Frumheimild: „Atlamál hin grænlensku“

Atlamál in grænlenzku

Hér geturðu lesið verkið á ensku og nútímaíslensku ásamt fornnorræna frumtextanum þar sem hann er tiltækur. Veldu texta með hnöppunum efst; valið vistast og gildir á öllum heimildasíðum vefsins.

Þýðing á nútímaíslensku, unnin með gervigreind úr fornnorrænum frumtexta með ensku þýðinguna til hliðsjónar.

1

Fólk hefur heyrt um ódæðið,
þegar menn héldu forðum
fund saman,
sem fáum varð til góðs.
Þeir efndu til leynilegra ráða,
sem urðu þeim síðar til skelfingar
og einnig sonum Gjúka,
sem voru sviknir í tryggðum.

2

Örlögin sóttu að konungunum,
þeir feigu sluppu ekki undan.
Atli tók illa ráð sitt,
þótt hann væri hygginn;
hann felldi sína sterkustu stoð,
olli sjálfum sér mikilli kvöl,
sendi boð í skyndi
um að mágar hans kæmu fljótt.

3

Húsfreyjan var vitur,
hún beitti hyggju sinni;
hún heyrði af orðalaginu
hvað þeir ræddu í leyni.
Þá vandaðist málið fyrir henni,
hún vildi hjálpa þeim;
hún þyrfti að sigla yfir sæinn,
en komst ekki sjálf.

4

Hún tók að rista rúnir,
en Vingi breytti þeim,
— hann flýtti fyrir óförunum —
áður en hann afhenti þær.
Síðan fóru
sendimenn Atla
yfir Limafjörð,
þar sem kapparnir bjuggu.

5

Þeir veittu bjór af rausn
og kveiktu elda,
grunaði engin svik
þegar gestirnir voru komnir.
Þeir tóku við gjöfunum
sem höfðinginn sendi þeim,
hengdu þær á súlu,
töldu það engu skipta.

6

Þá kom Kostbera,
hún var kona Högna,
ötul og umhyggjusöm,
og heilsaði þeim báðum.
Glöð var líka Glaumvör,
sem Gunnar átti;
hin vitra lét sér ekkert yfirsjást,
sá um það sem gestina vanhagaði um.

7

Þeir buðu Högna heim,
spurðu hvort hann vildi þá fara;
svikin voru auðsæ,
ef þeir hefðu gætt sín.
Gunnar hét þá að fara,
ef Högni vildi;
Högni hafnaði ekki því
sem hinn ákvað.

8

Hinar ágætu konur báru mjöð,
alls kyns veitingar voru á borðum;
mörg drykkjarhorn gengu manna á milli,
þar til þótti nóg drukkið.

9

Heimilisfólkið bjó sér hvílu
eins og því þótti þægilegast.
Kostbera var kunn fyrir visku,
hún kunni að ráða rúnir,
las stafina
við bjartan eldinn.
Hún varð að hemja tungu sína
milli beggja góma;
rúnirnar voru svo rangfærðar
að erfitt var að ráða þær.

10

Síðan gengu þau Högni
til sængur sinnar.
Hana dreymdi, þá göfugu konu,
og leyndi því alls ekki;
vitur sagði hún höfðingjanum frá,
strax og hún vaknaði:

11

„Þú býrð þig að heiman, Högni,
hugleiddu ráð þín;
fáir sjá allt til fulls,
frestaðu förinni.
Ég réð fyrir þig rúnirnar
sem systir þín reist;
sú fagra hefur ekki
boðið þér í þetta sinn.

12

Eitt undrar mig mest,
ég skil það enn ekki,
hvað kom fyrir hina vitru konu,
að hún skyldi rista rangt.
Því að þannig var gefið til kynna
að undir byggi
bani ykkar beggja,
ef þið kæmuð fljótt.
Konu vantar einn staf,
eða aðrir valda þessu.“
Högni sagði:

13

„Allar eru tortryggnar,
slíku er ég ekki vanur;
ég vil ekki leita að illu,
nema við þurfum að gjalda fyrir það.
Konungurinn mun færa okkur
glóandi rautt gull.
Ég óttast aldrei,
þótt við heyrum af hættu.“
Kostbera sagði:

14

„Þið farið hættulega leið,
ef þið haldið þangað;
ykkur bíða engar
ástúðlegar móttökur í þetta sinn.
Mig dreymdi, Högni,
ég leyni því ekki;
illa mun ykkur ganga,
nema ótti minn sé ástæðulaus.

