Frumheimild: „Baldurs draumar“

Senn váru æsir
allir á þingi
ok ásynjur
allar á máli,
ok um þat réðu
ríkir tívar,
hví væri Baldri
ballir draumar.

Upp reis Óðinn,
alda gautr,
ok hann á Sleipni
söðul of lagði;
reið hann niðr þaðan
niflheljar til;
mætti hann hvelpi,
þeim er ór helju kom.

Sá var blóðugr
um brjóst framan
ok galdrs föður
gól of lengi;
fram reið Óðinn,
foldvegr dunði;
hann kom at hávu
Heljar ranni.

Þá reið Óðinn
fyrir austan dyrr,
þar er hann vissi
völu leiði;
nam hann vittugri
valgaldr kveða,
unz nauðig reis,
nás orð of kvað:

"Hvat er manna þat
mér ókunnra,
er mér hefir aukit
erfitt sinni?
Var ek snivin snævi
ok slegin regni
ok drifin döggu,
dauð var ek lengi."
Óðinn kvað:

"Vegtamr ek heiti,
sonr em ek Valtams;
segðu mér ór helju,
ek mun ór heimi:
Hveim eru bekkir
baugum sánir,
flet fagrlig
flóuð gulli?"
Völva kvað:

"Hér stendr Baldri
of brugginn mjöðr,
skírar veigar,
liggr skjöldr yfir,
en ásmegir
í ofvæni;
nauðug sagðak,
nú mun ek þegja."
Óðinn kvað:

"Þegj-at-tu, völva,
þik vil ek fregna,
unz alkunna,
vil ek enn vita:
Hverr mun Baldri
at bana verða
ok Óðins son
aldri ræna?"
Völva kvað:

"Höðr berr hávan
hróðrbaðm þinig,
hann mun Baldri
at bana verða
ok Óðins son
aldri ræna;
nauðug sagðak,
nú mun ek þegja."
Óðinn kvað:

"Þegj-at-tu, völva,
þik vil ek fregna,
unz alkunna,
vil ek enn vita:
Hverr mun heift Heði
hefnt of vinna
eða Baldrs bana
á bál vega?"
Völva kvað:

Rindr berr Vála
í vestrsölum,
sá mun Óðins sonr
einnættr vega:
hönd of þvær
né höfuð kembir,
áðr á bál of berr
Baldrs andskota;
nauðug sagðak,
nú mun ek þegja."
Óðinn kvað:

"Þegj-at-tu, völva,
þik vil ek fregna,
unz alkunna,
vil ek enn vita:
Hverjar ro þær meyjar,
er at muni gráta
ok á himin verpa
halsa skautum?"
Völva kvað:

"Ert-at-tu Vegtamr,
sem ek hugða,
heldr ertu Óðinn,
aldinn gautr."
Óðinn kvað:
"Ert-at-tu völva
né vís kona,
heldr ertu þriggja
þursa móðir."
Völva kvað:

"Heim ríð þú, Óðinn,
ok ver hróðigr,
svá komir manna
meir aftr á vit,
er lauss Loki
líðr ór böndum
ok ragna rök
rjúfendr koma."

Once were the gods together met,
And the goddesses came and council held, And the far-famed ones the truth would find,
Why baleful dreams to Baldr had come.

Then Othin rose, the enchanter old,
And the saddle he laid on Sleipnir's back;
Thence rode he down to Niflhel deep,
And the hound he met that came from hell.

Bloody he was on his breast before,
At the father of magic he howled from afar;
Forward rode Othin, the earth resounded
Till the house so high of Hel he reached.

Then Othin rode to the eastern door,
There, he knew well, was the wise-woman's grave;
Magic he spoke and mighty charms,
Till spell-bound she rose, and in death she spoke:

"What is the man, to me unknown,
That has made me travel the troublous road?
I was snowed on with snow, and smitten with rain,
And drenched with dew; long was I dead."

Othin spake: 6.
"Vegtam my name, I am Valtam's son;
Speak thou of hell, for of heaven I know:
For whom are the benches bright with rings,
And the platforms gay bedecked with gold?"

The Wise-Woman spake: 7.
"Here for Baldr the mead is brewed,
The shining drink, and a shield lies o'er it;
But their hope is gone from the mighty gods.
Unwilling I spake, and now would be still."

Othin spake: 8.
"Wise-woman, cease not! I seek from thee
All to know that I fain would ask:
Who shall the bane of Baldr become,
And steal the life from Othin's son?"

