Best of all he seemed to be,
The prince of the Danes, when the people met.

"Happy we slept, one bed we had,
As he my brother born had been;
Eight were the nights when neither there
Loving hand on the other laid.

"Yet Guthrun reproached me, Gjuki's daughter,
That I in Sigurth's arms had slept;
Then did I hear what I would were hid,
That they had betrayed me in taking a mate.

"Ever with grief and all too long
Are men and women born in the world;
But yet we shall live our lives together,
Sigurth and I. Sink down, Giantess!"

Þýðing á nútímaíslensku, unnin með gervigreind úr fornnorrænum frumtexta með ensku þýðinguna til hliðsjónar.

„Þú skalt ekki
fara í gegnum
garða mína
sem studdir eru grjóti;
þér sæmdi betur
að vefa borða
en að leita á fund
eiginmanns annarrar konu.

Hvers vegna kemurðu
frá Vallandi,
þú hverflynda kona,
að húsi mínu?
Þú hefur, gullprýdda kona,
ef þú vilt vita,
þvegið af örlátum höndum þínum
blóð manns.“
Brynhildur sagði:

„Ásakaðu mig ekki,
kona úr klettunum,
þótt ég hafi verið
í víkingi;
ég mun þykja
æðri okkar tveggja
hvar sem menn þekkja
uppruna okkar.“
Tröllkonan sagði:

„Þú varst, Brynhildur,
dóttir Buðla,
fædd í heiminn
undir verstu heillastjörnu;
þú hefur börnum Gjúka
komið í glötun
og lagt gott heimili
þeirra í rúst.“
Brynhildur sagði:

„Ég mun segja þér,
vitri úr vagninum,
þér sem ert svo vitlaus,
ef þú vilt vita,
hvernig erfingjar Gjúka
gerðu mig
ástlausa
og að eiðrofa.

Allir í Hlymdölum
sem þekktu mig
kölluðu mig
Hildi undir hjálmi.

Annar hét Agnar,
bróðir Auðu,
sem engin vera
vildi hjálpa.

Hugrakkur konungur
lét bera hami okkar,
átta systra,
undir eik;
ég var tólf ára,
ef þú vilt vita,
þegar ég sór ungum konungi
hollustueiða.

Þá lét ég gamla
Hjálmgunnar í Gotalandi
því næst
ganga til Heljar;
ég gaf hinum unga
bróður Auðu sigur;
þá varð Óðinn
mér afar reiður fyrir það.

Hann lokaði mig inni með skjöldum
í Skatalundi,
rauðum og hvítum,
svo rendurnar snertust;
hann ákvað að sá skyldi
vekja mig af svefni
sem hvergi í heiminum
kynni að hræðast.

Hann lét sunnan við
sal minn
háan eld brenna,
óvin alls viðar;
hann ákvað að sá einn maður
skyldi ríða yfir hann
sem færði mér gullið
sem lá undir Fáfni.

Hinn góði og örláti maður
reið Grana
þangað sem fóstri minn
réð húsum;
hann einn þótti þar
öllum öðrum betri,
víkingur Dana
í hópi hirðmanna.

Við sváfum og undum okkur
í sama rúmi,
eins og hann hefði fæðst
bróðir minn;
hvorugt okkar
lagði hönd yfir hitt
í átta
nætur.

Guðrún, dóttir Gjúka,
ávítaði mig fyrir það
að ég hefði sofið
í faðmi Sigurðar;
þá komst ég að því
sem ég hefði ekki viljað vita,
að þau höfðu blekkt mig
þegar ég gekk í hjónaband.

Við miklar þjáningar
munu alltof lengi
konur og karlar
fæðast til lífs;
við Sigurður skulum
ljúka lífi okkar
saman.
Sökktu í djúpið, tröllkyn þitt.“