15

Mér fannst sængurklæði þitt
brenna í eldi,
hár logi þjóta
um hús mín.“
Högni sagði:

16

„Hér liggja línklæði
sem þið hirðið lítt um;
þau munu brátt brenna,
þau sástu sem sængurklæði.“
Kostbera sagði:

17

„Mér fannst björn kominn hér inn,
hann braut upp hússtokkana,
hristi svo hrammana
að við urðum hrædd.
Mörg okkar hafði hann í kjaftinum,
svo að við gátum ekkert gert;
þar voru líka þungar drunur,
og þær ekki litlar.“
Högni sagði:

18

„Þarna mun veður magnast,
verða fljótt ofsafengið;
þú þóttist sjá hvítabjörn,
þar boðast stormur að austan.“
Kostbera sagði:

19

„Mér fannst örn fljúga hér inn
og eftir endilöngu húsinu;
það mun reynast okkur þungbært,
hann jós okkur öll blóði.
Af ógnunum þóttist ég ráða
að þetta væri Atli í arnarham.“
Högni sagði:

20

„Við slátrum bráðlega,
þá sjáum við blóð;
oft boðar það uxa
þegar mann dreymir erni.
Atli hefur gott í hyggju,
hvað sem þig dreymir.“
Þau létu þar við sitja,
öllu tali linnir.

21

Hin ættgöfugu vöknuðu,
þar gerðist hið sama;
Glaumvör gat þess
að ógn byggi í draumunum
— — — við Gunnar
um að fara tvær leiðir.
Glaumvör sagði:

22

„Mér fannst þér búinn gálgi,
þú gengir þangað til hengingar,
ormar ætu þig,
ég talaði við þig lifandi,
ragnarök væru hafin;
ráddu hvað þetta merkir.“
Gunnar sagði:

23

. . . . . . . . . . .
Glaumvör sagði:

24

„Mér fannst blóðugt sverð
dregið úr skyrtu þinni,
— illt er að segja slíkan draum
manni sem maður elskar —
mér fannst spjót standa
í gegnum þig miðjan,
úlfar ýlfra
við báða enda þess.“
Gunnar sagði:

25

„Þarna hlaupa hundar,
taka að gelta mikið;
oft boðar hundagelt
að spjót fljúgi.“
Glaumvör sagði:

26

„Mér fannst á renna hér inn
og eftir endilöngu húsinu,
hún þaut af ofsa,
ruddist yfir bekki,
braut fæturna á ykkur
bræðrunum báðum hér;
vatnið lét ekki undan.
Þetta hlýtur að boða eitthvað.“
Gunnar sagði:

27

. . . . . . . . . . .
Glaumvör sagði:

28

„Mér fannst dauðar konur
koma hingað í nótt,
þær voru illa klæddar,
vildu velja þig,
buðu þér þegar í stað
til bekkja sinna.
Ég segi að máttvana
séu nú dísir þínar.“
Gunnar sagði:

29

„Of seint er þetta sagt,
þetta er nú ákveðið;
ég hætti þó ekki við förina,
því að ég hef ákveðið að fara.
Margt bendir sterklega til þess
að við eigum skammt eftir ólifað.“

30

Þegar birti sáust þeir,
sögðust ferðbúnir,
risu allir á fætur,
en hin reyndu að letja þá.
Þeir fóru fimm saman,
fleiri voru tiltækir,
hálfu fleiri húskarlar;
þetta var illa ráðið.
Snævar og Sólar
voru synir Högna;
Orkningur hét sá
sem enn fremur fylgdi þeim,
glaðlyndur var sá skjaldberi,
bróðir konu hans.