The Wise-Woman spake: 9.
"Hoth thither bears the far-famed branch,
He shall the bane of Baldr become,
And steal the life from Othin's son.
Unwilling I spake, and now would be still."

Othin spake: 10.
"Wise-woman, cease not! I seek from thee
All to know that I fain would ask:
Who shall vengeance win for the evil work,
Or bring to the flames the slayer of Baldr?"

The Wise-Woman spake: 11.
"Rind bears Vali in Vestrsalir,
And one night old fights Othin's son; His hands he shall wash not, his hair he shall comb not,
Till the slayer of Baldr he brings to the flames.
Unwilling I spake, and now would be still."

Othin spake: 12.
"Wise-woman, cease not! I seek from thee
All to know that I fain would ask:
What maidens are they who then shall weep,
And toss to the sky the yards of the sails?"

The Wise-Woman spake: 13.
"Vegtam thou art not, as erstwhile I thought;
Othin thou art, the enchanter old."
Othin spake:
"No wise-woman art thou, nor wisdom hast;
Of giants three the mother art thou."

The Wise-Woman spake: 14.
"Home ride, Othin, be ever proud;
For no one of men shall seek me more Till Loki wanders loose from his bonds,
And to the last strife the destroyers come."

Saman voru æsir
allir á þingi
og ásynjur
allar að ræða málin,
og um það ræddu
máttugir guðir,
hvers vegna Baldur
dreymdi illa.

Á fætur reis Óðinn,
faðir manna,
og á Sleipni
lagði hann söðul;
hann reið þaðan niður
til Niflheljar;
hann mætti hundi
sem kom úr Helju.

Hann var blóðugur
framan á bringunni
og á föður galdursins
gólaði hann lengi;
Óðinn reið áfram,
vegurinn dundi;
hann kom að háum
salarkynnum Heljar.

Þá reið Óðinn
austur fyrir dyrnar,
þar sem hann vissi
að gröf völvunnar var;
hann hóf yfir galdrakonunni
söng til að vekja látna,
uns hún reis nauðug
og mælti orð hins dauða:

„Hver er sá maður
sem ég þekki ekki
og hefur lagt á mig
erfiða för?
Snjór hafði fennt yfir mig
og regn lamið mig
og dögg vætt mig;
lengi var ég dauð.“
Óðinn sagði:

„Vegtamur heiti ég,
sonur Valtams er ég;
segðu mér tíðindi úr Helju,
ég skal segja úr heimi lifenda:
Hverjum eru ætlaðir bekkir
sem eru skreyttir hringum,
og fagrir setbekkir
þaktir gulli?“
Völvan sagði:

„Hér stendur mjöður
bruggaður handa Baldri,
tærar veigar,
skjöldur liggur yfir,
en synir ásanna
eru fullir kvíða;
nauðug talaði ég,
nú ætla ég að þegja.“
Óðinn sagði:

„Þegðu ekki, völva,
ég vil spyrja þig
þar til ég veit allt;
enn vil ég vita:
Hver mun verða
Baldri að bana
og son Óðins
svipta lífi?“
Völvan sagði:

„Höður ber hingað
háan, frægan við;
hann mun verða
Baldri að bana
og son Óðins
svipta lífi;
nauðug talaði ég,
nú ætla ég að þegja.“
Óðinn sagði:

„Þegðu ekki, völva,
ég vil spyrja þig
þar til ég veit allt;
enn vil ég vita:
Hver mun hefna
illvirkis Haðar
og vega banamann Baldurs
svo hann fari á bál?“
Völvan sagði:

Rindur fæðir Vála
í vestrænum sölum;
sá sonur Óðins mun
vega aðeins einnar nætur gamall;
hann þvær sér ekki um hendur
og greiðir sér ekki
fyrr en hann ber á bál
óvin Baldurs;
nauðug talaði ég,
nú ætla ég að þegja.“
Óðinn sagði:

„Þegðu ekki, völva,
ég vil spyrja þig
þar til ég veit allt;
enn vil ég vita:
Hverjar eru þær meyjar
sem gráta að vild
og kasta til himins
skautum hálsblæja sinna?“
Völvan sagði:

„Þú ert ekki Vegtamur,
eins og ég hélt,
heldur ertu Óðinn,
hinn aldni faðir.“
Óðinn sagði:
„Þú ert ekki völva
né vitur kona,
heldur ertu móðir
þriggja þursa.“
Völvan sagði:

„Ríddu heim, Óðinn,
og vertu stoltur;
aftur skaltu ekki
vitja mín fyrr en
Loki losnar
og sleppur úr böndum
og við ragnarök
koma eyðendurnir.“