31

Konurnar fóru fagurbúnar með þeim,
þar til fjörðurinn skildi þau að;
þær fögru löttu þá stöðugt,
en þeir létu ekki segjast.

32

Glaumvör tók til máls,
sem Gunnar átti,
hún sagði við Vinga,
eins og henni þótti við hæfi:
„Ég veit ekki hvort þið launið okkur
eins og við vildum;
koma gests er glæpur,
ef eitthvað illt hlýst af henni.“

33

Þá sór Vingi,
hann hlífði sér lítt:
„Jötnar taki hann,
ef hann lygi að ykkur,
gálginn taki hann allan,
ef hann hygðist rjúfa grið.“

34

Bera tók til máls,
með hlýju í huga:
„Siglið þið heilir
og vinnið sigur;
fari sem ég sagði áður,
fær enginn því afstýrt.“

35

Högni svaraði,
hann vildi sínum nánustu vel:
„Huggið ykkur, vitru konur,
hvernig sem þetta fer.
Margir segja slíkt,
en skjátlast þó stórlega;
fyrir marga skiptir litlu
hvernig þeim er fylgt að heiman.“

36

Síðan horfðust þau á,
áður en þau hurfu hvert öðru sjónum;
þá hygg ég að örlögin hafi skorið úr,
leiðir þeirra skildu.

37

Kapparnir tóku að róa,
rifu hálfan kjölinn,
knúðu á með bakföllum,
hömuðust af miklum ofsa.
Hömlurnar slitnuðu,
árakeiparnir brotnuðu;
þeir festu ekki skipið
áður en þeir gengu frá því.

38

Litlu síðar,
— ég skal segja frá endalokunum —
sáu þeir bæ standa
sem Buðli hafði átt.
Hátt brakaði í hliðunum
þegar Högni knúði þau.

39

Þá sagði Vingi orð
sem betur hefðu verið ósögð:
„Farið fjær húsinu,
— svik bíða ykkar hér;
brátt læt ég brenna ykkur,
þið skuluð þegar höggnir.
Ég bauð ykkur hingað með fögrum orðum,
en svik bjuggu undir —
eða bíðið hér álengdar
meðan ég smíða ykkur gálga.“

40

Högni svaraði þá,
hann hugðist lítt láta undan,
óttaðist ekkert
af því sem á reyndi:
„Hættu að hræða okkur,
hafðu sjaldnar slík orð á lofti;
ef þú bætir við orðum,
lengirðu eigin þjáningu.“

41

Þeir hrintu Vinga
og drápu hann,
hjuggu hann með öxum
meðan lífsandinn hikstaði í honum.

42

Atli og menn hans söfnuðust saman
og fóru í brynjur,
gengu fram þannig búnir,
svo að garður var á milli.
Þeir köstuðu orðum hver að öðrum,
allir reiðir í senn:
„Við höfðum áður fullráðið
að svipta ykkur lífi.“

43

„Það lítur illa út fyrir ykkur,
ef þið höfðuð ákveðið það áður,
en eruð samt óviðbúnir,
og við höfum fellt einn,
barið hann til dauða;
sá var úr ykkar liði.“

44

Þeir urðu óðir
þegar þeir heyrðu þessi orð,
hreyfðu fingurna skjótt
og gripu í bogastrengi,
skutu af ákafa
og hlífðu sér með skjöldum.

45

Þá barst inn fregnin
af því sem þeir aðhöfðust úti,
mennirnir fyrir framan höllina;
þau heyrðu þræl segja frá.

46

Guðrún brást hart við
þegar hún heyrði harmatíðindin;
hlaðin hálsmenjum
reif hún þau öll af sér,
þeytti silfrinu svo
að hringarnir hrukku í sundur.

47

Síðan gekk hún út,
svipti hurðunum upp,
fór óttalaus
og fagnaði þeim komnu.
Hún sneri sér að Niflungum,
það var síðasta kveðjan;
sannleikur fylgdi þeim orðum,
hún sagði margt fleira:

48

„Ég reyndi að bjarga ykkur
með því að letja ykkur að fara að heiman;
enginn fær staðist örlögin,
og þið hlutuð þó að koma hingað.“
Hún talaði af skynsemi
og spurði hvort þeir vildu sættast;
þeir létu ekki að orðum hennar,
allir sögðu nei.

49

Þá sá hin ættgöfuga kona
að þeir börðust af hörku,
hugðist ganga hart fram
og svipti af sér skikkjunni.
Hún tók nakið sverð
og varði líf frænda sinna;
hún var ekki væg í bardaga
þar sem hún lét hendur skipta.

50

Dóttir Gjúka lét
tvo kappa falla;
hún hjó bróður Atla,
bera varð hann burt síðan.
Svo hagaði hún högginu
að hún hjó fótinn undan honum.

51

Hún hjó annan
svo að hann reis ekki upp;
hún sendi hann til Heljar,
hendur hennar skulfu þó ekki.

52

Þau háðu þar bardaga
sem lengi var í minnum hafður;
það sem börn Gjúka unnu
bar af öllu öðru.
Sagt var að Niflungar,
meðan þeir lifðu sjálfir,
hefðu sótt fram með sverðum,
rifið brynjur í sundur,
höggvið hjálma
eins og hugrekki þeirra leyfði.

53

Þau börðust mestallan morguninn,
þar til dagur var hálfnaður,
alla óttuna
og fyrri hluta dagsins.
Þá hafði mikið verið vegið,
völlurinn flóði í blóði;
átján höfðu fallið áður
en þeir voru bornir ofurliði,
synir Beru tveir
og bróðir hennar.

54

Hinn hrausti tók til máls,
þótt hann væri reiður:
„Illt er um að litast,
ykkur er um það að kenna.
Við vorum þrjátíu,
vígfimir menn;
ellefu lifum við eftir,
mikið hefur gengið á liðið.

55

Við vorum fimm bræður
þegar við misstum Buðla;
nú hefur Hel helminginn,
en tveir liggja höggnir.

56

Ég eignaðist marga mága,
ég get ekki leynt því;
mannskæða kona,
ég fæ þess ekki notið.
Við áttum sjaldan frið
síðan þú komst í mínar hendur.
Ég er sviptur frændum mínum,
oft svikinn um fé;
þið senduð systur mína til Heljar,
það svíður mér mest.“
Guðrún sagði:

57

„Þú nefnir það, Atli,
þú gerðir slíkt áður:
þú tókst móður mína
og myrtir hana fyrir gersemar,
skynsama frænku þína
sveltirðu í helli.
Mér þykir það hlægilegt
að þú teljir upp sorgir þínar;
ég þakka guðunum
þegar þér gengur illa.“
Atli sagði:

58

„Ég hvet ykkur, jarlar,
til að auka stórlega sorg
þessarar tignarlegu konu;
það vil ég sjá.
Reynið að berjast svo
að Guðrún gráti;
ég vildi fá að sjá
að hún fyndi enga gleði.

59

Takið þið Högna
og stingið hann með hnífi,
skerið úr honum hjartað,
verið tilbúnir til þess.
Hengið hinn harðlynda Gunnar
á gálga,
dirfist að gera það,
bjóðið snákunum hann.“
Högni sagði:

60

„Gerðu eins og þig lystir,
glaður mun ég bíða þess.
Þú munt finna að ég er hraustur,
ég hef áður reynt verra.
Við héldum þér í skefjum
meðan við vorum ómeiddir;
nú erum við svo sárir
að þú getur sjálfur ráðið.“

61

Beiti sagði þetta,
hann var ráðsmaður Atla:
„Tökum við Hjalla
en hlífum Högna.
Við skulum vinna aðeins hálft verkið;
hann er hvort sem er dauðadæmdur,
lifir ekki lengi
og verður alltaf kallaður liðleskja.“

62

Pottavörðurinn varð hræddur,
hélt sig ekki lengur á sínum stað,
fór að kjökra
og klifraði upp á hvern bita.
Hann kvaðst illa settur vegna bardaga þeirra,
þar sem hann ætti að gjalda erfiðanna,
og dapur væri sá dagur
að deyja frá svínunum
og öllum þeim góða mat
sem hann hafði áður haft.

63

Þeir tóku matreiðslumann Buðla
og brugðu á hann hnífi.
Aumingja þrællinn æpti
áður en hann fann fyrir oddinum.
Hann sagðist hafa tíma
til að bera vel á garðana,
vinna hin verstu verk,
ef hann fengi að halda lífi.
Hjalli sagðist þó feginn
ef honum yrði gefið líf.

64

Högni tók sig til
— fáir myndu gera slíkt —
og bað fyrir þrælnum,
að honum yrði sleppt:
„Mér þykir minna mál
að ganga sjálfur í þennan leik.
Hvers vegna ættum við að vilja
hlusta hér á þessi óp?“

65

Þeir gripu hinn ágæta mann;
þá var enginn kostur
fyrir hina hugrökku menn
að fresta málinu lengur.
Þá hló Högni,
svo allir heyrðu.
Svo vel kunni hann að berjast,
svo vel þoldi hann kvölina.

66

Gunnar tók hörpu,
lék á hana með tánum.
Svo vel kunni hann að slá hana
að konurnar grétu,
og karlarnir kjökruðu
sem gleggst heyrðu.
Hann lét máttugt lag hljóma;
þaksperrurnar brustu sundur.

67

Þá dóu hinir göfugu menn,
enn var snemma dags.
Þeir létu afrek sín
lifa eftir sinn dag.

68

Atli þóttist mikill,
steig yfir þá báða,
sagði hinni vitru konu sorgartíðindin
og tók að ávíta hana:
„Nú er morgunn, Guðrún,
þú hefur misst þína tryggu vini.
Að hluta er það sjálfri þér að kenna
að svona fór.“
Guðrún sagði:

69

„Glaður ertu, Atli,
þú segir frá vígunum.
Þú munt þó iðrast
ef þú færð allt að reyna.
Þessi verður arfurinn,
það get ég sagt þér:
Þú losnar aldrei við ógæfuna
nema ég deyi líka.“
Atli sagði:

70

„Ég get neitað þessu,
ég sé annað ráð,
helmingi þægilegra
— oft höfnum við því góða —:
Ég mun hugga þig með þrælum,
dýrmætum gersemum,
mjallahvítu silfri,
eins og þú sjálf vilt.“
Guðrún sagði:

71

„Engin von er til þess,
ég vil hafna því.
Ég sleit sáttum
þegar sakirnar voru minni.
Áður þótti ég þó ill viðureignar,
ú mun það aukast.
Ég lét mér ekkert fyrir brjósti brenna
meðan Högni lifði.

72

Við vorum alin upp
í sama húsi,
lékum okkur að mörgu
og uxum upp í lundinum.
Grímhildur gaf okkur
gull og hálsmen.
Þú munt aldrei bæta mér
dauða bræðra minna
né gera neitt
til að mér líki það.

73

Ofríki karla
spill­ir hag kvenna.
Trjátoppurinn bognar
ef greinarnar hverfa.
Tréð tekur að halla
ef ræturnar eru höggnar undan því.
Nú getur þú einn, Atli,
ráðið öllu hér.“

74

Konungurinn var ákaflega grunnhygginn
að trúa þessu.
Sviksemin var augljós
ef hann hefði gætt sín.
Guðrún var þá slæg,
kunni að dylja hug sinn í orðum,
gerði sig létta í lund
og lék tveimur skjöldum.

75

Hún efndi til drykkjuveislu
til að halda erfisdrykkju bræðra sinna.
Atli sagðist einnig vilja
halda slíka veislu fyrir sína menn.

76

Þau létu þar við sitja,
drykkjan var undirbúin.
Samkoman var
með óskaplegum hávaða.
Hin stórhuga kona var hörð,
hún veittist að ætt Buðla,
vildi hefna sín grimmilega
á eiginmanni sínum.

77

Hún lokkaði til sín litlu drengina
og lagði þá við höggstokk.
Hinir hugrökku urðu hræddir
og grétu þó ekki.
Þeir fóru í faðm móður sinnar,
spurðu hvað þá ætti að gera.
Guðrún sagði:

78

„Spyrjið ekki frekar,
ég ætla að drepa ykkur báða.
Lengi hefur mig langað
til að hlífa ykkur við ellinni.“
Sveinarnir sögðu:
„Fórnaðu börnunum eins og þú vilt,
enginn bannar það.
Reiðin mun fá skamma ró
þótt þú látir verða af öllu.“

79

Þá batt hin vígreifa kona enda
á bernsku bræðranna.
Hún sýndi enga mildi,
skar þá báða á háls.
Atli spurði enn
hvert drengirnir hans
hefðu farið að leika sér,
því hann sá þá hvergi.
Guðrún sagði:

80

„Ég ætla að ganga lengra
og segja Atla frá.
Ég mun ekki dylja þig neins,
ég, dóttir Grímhildar.
Lítt mun það gleðja þig, Atli,
ef þú færð að vita allt.
Þú vakti mikla ógæfu
þegar þú drapst bræður mína.

81

Ég svaf mjög sjaldan
síðan þeir féllu.
Ég hótaði þér hörðu,
nú hef ég minnt þig á það.
Þú sagðir mér að morgni
— ég man það enn glöggt —,
nú er komið kvöld
og þú færð slíkar fréttir.

82

Þú hefur misst
syni þína, sem síst skyldi.
Höfuðkúpur þeirra, skaltu vita,
voru hafðar að bjórskálum.
Þannig drýgði ég drykkinn þinn,
ég blandaði hann blóði þeirra.

83

Ég tók hjörtu þeirra
og steikti þau á teini,
rétti þér þau síðan,
sagði þau vera úr kálfi.
Þú átst þau einn,
lést ekkert eftir,
tuggðir af ákafa,
treystir jöxlunum vel.

84

Nú veistu um börnin þín;
fáir óska sér verra.
Ég tek ábyrgð á mínum hlut,
en hæli mér þó ekki.“
Atli sagði:

85

„Grimm varstu, Guðrún,
að geta gert slíkt,
blandað drykkinn minn
blóði barna þinna.
Þú hefur eytt ættingjum þínum,
sem þú síst skyldir,
og mér sjálfum læturðu
skammt á milli hörmunganna.“
Guðrún sagði:

86

„Enn vildi ég
drepa þig sjálfan.
Fátt er of illa gert
við slíkan konung.
Áður hafðir þú framið
slíka heimsku og grimmd
að menn vissu engin dæmi
um annað eins í þessum heimi.
Nú hefurðu enn bætt við því
sem við fréttum áðan.
Þú hefur framið stóran glæp,
haldið þína eigin erfisdrykkju.“
Atli sagði:

87

„Þú verður brennd á báli
og áður barin grjóti.
Þá hefurðu fengið
það sem þú baðst alltaf um.“
Guðrún sagði:
„Spáðu sjálfum þér slíkum
hörmungum í fyrramálið.
Ég vil fara fegurri dauða
inn í annan heim.“

88

Þau sátu saman,
sendu hvort öðru illar hugsanir,
hreyttu heiftarorðum hvort í annað,
hvorugu leið vel.
Heift óx Hniflungi,
hann hugði á stórræði,
sagði Guðrúnu
að hann væri Atla reiður.

89

Hún minntist þess
hvernig Högni hafði verið leikinn,
sagði honum til heilla
ef hann næði fram hefndum.
Þá var Atli veginn,
þess var skammt að bíða.
Sonur Högna vó hann
og Guðrún sjálf.

90

Hinn hrausti tók að tala,
hrökk upp úr svefni,
fann brátt fyrir sárunum,
sagði enga þörf á umbúðum:
„Segið mér satt,
hver vó son Buðla?
Ég er ekki lítið leikinn,
ég tel enga lífsvon.“
Guðrún sagði:

91

„Dóttir Grímhildar
mun ekki dylja þig neins.
Ég viðurkenni að ég veld því
að ævi þín er á enda,
og að hluta sonur Högna,
að sárin þjá þig.“
Atli sagði:

92

„Þú hefur ráðist til vígs
þótt það væri óhæfa.
Illt er að svíkja vin
sem treystir þér vel.
Ég fór að heiman, hvattur til þess,
til að biðja þín, Guðrún.

93

Þú varst lofuð sem ekkja,
sögð mikil fyrir þér.
Það reyndist engin lygi
þegar við kynntumst því.
Þú komst hingað heim,
her manna fylgdi okkur.
Allt var veglegt
á ferðum okkar.

94

Mikill var allur sómi okkar,
tiginna manna.
Við áttum nægan nautpening,
nutum mikils auðs.
Þar var ógrynni fjár,
margir fengu af því.

95

Ég greiddi þér, hinni mæru,
brúðargjald, fjölda gersema,
þrjátíu þræla,
sjö góðar ambáttir.
Slíku fylgdi virðing,
en silfrið var þó enn meira.

96

Þú lést eins og þér þætti allt
jafngilda engu,
meðan þau lönd lágu hér
sem Buðli lét mér eftir.
Þannig grófst þú undan mér,
svo ég fengi ekki minn hlut.
Þú lést tengdamóður þína
oft sitja grátna.
Síðan fann ég enga einlæga
ást milli okkar hjóna.“
Guðrún sagði:

97

„Nú lýgurðu, Atli,
þótt ég rekji það lítið.
Ég var að vísu sjaldan þæg,
en þú gekkst þó langt.
Þið bræðurnir börðust ungir,
kveiktuð deilur ykkar á milli.
Helmingurinn fór til Heljar
úr húsi þínu.
Allt hrundi
sem verða átti að gagni.

98

Við vorum þrjú systkin,
þóttum óvægin.
Við fórum úr landi,
fylgdum Sigurði.
Við létum skipin þjóta,
hvert okkar stýrði sínu skipi.
Við leituðum gæfunnar
þar til við komum austur.

99

Við drápum fyrst konung,
lögðum landið þar undir okkur.
Hersar gengu okkur á hönd,
það bar vott um hræðslu.
Við kölluðum úr skóginum
þá sem við vildum sýkna,
gerðum þann auðugan
sem ekkert átti.

100

Hinn húnski dó,
þá hrakaði hag mínum skjótt.
Ung var mér það sár sorg
að hljóta ekkjunafn.
Mér þótti kvöl að lifa
og koma í hús Atla.
Áður hafði ég átt kappa,
sár var sá missir.

101

Þú komst aldrei af þingi,
svo að við fréttum,
þar sem þú hefðir sætt mál
né stöðvað aðrar deilur.
Þú vildir alltaf láta undan
en engu halda fast við,
láta kyrrt liggja,
— — — — — —“
Atli sagði:

102

„Nú lýgurðu, Guðrún,
lítið mun það bæta
hlut hvors okkar;
við höfum öll beðið tjón.
Gerðu nú, Guðrún,
af gæsku þinni
okkur báðum til sóma
þegar ég verð borinn út.“
Guðrún sagði:

103

„Ég mun kaupa skip
og málaða kistu,
bera vel vax á líkklæði
til að sveipa um lík þitt,
hugsa fyrir hverri þörf
eins og við værum hvort öðru trú.“

104

Þá varð Atli að líki,
sorg ættingjanna jókst.
Hin göfugborna efndi
allt sem hún hafði lofað.
Hin vitra Guðrún vildi
fara og fyrirfara sér,
en dagar hennar urðu fleiri;
hún dó síðar.

105

Sæll er hver sá héðan í frá
sem getur af sér slík
afreksbörn
sem Gjúki eignaðist.
Lengi mun lifa
í hverju landi
sagan af þrautseigju þeirra,
hvar sem fólk heyrir hana.